Νίκησε η ελευθερία της έκφρασης

Ηταν ένας θρίαμβος. Ενας πραγματικός θρίαμβος της ελευθερίας της τέχνης. Μία νίκη απέναντι στη λογοκρισία.

Η επίμαχη παράσταση, λοιπόν, το κομμένο έργο του… Σάββα Ξηρού, ανέβηκε ξανά χθες στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου και ο κόσμος που είχε μαζευτεί απ’ έξω, πολύ περισσότερος απ’ όσο χωρούσε το θέατρο, πανηγύριζε σαν να ήταν ο ίδιος νικητής.

Σκεφτείτε πως κατέβαινε τα σκαλιά του θεάτρου κάνοντας με το χέρι του το σήμα της νίκης. «Με τη σύμφωνη γνώμη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου η Πειραματική Σκηνή απόψε (σ.σ.: χθες) στις 8 το βράδυ θα είναι ανοιχτή για μία συζήτηση με θέμα την ελευθερία της τέχνης στη σύγχρονη Ελλάδα» έγραφε η ανακοίνωση της Πειραματικής Σκηνής, χθες το απόγευμα.

Είχε προγραμματιστεί άλλωστε από την Παρασκευή ήδη συγκέντρωση έξω από το REX για το βράδυ της Κυριακής, μέχρι και για κατάληψη έγινε λόγος ώστε να ανέβει ξανά η κομμένη παράσταση.

Το αποφάσισαν οι συγκεντρωμένοι (500 άτομα, περίπου) κατά την πορεία διαμαρτυρίας εναντίον της λογοκρισίας που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή το βράδυ με αφετηρία το κτίριο του Τσίλερ στην Αγίου Κωνσταντίνου και τελικό προορισμό το REX στην Πανεπιστημίου.

Το οποίο REX ήταν κατάμεστο χθες το βράδυ, η είσοδός του εννοώ και το πεζοδρόμιο. Απλός κόσμος κυρίως, αλλά και πολλοί άνθρωποι του θεάτρου. Και φυσικά όλοι οι συντελεστές του έργου, οι ηθοποιοί και η σκηνοθέτις Πηγή Δημητρακοπούλου.

Κανείς δεν γνώριζε ακόμα τι θα γινότανε τελικά, «μόνο αν ο Στάθης Λιβαθινός άρει την απαγόρευση θα πραγματοποιηθεί η παράσταση», μας έλεγαν.

Ο κόσμος πύκνωνε όμως. Και λίγο πριν από τις 9 τα κλειστά ρολά ανέβηκαν.

«Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού μάς έδωσε την άδεια για να γίνει όχι μόνο η συζήτηση στην αρχή, αλλά και η ίδια η παράσταση αμέσως μετά», είπε ένας συντελεστής του θεάτρου χρησιμοποιώντας μία ντουντούκα, με το κοινό να πανηγυρίζει.

Και ήταν ο κόσμος που φώναζε, εν χορώ, να προηγηθεί το θεατρικό και να ακολουθήσει μετά η όποια συζήτηση. Οπερ κι εγένετο.

Να μη χαθεί η ευκαιρία θα σκέφτηκαν, μην «πλακώσουν» τίποτε περίεργοι και αλλάξουν τα δεδομένα.

Συνωστισμός κατευθείαν στα εκδοτήρια, εκεί που θα μοιράζονταν τα πολυπόθητα δωρεάν δελτία εισόδου.

Το θέατρο γέμισε ασφυκτικά, μέχρι και τα σκαλιά είχαν κόσμο, καρέκλες ακόμα και από τη σκηνή κατέβηκαν προκειμένου να βολευτούν όλοι.

Και πρέπει να ήταν η πρώτη παράσταση που άργησε να ξεκινήσει από τα παρατεταμένα χειροκροτήματα, ένας θρίαμβος από… πριν.

«Περιμένετε, μπορεί να μην σας αρέσει», έλεγαν χαριτολογώντας οι ηθοποιοί στη σκηνή, συγκινημένοι, φανερά συγκινημένοι.

Μας μίλησε και η Πηγή Δημητρακοπούλου, ήταν και αυτή με το συναίσθημα στο μάξιμουμ, αναφέρθηκε με τη σειρά της στη μεγάλη νίκη.

Και ήταν μια παράσταση αυτοσχέδια θαρρείς, οι ηθοποιοί έπαιξαν με τα δικά τους ρούχα (τα κοστούμια βρίσκονταν ήδη στο βεστιάριο του Εθνικού), έλειπαν και κομμάτια του σκηνικού, είχαν να γίνουν και πρόβες μία ολόκληρη εβδομάδα.

Αλλά ποιος υπολόγιζε τέτοιες λεπτομέρειες, άλλα ήταν που μετρούσαν σε αυτή την ιστορική στιγμή που έσπασε η λογοκρισία.

Οι δύο καλλιτεχνικοί υπεύθυνοι της Πειραματικής Σκηνής Πρόδρομος Τσινικόρης και Ανέστης Αζάς έσπευσαν πάντως να πλέξουν το εγκώμιο του Στάθη Λιβαθινού από σκηνής, ως εκείνου που είχε το σθένος και την τόλμη να επιλέξει το έργο.

«Κανείς από τους επικριτές της παράστασης δεν την είχε δει», σημείωνε η ανακοίνωση της Πειραματικής Σκηνής.

Οντως. Είναι ανόητο να διαφωνείς με το περιεχόμενο μιας παράστασης την οποία δεν έχεις δει, παίρνοντας ως αφορμή μόνο το κείμενο στο οποίο βασίστηκε αυτή.

Ολα ξεκίνησαν, άλλωστε, από «μία συνέντευξη που παραχώρησε ο ίδιος ο Ξηρός από τη φυλακή» και η οποία έδωσε το έναυσμα, για «να ξεκινήσει ένα κύμα λεκτικής βίας και κοινωνικής πόλωσης».

Διότι, αν ο Στάθης Λιβαθινός είναι αυτός που πήρε την απόφαση του κοψίματος, υπάρχουν και οι ηθικοί αυτουργοί, όλοι ετούτοι οι επικριτές της παράστασης που δεν την είχαν δει, από τους ακροδεξιούς βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας έως τον ίδιο της τον αρχηγό και από την αμερικάνικη πρεσβεία έως τους νεοφιλελεύθερους και κεντροαριστερούς δημοσιογράφους που έγραφαν εναντίον της «Ισορροπίας» ακόμα και χθες στα κυριακάτικα φύλλα τα οποία, τυπώθηκαν, πριν από την Πέμπτη, την ημέρα του «κατεβάσματος».

Εφημερίδες «ψυγεία», δημοσιογραφικές απόψεις «παγωμένες».