Το όνειρο της ντόνια Ντάλβα φιλοξενεί σήμερα την Μπιενάλε

Από το 1965, όταν εγκατέλειψε τη γενέτειρά της Μπαΐα και ήρθε στο Σάο Πάολο, δουλεύει οικιακή βοηθός. Στα 74 της χρόνια, η Νταλβίνα Μπόρζες, ντόνια Ντάλβα για τους γείτονές της, κατάφερε με τις οικονομίες μιας ζωής να κάνει πραγματικότητα το σπίτι των ονείρων της. Ενα σπίτι που σήμερα παρουσιάζεται στη 15η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας.

Η ντόνια Ντάλβα μεγάλωσε μόνη τον γιο της, Μαρσέλο. Για χρόνια έμεναν στα σπίτια των αφεντικών της έως ότου να καταφέρει να αγοράσει ένα ερείπιο σε ένα στενόμακρο οικόπεδο. Παντού ρωγμές, η μούχλα σκέπαζε ακόμα και τα έπιπλα και από το ταβάνι έτρεχε νερό, αλλά έκανε υπομονή. Μέχρι τη μέρα που το ταβάνι έπεσε πάνω της την ώρα που έκανε μπάνιο. Η επισκευή δεν μπορούσε πια να περιμένει.

Ο Μαρσέλο συνάντησε τυχαία τον διάσημο για τις παρεμβάσεις του στην πόλη αρχιτέκτονα Ντανίλο Τέρα, για τον οποίο η πρόταση για επισκευή του σπιτιού στάθηκε μια τεράστια πρόκληση: για ανθρώπους τόσο φτωχούς ένας αρχιτέκτονας είναι μια περιττή πολυτέλεια.

Το κτίσμα κατεδαφίστηκε και στη θέση του χτίστηκε ένα λειτουργικό, απλό, ηλιόλουστο δίπατο σπίτι, με φτηνά υλικά και με σεβασμό στις επιθυμίες και τις συνήθειες της ντόνια Ντάλβα.

Τσιμεντόλιθοι, πάτωμα από τσιμέντο, τεράστια παράθυρα για να απολαμβάνει το φως, μια μεγάλη και άνετη κουζίνα όπου περνά πολλές ώρες, μια αυλή για τα αγαπημένα της λουλούδια.

Το σπίτι στη φτωχογειτονιά Βίλα Ματίλντε επιλέχτηκε επίσης ως το καλύτερο σπίτι της χρονιάς από την ψηφιακή πλατφόρμα Archdaily και βραβεύτηκε πρόσφατα στην Ιβηροαμερικανική Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας.

Η επιτυχία του, λένε οι ειδικοί, έγκειται ακριβώς στο ότι πρόκειται για μια πρόταση που δίνει απλές, οικονομικές, λειτουργικές και καλαίσθητες λύσεις για ανθρώπους με περιορισμένους οικονομικούς πόρους.

«Εμένα το σπίτι μου μού αρέσει. Αυτό είναι όλο. Δεν φαντάστηκα ότι θα γινόταν τέτοιος χαμός», λέει η ντόνια Ντάλβα, έκπληκτη από τη φήμη που έχει αποκτήσει κι από τον κόσμο που έρχεται να το δει.

Συνεχίζει να δουλεύει γιατί η σύνταξη δεν της φτάνει. Και το επόμενο όνειρο είναι να αλλάξει το πάτωμα («αυτό το τσιμέντο μοιάζει σαν βρόμικο») και να αγοράσει κι έπιπλα γιατί τα δικά της τα πέταξε σχεδόν όλα. «Ισως σε μια άλλη ζωή», λέει γελώντας. «Αλλα 50 χρόνια δουλειάς και θα τα καταφέρω. Γιατί, παιδί μου, η φήμη δίχως λεφτά δεν είναι διόλου βολική».