Η συζήτηση περί της κυβερνητικής ανασύνθεσης κάθε άλλο παρά καινούργια είναι. Τους προηγούμενους μήνες η μικρή πλειοψηφία της συμπολίτευσης στη Βουλή λειτουργούσε ως το απόλυτο άλλοθι για την ανακίνηση σεναρίων για την κυβερνητική ανασύνθεση, γεγονός έως έναν βαθμό λογικό.
Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες το ζήτημα της διαχείρισης της προσφυγικής ροής αποτελεί ακόμα μια αφορμή για να ξεκινήσει η ίδια συζήτηση περί της αναγκαιότητας να ενταχθούν στην κυβέρνηση τεχνοκράτες που έχουν γνώση των κρίσιμων ζητημάτων.
Οι εμπνευστές και οι διακινητές αυτών των σεναρίων πάντως δεν περιορίζουν πλέον τις «εκκλήσεις» τους σε μία θεματική ενότητα, ενώ δεν προέρχονται από έναν μόνο τομέα της κοινωνικής ζωής. Πίσω από το αίτημα για μια «οικουμενική κυβέρνηση» ή μια «κυβέρνηση τεχνοκρατών» συνασπίζονται όλοι οι φορείς του πολιτικού Κέντρου, αλλά και θεσμικοί παράγοντες της οικονομικής ζωής της χώρας.
Η σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών το βράδυ της περασμένης Παρασκευής λίγο έλειψε να αποβεί άκαρπη, λόγω της επιμονής της Φώφης Γεννηματά να περιληφθεί μαι υποσημείωση με την οποία θα γινόταν σαφές ότι η επιτυχία της πολιτικής στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης θα εξασφαλιστεί εάν κληθεί να την υλοποιήσει μια κυβέρνηση συνεργασίας των «ευρωπαϊκών» δυνάμεων.
Απόπειρα λαθροχειρίας
Επρόκειτο για μια ξεκάθαρη απόπειρα λαθροχειρίας, καθώς λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες οι πολιτικοί αρχηγοί θα εξέπεμπαν το «σήμα» ότι όχι μόνον είναι ανίκανοι να εστιάσουν σε αυτό καθεαυτό το ζήτημα, αλλά επιπρόσθετα ότι το πολιτικό σύστημα δεν δείχνει την παραμικρή εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση της χώρας.
Η πρόταση για δημιουργία μιας νέας κυβέρνησης συνεργασίας, όποιο όνομα κι αν της δοθεί, με τη συμμετοχή τουλάχιστον του ΣΥΡΙΖΑ, της Ν.Δ., των κεντρώων κομμάτων και πιθανόν των ΑΝ.ΕΛΛ., κάθε άλλο παρά καινούργια είναι. Ωστόσο επανέρχεται διαρκώς και με διαφορετικές πτυχές, ανάλογα με το ποιο κόμμα την προτείνει κάθε φορά.
Για παράδειγμα, ο Βασίλης Λεβέντης με κάθε ευκαιρία ζητά τη δημιουργία μιας κυβέρνησης συνεργασίας, καταθέτοντας δεκάδες φορές την ίδια πρόταση για οικουμενική. Ο ίδιος έχει παραδεχτεί ότι έχει συζητήσει το ζήτημα με κορυφαία στελέχη της γερμανικής πρεσβείας, ενώ στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών ζήτησε να εξεταστεί εκτενώς το ζήτημα.
Οι υπόλοιποι απέρριψαν το αίτημά του και ο ίδιος δεν υπέγραψε το κοινό ανακοινωθέν. Προκειμένου πάντως να μην υπάρξουν παρερμηνείες, ο Βασίλης Φωκάς, βουλευτής του κόμματος, δήλωσε χτες ότι «η Ενωση Κεντρώων συμφωνεί μόνο στη δημιουργία οικουμενικής κυβέρνησης με υπουργούς τεχνοκράτες». Δύο σε ένα δηλαδή.
Το «ταμπεραμέντο» του Βασίλη Λεβέντη έχει πεπερασμένες δυνατότητες άσκησης πιέσεων, ακόμα και όταν η πρόταση προστίθεται χονδροειδώς σε αυτήν της Φώφης Γεννηματά.
Το «τρίο» των κεντρώων στον πολιτικό χώρο ολοκληρώνεται όμως με τον Σταύρο Θεοδωράκη, ο οποίος καταθέτει ανά διαστήματα την πρόταση για σχηματισμό μιας κυβέρνησης τεχνοκρατών.
Ο επικεφαλής του Ποταμιού επιχείρησε να προσαρμόσει την πρότασή του στα σημερινά δεδομένα προτείνοντας τον διορισμό ενός υπερ-υπουργού, που θα αναλάβει να συντονίζει τα συναρμόδια υπουργεία επί του προσφυγικού.
Συγκεκριμένα, πρότεινε χθες τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Ωστόσο λίγες ημέρες προτού πραγματοποιηθεί το συνέδριο του Ποταμιού, ο Σταύρος Θεοδωράκης δήλωσε (Real FM) ότι «η χώρα κατρακυλάει εκτός Σένγκεν, εκτός ευρώ, εκτός Ευρώπης. Πρέπει να διακόψουμε αυτή την καταστροφική πορεία.
Προτείναμε και προτείνουμε μια κυβέρνηση από τις δυνάμεις που ψήφισαν το μνημόνιο του κ. Τσίπρα. Δέκα στόχοι, δέκα υπουργοί, δέκα μήνες».
Στο συγκεκριμένο συνέδριο παρέστη και ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. Ο οποίος, καταχειροκροτούμενος, είπε μεταξύ άλλων ότι προχώρησε σε αυτή την παρέμβαση «για να υπάρξει ορθολογισμός και να μη συνεχιστούν οι περιπέτειες εκείνων που μας κυβερνούν.
»Για να μας κυβερνούν πρόσωπα που έχουν γνώση και κατεύθυνση. Να μη μας κυβερνούν πρόσωπα ανόητα, που θεωρούν ότι από εδώ από την Ελλάδα μπορούν να αλλάξουν το καθεστώς της Ε.Ε.».
Ο τέως διοικητής
Εσχάτως όμως οι λόγοι για την ανάγκη «επιστροφής» των «ειδικών» σε κυβερνητικά πόστα ακούγονται ξανά και από μη πολιτικά χείλη. Χαρακτηριστικές οι δηλώσεις του Γιώργου Προβόπουλου, τέως διοικητή της ΤτΕ, ο οποίος επανεμφανίστηκε στους τηλεοπτικούς δέκτες λίγες ημέρες μετά την αναφορά του ονόματός του από τον Βασίλη Λεβέντη ως του ιδανικού τεχνοκράτη πρωθυπουργού.
Ο Γιώργος Προβόπουλος επισήμανε μεν ότι οι «πολιτικές κυβερνήσεις πρέπει να αναλαμβάνουν την πολιτική δουλειά», καθώς «οι εκλογές γίνονται για να ορίσει ο κόσμος ποιοι πολιτικοί θα κάνουν τη δουλειά», ωστόσο υπογράμμισε με νόημα ότι «αν δεν την κάνουν καλά, κάποιοι άλλοι ίσως μπορούν να την κάνουν καλύτερα».
Οταν μάλιστα ρωτήθηκε αν θα συμμετείχε ο ίδιος σε μια τέτοιου είδους κυβέρνηση, σημείωσε ότι «ουδείς αρνείται τη συνεισφορά του εάν και εφόσον τον χρειαστεί η πατρίδα του, στον βαθμό όμως που μπορεί να προσφέρει έργο».
Ορισμένοι θα μπορούσαν να θεωρήσουν τις επισημάνσεις του άλλοτε ισχυρού άνδρα της ΤτΕ απλώς ευσεβή πόθο. Ωστόσο, προ ημερών προστέθηκαν στη λίστα με τους επιθυμούντες μια τεχνοκρατική κυβέρνηση και άλλοι κορυφαίοι επιχειρηματικοί και οικονομικοί παράγοντες.
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ, μιλώντας στο πρακτορείο Bloomberg, είπε ότι οι περισσότεροι υπουργοί θα έπρεπε να αντικατασταθούν με ανθρώπους μεταρρυθμιστές, που έχουν τεχνική γνώση των πραγμάτων.
«Ούτε η ιδεολογία ούτε η εμπειρία των μελών αυτής της κυβέρνησης θα βοηθήσει αυτή τη μετάβαση», δήλωσε ο Θεόδωρος Φέσσας, προσθέτοντας: «Τελικά απαιτούνται σε πολύ κρίσιμες θέσεις να τοποθετηθούν κάποιοι νέοι άνθρωποι με φρέσκες ιδέες».
Ο «ιδανικός» κύριος Προβόπουλος
Ο Γιώργος Προβόπουλος, τέως διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος (2008-2014), επέστρεψε στα δημόσια πράγματα με μια συνέντευξη στο κανάλι του ΣΚΑΪ (3.3.2016) λέγοντας τα αυτονόητα… και τα «οικουμενικά» του.
Οπως ότι θα είναι καταστροφική η καθυστέρηση της αξιολόγησης, διότι «όσο παρατείνεται η αβεβαιότητα, θα λειτουργεί υπονομευτικά για την οικονομία». Και ότι «δώσαμε λαβή για να μας χαρακτηρίζουν ξέφραγο αμπέλι».
Ισχυρίστηκε ότι είχε προειδοποιήσει τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα πως δεν θα γινόταν δεκτό το αίτημά του για «κούρεμα» του χρέους και επίσης ότι είχε εκφράσει την απαισιοδοξία του όταν έμαθε πως υπουργός Οικονομικών θα γίνει ο Γιάνης Βαρουφάκης, τον οποίο χαρακτήρισε «μοιραίο πρόσωπο».
Και για την πολιτική της κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου το 2009, πάλι υποστήριξε ότι είχε προειδοποιήσει για την αύξηση του ελλείμματος και την είχε κατακρίνει για τα λάθη της. Αλλά και την κυβέρνηση Σαμαρά είχε συμβουλεύσει να προχωρήσει σε περισσότερες μεταρρυθμίσεις.
Τάχθηκε εναντίον του ενδεχομένου προσφυγής στις κάλπες, λέγοντας πως η Ελλάδα είναι σε άσχημη κατάσταση και χαρακτήρισε αδύνατη την έξοδο από την κρίση εφόσον υπάρχει ασυνέχεια στο πολιτικό σύστημα, διότι αυτός έχει πείρα: «Ημουν έξι χρόνια διοικητής της ΤτΕ και συνεργάστηκα με οκτώ υπουργούς Οικονομικών».
Η μόνη εν τέλει αποδεκτή λύση κατά τον κ. Προβόπουλο, ο οποίος έκρινε «εκ του αποτελέσματος», ήταν η οικουμενική κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου που έπρεπε να παραμείνει στην εξουσία.
Ο Γιώργος Προβόπουλος έχει σπουδάσει στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Επειτα (1977) με υποτροφία από το Ηνωμένο Βασίλειο, συνέχισε τις σπουδές του στα Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Essex και από τον Μάρτιο του 1979 έγινε αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ηταν πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων το 1989-1990 και μέλος του μέχρι το τέλος του 1992.
Από το 1990 έως και τον Νοέμβρη του 1993 είχε διατελέσει υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος. Για μια δεκαετία από το 1994, υπήρξε οικονομικός σύμβουλος στην Alpha Bank. Mετά τις εθνικές εκλογές του 2004, ο Γιώργος Προβόπουλος ανέλαβε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Emporiki Bank.
Ανέλαβε και πρόεδρος της Marathon National Bank of New York (Οκτώβριος 2007-Μάιος 2008).
Ακολούθησε η Τράπεζα Πειραιώς στην οποία διετέλεσε αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος. Αποχωρώντας εισέπραξε 2.775.000 ευρώ που είχε λάβει τον Μάιο του 2008. Στην Τράπεζα της Ελλάδος «οι καθαρές μηνιαίες αποδοχές του ανήρχοντο σε 7.342 ευρώ» συν τα έσοδά του από τις συνεδριάσεις και την κάλυψη όλων των εξόδων παραστάσεών του.
Εγινε γνωστός για το PSI και το κούρεμα του κοινού κεφαλαίου, των αποθεματικών δηλαδή των ασφαλιστικών ταμείων που ήταν κατατεθειμένα στην ΤτΕ, την υπόθεση της Marfin Egnatia Bank Α.Ε. και της Proton Bank (Λαυρεντιάδης).
