Εκθεση και ανταλλαγή γνωμών

Στην αρχή φάνηκε παράταιρη η συμμετοχή της εφημερίδας, με δικό της μάλιστα περίπτερο, σε μια έκθεση με κρητικά προϊόντα (Πέμπτη έως Κυριακή στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας).

Εξηγήσαμε (πειστικά) ότι το γραφείο της εφημερίδας, που εγκαινιάστηκε πρόσφατα στο Ηράκλειο, θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάδειξη και προώθηση αυτών των προϊόντων. Οταν πια έσπασε ο πάγος, οι επισκέπτες ξεθάρρεψαν και ο διάλογος άρχισε (και είναι γνωστή η εποικοδομητική δύναμή του παρά τις οξύτατες -ενίοτε- αντιθέσεις).

Ο καθείς οχυρωμένος πίσω από το «ιδεολογικό» του οπλοστάσιο, τα βάσανά του και τις πίκρες του, με έντονη όμως διάθεση να εκφράσει τη γνώμη του, να κάνει κριτική, επιπόλαια ή σοβαρά, αναλόγως.

Πλούσια η συγκομιδή γνωμών, μέσα από νεφελώδεις αφαιρέσεις και προσθέσεις, ενδεικτικές της αμηχανίας και της νευρικότητας που έχει καταλάβει τους περισσότερους. Παραδόξως (;) απουσίασαν: η ασυναρτησία, η μωρή φλυαρία, η εμπάθεια, η μανία και περίσσεψαν η ευγένεια και η καλοσύνη (μιλάμε για εκατοντάδες γνώμες…).

Συμφωνήσαμε -κατ’ αρχήν- ότι χωρίς τον Τύπο δεν υπάρχει δημοκρατία, άρα ο διάλογος έγινε αυτομάτως πιο εύκολος.

«Να υποθέσω ότι με τη συμμετοχή σας στην έκθεση υπαινίσσεσθε ότι η τροφή δεν είναι μόνο υλική;» ερωτά πρώην υπουργός, γνωστός από παλιά. Χαμογελάμε. «Εσάς διαβάζω, να ξέρετε, σέβομαι το συνεταιριστικό σας εγχείρημα και τον πλουραλισμό σας· όντως σας διακρίνει η πολυφωνία, μ’ ελάχιστες κακοφωνίες.

Ηταν, όμως, ανάγκη να μας τον προβάλετε στην πρώτη σελίδα;». Εννοούσε τον πρωθυπουργό, στο φύλλο του Σαββάτου.

Το αναφέρω γιατί πολλοί άλλοι, άντρες και γυναίκες, ξίνιζαν με την εικόνα. Αλλοι το αντιμετώπισαν με ανάλαφρη ειρωνεία και άλλοι με αξιαγάπητη ευθυμία· μερικοί προσπάθησαν να επιδείξουν μιαν (απατηλή, όμως) εκκεντρικότητα και έναν αθώο σχεδόν σνομπισμό.

Ολοι βεβαίως συνέθεταν ένα βαρόμετρο, απαραίτητο για τον καιρό και την πορεία του εγχειρήματος, ακόμη και οι δηλητηριώδεις («Γιατί να πάρω εσάς και να μην προτιμήσω την “Αυγή”, που στο κάτω της γραφής “τα ‘χωσε” στην κυβέρνηση για τις offshore;»).

Οταν τους λέγαμε ότι μια εφημερίδα δεν μπορεί να αρνηθεί τη δημοσίευση μιας συνέντευξης του πρωθυπουργού και ότι πολλές μέσα σελίδες γέμουν κριτικών σχολίων εναντίον του, συνέρχονταν και έβλεπαν πιο δημοκρατικά το σώμα της εφημερίδας. Οταν μάλιστα πίναμε και καμιά τσικουδιά φωτίζονταν όλα καλύτερα: τα πρόσωπα, οι ψυχές, ο χώρος, η πολιτική…

Η ειρωνεία έγινε λεπτή, σχεδόν χιούμορ, η (καιρό τώρα εξορισμένη) παιγνιδίζουσα ματιά επανέκαμψε και εξαφανίζονταν κάθε επιφυλακτικότητα ή και οιονεί εχθρικότητα.

Ο καθείς έχει δικαίωμα στο παιγνίδι του πνεύματος, που ξεπερνά κάθε ιδιοτέλεια, κυριαρχία, εγώ, σκοπιμότητα, εξουσία, έστω και για ελάχιστα δευτερόλεπτα, που είναι ικανά, όμως, να μας συμφιλιώσουν, να προτάξουν την έννοια και το νόημα του (εξανθρωπισμένου) ανθρώπου.

Ενα βαθύ και πλούσιο ορυχείο η έκθεση, η ανταλλαγή γνωμών εννοείται και η ανάδειξη του παίζοντος πολίτη (του «άγριου» και του «πολιτισμένου»). Ετσι, ναι, προχωρεί η ζωή, όχι με προπαγάνδα και εχθρική στάση σε ό,τι δεν μας βολεύει…