Οταν ξεκίνησε το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ (2001), είχαμε διακηρύξει «οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη». Ωστόσο, το σύνθημα αυτό πρέπει να συμπληρωθεί: «οι άνθρωποι και το περιβάλλον πάνω από τα κέρδη». Αναμφίβολα υπάρχουν πολλά προβλήματα στη χώρα μας σε σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος, που αποτελεί ζήτημα προτεραιότητας.
Οι περιβαλλοντικές καταστροφές σε παγκόσμιο, αλλά και σε εθνικό επίπεδο παίρνουν πολλές μορφές. Η μάχη για το περιβάλλον πρέπει να δίνεται και στη συνοικία, την πόλη, την περιφέρεια, προφανώς για τις ακτές μας, τους ποταμούς και τα δάση. Αντίστοιχα, απαιτείται η διαδημοτική συνεργασία και σε ό,τι αφορά τη χώρα μας η διαβαλκανική, καθώς και η μεσογειακή συνεργασία.
Στο πλαίσιο του οράματός του για τη βαλκανική συνεργασία και αλληλεγγύη, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει προτείνει την εκπόνηση και διεκδίκηση ενός Βαλκανικού Οικολογικού Χάρτη, ενώ σε ό,τι αφορά τη Μεσόγειο υποστηρίζουμε το πρόγραμμα του ΟΗΕ υπό τον τίτλο Mediterranean Action Plan.
Για το πρόγραμμα αυτό έχουμε προτείνει βελτιώσεις ώστε να αποφεύγονται μολύνσεις του θαλάσσιου περιβάλλοντος από πυρηνικές δραστηριότητες, είτε πρόκειται για πυρηνοκίνητα πολεμικά πλοία που επισκέπτονται λιμάνια της Μεσογείου είτε για την απόρριψη πυρηνικών αποβλήτων, όπως είχε αποκαλυφθεί παλαιότερα.
Από την άποψη της προστασίας του περιβάλλοντος, προφανώς δεν είναι όλα ρόδινα στη χώρα μας, αλλά δεν είναι και μαύρα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις προθέσεις, ίσως και κάποιους δείκτες. Εχω αναφερθεί σε προηγούμενο άρθρο μου στην «Εφ.Συν.» σε ετήσια έκθεση που κυκλοφόρησε το 2016, με βάση μελέτες του Yale University, η οποία κατατάσσει την Ελλάδα 21η παγκοσμίως με βάση τον Δείκτη Περιβαλλοντικής Επίδοσης.
Ο Δείκτης συνυπολογίζει τόσο την προστασία της δημόσιας υγείας όσο και των οικοσυστημάτων. Υστερούν έναντι της Ελλάδας αρκετές χώρες της Ευρώπης, όπως η Λετονία (22η), η Λιθουανία (23η), η Σλοβακία (24η), καθώς και οι Τσεχία, Ουγγαρία, Ιταλία και Γερμανία.
Οι δύο τελευταίες μεγάλες χώρες της Ε.Ε. είναι αντίστοιχα στην 29η και 30ή θέση. Συγκριτικά πάμε καλά, αλλά για μια κυβέρνηση της Αριστεράς το «συγκριτικά» δεν πρέπει να ισχύει, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την προστασία του περιβάλλοντος, που αφορά άμεσα τη ζωή μας και την ποιότητά της.
Με την ευκαιρία της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, καλό είναι να θυμηθούμε ότι η επιταγή της οικολογικής προστασίας έχει διαφοροποιήσει σημαντικά και την έννοια της ανάπτυξης. Σήμερα, δεν μπορούμε να μιλούμε για «ανάπτυξη χωρίς όρια», η αναπτυξιολαγνεία δεν έχει μέλλον –αν δεν είναι και καταστροφική.
Επειδή η Ν.Δ. και ο νέος αρχηγός της μιλούν κατά κόρον για ανάπτυξη που θα έρθει όταν αναλάβει πρωθυπουργός ο κ. Μητσοτάκης, καλούμε την αξιωματική αντιπολίτευση να διευκρινίσει για ποια ανάπτυξη μιλάει. Διότι η ανάπτυξη δεν είναι μόνο έννοια οικονομική, είναι και κοινωνική και οικολογική.
Αλλο είναι η έννοια development και άλλο growth, για να το πούμε στα αγγλικά, τα οποία γνωρίζει καλά ο κ. Μητσοτάκης. Για παράδειγμα, διεθνώς χρησιμοποιείται ο όρος jobless growth, προκειμένου να οριστεί η ανάπτυξη που παράγει ανεργία και όχι θέσεις απασχόλησης.
Αντίθετα με τις δυνάμεις της Δεξιάς, το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς στο πρόγραμμά του για την επανίδρυση της Ευρώπης προτείνει ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο χαρακτηρίζει φιλικό προς τους ανθρώπους, την εργασία και το περιβάλλον, ενώ σε σχέση με την ενεργειακή πολιτική υποστηρίζει το πέρασμα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).
Τέτοια ανάπτυξη χρειάζεται η χώρα μας, αυτήν πρέπει να διεκδικήσουμε ως κυβέρνηση και ως κοινωνία.
* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ
