Στο χθεσινό τρίωρο δείπνο με τον Ντέιβιντ Κάμερον οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να δώσουν στη Βρετανία χρόνο για να συνέλθει από το σοκ της ιστορικής απόφασης, αλλά έκαναν σαφές ότι δεν θα περιμένουν «για πάντα» μέχρι το Λονδίνο να ξεκινήσει επίσημα τη διαδικασία του διαζυγίου.
«Υπήρχε κάτι διαφορετικό σε αυτό το τελευταίο δείπνο του Κάμερον» περιγράφουν οι Financial Times.
«Η διάθεση ήταν καλή, τα πειράγματα λίγα και η ατμόσφαιρα σοβαρή με περιστασιακά αστεία. Όπως είπε μετά ένας Ευρωπαίος ηγέτης, δεδομένων των συνθηκών τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι πολύ χειρότερα, αλλά συμπλήρωσε “μόνο καλά πράγματα μπορεί να πει κανείς για τους νεκρούς”».
Η Άνγκελα Μέρκελ χαρακτήρισε την κατάσταση «λυπηρή αλλά μια πραγματικότητα».
«Είμαστε πολιτικοί», είπε, «και δεν πρέπει να μας διακατέχει για μεγάλο χρονικό διάστημα η λύπη. Κάναμε σαφή τα συναισθήματά μας, αλλά πρέπει να δεχτούμε την πραγματικότητα και να καταλήξουμε στα απαραίτητα συμπεράσματα… Θα μας καθοδηγήσουν και τα δικά μας συμφέροντα», τόνισε μιλώντας για τις διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν μέχρι να ενεργοποιηθεί το Άρθρο 50:
«Δεν πρόκειται να ξεκινήσουν ούτε επίσημες ούτε ανεπίσημες συνομιλίες με τη Βρετανία… από απόψε δεν βλέπω ότι υπάρχει πιθανότητα να αναστραφεί η απόφαση [του Brexit], δεν είναι τώρα ώρα για να έχουμε ευσεβείς πόθους, αλλά για να κοιτάξουμε την πραγματικότητα κατάματα».
Όταν ρωτήθηκε στη συνέντευξη Τύπου εάν είναι θυμωμένη με τον Ντέιβιντ Κάμερον που προχώρησε το δημοψήφισμα για εσωκομματικούς λόγους, η Μέρκελ έδωσε την κλασική απάντηση:
«Ο θυμός ή ο εκνευρισμός δεν αποτελεί πολιτική ενέργεια. Όλοι γνωρίζουμε, φυσικά, το συναίσθημα αλλά δεν έχει καμία σχέση με το πώς πρέπει να ενεργεί ένας επαγγελματίας πολιτικός. Πρέπει να δούμε τις συνέπειες, πρέπει να δούμε τις ιστορικές εξελίξεις, πρέπει να δούμε την πραγματικότητα».
«Λυπάμαι»
Ο Ντέιβιντ Κάμερον, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, φέρεται να είπε στους ομολόγους του ότι «λυπάται» για το αποτέλεσμα και πρόσθεσε ότι ο βασικός λόγος της νίκης του Brexit ήταν ότι οι Βρετανοί ένιωθαν ότι δεν έχουν κανέναν έλεγχο στο θέμα της μετανάστευσης από την Ευρώπη.
Στις δηλώσεις του μετά ο Βρετανός πρωθυπουργός είπε ότι οι Ευρωπαίοι έδειξαν «όλοι σεβασμό στη βούληση του λαού» και κατάλαβαν πως «η χώρα του θα επιδιώξει τις στενότερες δυνατές σχέσεις με την Ε.Ε. σε ό,τι αφορά το εμπόριο, την ασφάλεια».
Μιλώντας για τη διαδοχή του στην πρωθυπουργία υποστήριξε ότι στην επόμενη σύνοδο στη θέση του θα κάθεται είτε ο Μπόρις Τζόνσον είτε η νυν υπουργός Εσωτερικών Τερέζα Μέι -δύο στελέχη των Συντηρητικών που -όπως είπε- είναι «πραγματιστές»- και πρόσθεσε ότι δεν θεωρεί πιθανό το σενάριο των πρόωρων εκλογών, αλλά όχι αδύνατο.
Η συζήτησε ξύπνησε μνήμες και ήταν αφορμή να γίνουν ιστορικές αναδρομές από τους πρωθυπουργούς της Ιρλανδίας και της Ολλανδίας, αλλά και προκάλεσε και τη μάλλον οξεία παρέμβαση του Βέλγου πρωθυπουργού που θέλησε να μάθει -σύμφωνα με το Politico- γιατί η Βρετανία καθυστερεί στην ενεργοποίηση του Άρθρου 50.
Κι άλλοι ηγέτες είχαν την ίδια άποψη, αλλά ήταν η Άνγκελα Μέρκελ που ζήτησε να διατηρηθεί η ψυχραιμία.
«Δεν επιδιώκουμε την τιμωρία της Βρετανίας»
Οι δημοσιογράφοι, φέρεται να είπε, «ενδιαφέρονται για το τι θα γίνει τις επόμενες 20 ημέρες αλλά οι ηγέτες πρέπει να ενδιαφέρονται για τα επόμενα 20 χρόνια. Η Ε.Ε. πρέπει να βρει τον δρόμο να προχωρήσει, αλλά δεν υπάρχει λόγος να πιέζεται η Βρετανία σε μια περίοδο κρίσης».
Παρ’ όλο που συμφώνησαν να δώσουν χρόνο στο Λονδίνο, πολλοί ηγέτες τόνισαν ότι υπάρχουν κανόνες που πρέπει να γίνουν σεβαστοί και ο χρόνος έχει ήδη αρχίσει να μετρά αντίστροφα.
«Οι κανόνες είναι κανόνες, η δημοκρατία είναι δημοκρατία και οι συνθήκες είναι συνθήκες», είπε ο Φρανσουά Ολάντ. «Δεν είναι ότι θέλουμε να τιμωρηθεί η Βρετανία και ακόμα λιγότερο οι Βρετανοί πολίτες».
Ωστόσο φρόντισε να τονίσει ότι «το δημοψήφισμα θα έχει συνέπειες… Είναι μια επιλογή, οι Βρετανοί πήραν μια απόφαση όπως είχαν δικαίωμα να κάνουν, αλλά απορρίπτοντας την ελευθερία μετακίνησης δεν μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση στην εσωτερική αγορά». Το City, τόνισε, δεν θα μπορεί πλέον να κάνει συναλλαγές σε ευρώ.
Θα γίνει σύνοδος κορυφής τον Σεπτέμβριο για να «δούμε τι μπορούν να κάνουν» οι ηγέτες, είπε ο Γάλλος πρόεδρος, «έχουμε ήδη αρχίσει να το επεξεργαζόμαστε, δεν πρόκειται για συνηθισμένη κατάσταση, αλλά για ένα νέο ξεκίνημα. Επιβεβαίωσε ότι θα ληφθούν μέτρα «γρήγορα» και υποστήριξε ότι «η Ευρώπη έχει αρκετή ισχύ και ικανότητα για να ξεπεράσει τη δοκιμασία».
Ανυπόμονος ο Γιούνκερ
«Καταλαβαίνω ότι ο Ντέιβιντ Κάμερον θέλει λίγο χρόνο για να μελετήσει την κατάσταση», είπε ο πρόεδρος της Κομισιόν, «αλλά αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι γιατί αυτοί που επιθυμούσαν την έξοδο δεν είναι σε θέση να πουν τι θέλουν… Νόμιζα ότι εάν θες να φύγεις, θα έχεις σχέδιο».
Ο Γιούνκερ όμως δεν άφησε στο απυρόβλητο την κυβέρνηση, ρίχνοντας περισσότερο εκεί το φταίξιμο για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί παρά στο επιχείρημα του Brexit για την κυριαρχία του κράτους των Βρυξελλών.
«Εάν λες στον κόσμο επί χρόνια ότι κάτι πάει στραβά στην Ένωση, δεν μπορείς να δείχνεις και έκπληκτος όταν κάποτε ο κόσμος σε πιστέψει».
Ωστόσο, όπως είπε, ο Κάμερον -που είχε αντιταχθεί στο να αναλάβει ο Γιούνκερ την προεδρία της Κομισιόν- «δεν είναι ο εχθρός».
«Breakfast» εργασίας των 27
Άτυπη η σημερινή συνάντηση, καθώς η Βρετανία τυπικά παραμένει μέλος.
«Σήμερα είναι περισσότερο για εμάς και όχι γι’ αυτόν [τον Κάμερον]» δήλωσε κατά την άφιξή της η πρόεδρος της Λιθουανίας.
Με άλλα λόγια, οι ηγέτες θα επικεντρωθούν στο πώς θα χειριστούν από την πλευρά τους τις επιπτώσεις από τον πολιτικό σεισμό που προκάλεσε το Brexit στην Ε.Ε. και τη μακρά και επίπονη διαδικασία του διαζυγίου που θα ακολουθήσει.
Στις Βρυξέλλες η πρωθυπουργός της Σκοτίας
Ο πρόεδρος της Κομισιόν θα συναντηθεί σήμερα το απόγευμα με τη Νίκολα Στέρτζεον, που αναζητεί τρόπο να διατηρήσει η Σκοτία σχέσεις με την Ε.Ε.
H Στέρτζεον θα συναντηθεί νωρίτερα με τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς και τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων του κοινοβουλίου, αλλά όχι με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, που δεν δέχτηκε να τη συναντήσει καθώς «δεν είθναι σωστό».
Η πρωθυπουργός βρίσκεται στη δύσκολη θέση να αρχίσει συνομιλίες ενώ η Βρετανία δεν έχει ενεργοποιήσει ακόμη τη διαδικασία εξόδου από την Ε.Ε.
