Μεξικό: έκθεση-καταπέλτης για την εξαφάνιση των 43

Μετά τη διεθνή κατακραυγή για την απαγωγή και εξαφάνιση 43 φοιτητών στης Σχολής Αγιοτσινάπα στις 26-27 Σεπτεμβρίου 2014, ο πρόεδρος του Μεξικού, Ενρίκε Πένια Νιέτο, θέλοντας να αποκαταστήσει την εικόνα του, δέχτηκε να διερευνήσει την υπόθεση Διεπιστημονική Ομάδα Ανεξάρτητων Εμπειρογνωμόνων (GIEI).

Περισσότερο από έναν χρόνο μετά την έναρξη εργασιών αυτής της ομάδας που συστάθηκε από τη Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και με δεδομένη τη διάσταση ανάμεσα στα πορίσματα των εμπειρογνωμόνων και την επίσημη κυβερνητική εκδοχή, ο Πένια Νιέτο ανακοίνωσε εσπευσμένα από την Κοπεγχάγη πως δεν πρόκειται να παραταθεί η εντολή διερεύνησης που έδωσε στα πέντε μέλη της GIEI, υποχρεώνοντάς τους να εγκαταλείψουν τη χώρα έως τα τέλη του μήνα.

Σε απάντηση, η GIEI έδωσε την Κυριακή στη δημοσιότητα μια έκθεση που αποτελεί καταπέλτη για τον πρόεδρο, καθώς στις 608 σελίδες της καταγράφονται λεπτομερώς όσα έγιναν και όσα παραλείφθηκαν.

Τα πορίσματά της αμφισβητούν ευθέως την επίσημη εκδοχή της κυβέρνησης, ότι οι φοιτητές κάηκαν από μέλη του καρτέλ των Ενωμένων Πολεμιστών σε σκουπιδότοπο όπου υποτίθεται βρέθηκαν σακούλες με τις στάχτες τους, και καταδεικνύουν την έλλειψη βούλησης των αξιωματούχων να διερευνηθεί πιθανή ευθύνη του στρατού, ομοσπονδιακών και άλλων Αρχών στο έγκλημα.

Οπως επισημαίνουν οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες, η υπόθεση αυτή αλλά και τα κωλύματα που συνάντησαν κατά την έρευνά τους συμβολίζουν απόλυτα την αποτυχία αλλά και την ευθύνη του κράτους απέναντι στην επιδημία των καταναγκαστικών εξαφανίσεων: τραγικές καθυστερήσεις, γραφειοκρατία που παραλύει κάθε διαδικασία, συστηματικά εμπόδια στο έργο τους, έλλειψη αντικειμενικών αποδείξεων, βιαστικές συλλήψεις βολικών υπόπτων, απουσία εγγυήσεων, καταπάτηση κανονισμών και διαδικασιών περιφρούρησης των ευρημάτων και του τόπου του εγκλήματος, ελλείμματα στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες, πιθανά βασανιστήρια στους υπόπτους που ομολόγησαν πως έκαψαν τους φοιτητές, αδύναμα ενοχοποιητικά στοιχεία, αποφυγή ανάκρισης βασικών μαρτύρων, αποκλεισμός των εμπειρογνωμόνων από σημαντικές διαδικασίες, σκόπιμες διαρροές προκαταρκτικών ευρημάτων…

«Δομικά κωλύματα»

«Η έρευνα καθυστέρησε όχι μόνο λόγω της πολυπλοκότητας της υπόθεσης. Η αργοπορία στην ανταπόκριση των Αρχών στα ζητήματα που έθετε η GIEI, η καθυστέρηση πολλών απαραίτητων τεστ, οι επίσημες και ανούσιες απαντήσεις σε πολλά από τα θέματα που εγείραμε, η μη διερεύνηση άλλων γραμμών έρευνας (περιλαμβανομένης εκείνης που αφορά τον ρόλο και την ευθύνη των στρατιωτικών που βρίσκονταν στον τόπο του εγκλήματος και άλλων Αρχών) δεν είναι αυθόρμητα εμπόδια… Δείχνουν δομικά κωλύματα», τονίζει η έκθεση.

Και σαν να μην έφταναν αυτά για να καταδειχθεί πόσο εκτίθεται ο πρόεδρος κλείνοντας μια υπόθεση που απειλεί να αποκαλύψει την τραγική συνενοχή τοπικών και κυβερνητικών αξιωματούχων, η GIEI δημοσιοποίησε βίντεο που δείχνει πως οι Αρχές «έστησαν» τα βασικά πειστήρια πάνω στα οποία η Ομοσπονδιακή Εισαγγελία βάσισε το σενάριο ότι οι φοιτητές κάηκαν ώστε να σπεύσει να κλείσει την υπόθεση.

Η έρευνα της GIEI απορρίπτει την πιθανότητα να υπήρξε τόσο μεγάλη πυρκαγιά (ικανή να απανθρακώσει και να εξαφανίσει κάθε ίχνος των 43) στον σκουπιδότοπο όπου οι Αρχές βρήκαν σακούλες με στάχτες από τις οποίες ταυτοποίησαν έναν από τους φοιτητές.

Το επίμαχο βίντεο ρίχνει κι άλλο λάδι στη φωτιά: τραβήχτηκε από δημοσιογράφους στις 28 Οκτωβρίου 2014 και δείχνει πώς ένας από τους συλληφθέντες υπόπτους οδηγήθηκε στον τόπο όπου υποτίθεται βρέθηκε σακούλα με τις στάχτες των πτωμάτων των φοιτητών, ενώ δίπλα του είναι μέλη των ιατροδικαστικών υπηρεσιών.

Τα ευρήματα

Μαγνητοσκοπήθηκε δηλαδή μία ημέρα πριν από την ημέρα κατά την οποία επισήμως υποτίθεται ότι έγινε ο «εντοπισμός των ευρημάτων» και ουδέποτε αυτή η «επίσκεψη στον τόπο του εγκλήματος» δεν περιλήφθηκε στον επίσημο φάκελο της υπόθεσης, οδηγώντας τους εμπειρογνώμονες να συμπεράνουν πως «την προηγουμένη της επίσημης ανακάλυψης έγινε μια επιχείρηση στησίματος της σκηνής».

Μια από τις πολλές προσπάθειες της κυβέρνησης, όπως καταγγέλλουν οι συγγενείς των 43 αγνοούμενων φοιτητών, «να συγκαλύψει το γεγονός ότι υπήρξε απόλυτος συντονισμός ανάμεσα σε μονάδες της αστυνομίας (περιλαμβανομένης της ομοσπονδιακής) και μέλη των καρτέλ των ναρκωτικών, υπό το προστατευτικό βλέμμα του στρατού, με στόχο να εξολοθρεύσουν τους ενοχλητικούς ριζοσπάστες φοιτητές».