Ο ιδρυτής και σύμβολο των Iταλών Ριζοσπαστών, Μάρκο Πανέλα, πέθανε χθες στη Ρώμη σε ηλικία ογδόντα έξι ετών.
Εδώ και πολύ καιρό έδινε μάχη κατά του καρκίνου, αλλά μέχρι πρόσφατα είχε πάρει μέρος σε ραδιοφωνικές εκπομπές του Radio Radicale, του σταθμού του κόμματος.
Ηταν, πέρα από κάθε ίχνος στόμφου και τυπικότητας, ένας από τους κύριους πρωταγωνιστές των αγώνων για την κοινωνική και ατομική ελευθερία στην Ιταλία, κυρίως τις δεκαετίες του ’70 και του ’80.
Στους ριζοσπάστες, στον Πανέλα και τους συνοδοιπόρους του Αντελάιντε Αλιέτα, Αντέλε Φάτσιο και Εμα Μπονίνο οφείλονται οι κατακτήσεις και το δικαίωμα στην άμβλωση και το διαζύγιο, σε μια εποχή κατά την οποία το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας -PCI- ήταν πολύ συχνά διστακτικό και οπαδός της ηθικολογίας στα θέματα αυτά.
Οι ριζοσπάστες αναφέρθηκαν πρώτοι στην ανάγκη σεξουαλικής ελευθερίας, στην πλήρη αναγνώριση των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων, ενώ ο ίδιος ο Πανέλα δεν έκρυβε ότι ήταν αμφιφυλόφιλος.
Τις γιορτές και τις Κυριακές, επιτροπές ριζοσπαστών επισκέπτονταν τις φυλακές και τα ψυχιατρεία (τα τρελάδικα της δεκαετίας ακόμη και του πρόσφατου παρελθόντος) για να απαιτήσουν ανθρώπινες συνθήκες ζωής, σεβασμό της αξιοπρέπειας, ώστε ο κάθε ανεύθυνος και κομπλεξικός να μη βγάζει τα απωθημένα και τον θυμό του πάνω σε ανυπεράσπιστους ανθρώπους.
Υπέρμαχος της νομιμοποίησης των μαλακών ναρκωτικών, ο ριζοσπάστης ηγέτης ήταν ο πρώτος ο οποίος οδηγήθηκε στη φυλακή επειδή κάπνισε δημοσίως μαριχουάνα.
Υπερασπίστηκε με θάρρος το δικαίωμα στην ευθανασία.
Δεν μιλάμε, φυσικά, για έναν άγιο, αλλά για σημαντική προσωπικότητα, που είχε, βεβαίως, και λιγότερο σαγηνευτικές πλευρές: μπορεί να θυμίσει κανείς την υπερβολική πολιτική εγγύτητα με τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, τη ροπή προς τον οικονομικό φιλελευθερισμό, τη σταθερή υπεράσπιση της Τουρκίας και τη στάση υπέρ της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας.
Ολα σχεδόν, συνέπεια της παραδοσιακής, φιλοαμερικανικής θέσης του Partito Radicale.
Αλλά η αδιαμφισβήτητη, ιστορική συμβολή του Μάρκο Πανέλα δεν είχε τίποτα να κάνει με όλα αυτά: συνδεόταν άμεσα με τη βαθιά, προσωπική του ελευθερία και με την πεποίθηση ότι τα κλισέ και τα ταμπού μπορούν και πρέπει να ανατραπούν προς όφελος της ζωής του κάθε ανθρώπου.
