Το σπίτι της Τρέισι Εμιν διχάζει

Αν το «Κρεβάτι» της, το περίφημο έργο «My Bed», ανήκει πια στην ιστορία της βρετανικής τέχνης και στα μόνιμα εκθέματα της Tate Britain, ευγενική παραχώρηση του Γερμανού επιχειρηματία που είχε -και έδωσε το 2014- 3,2 εκατομμύρια ευρώ για να το αγοράσει, το νέο σπίτι της διχάζει το έθνος.

Η Τρέισι Εμιν βρίσκεται εδώ και μήνες στο κέντρο ενός σκανδάλου, που περιμένει τη λύση του από το δημοτικό συμβούλιο του Τower Hamlets, στο νοτιοανατολικό Λονδίνο. Αυτό θα αποδεχτεί ή θα απορρίψει την αίτηση της σούπερ σταρ εικαστικού να κατεδαφίσει ένα κτίριο του 1920 για να χτίσει στη θέση του πενταώροφο, μοντέρνο συγκρότημα, που θα επικοινωνεί με το γειτονικό της στούντιο.

Θέλει, λέει, να ζει και να δουλεύει στον ίδιο χώρο, ο οποίος -δεν έχει άδικο- πρέπει να είναι μεγάλος, φωτεινός κ.λπ. κ.λπ., να μπορεί να προσαρμόζεται κάθε φορά στις απαιτήσεις της δουλειάς της έτσι ώστε να μην αναγκαστεί για την υπόλοιπη ζωή της να αλλάξει σπίτι (είναι 53 χρόνων).

Ελα όμως που οι αρχιτέκτονες, οι ιστορικοί και οι ντόπιοι ξεσηκώθηκαν και η δημοτική αρχή εξετάζει το αίτημά της κάτω από ασφυκτική πίεση της κοινής γνώμης.

Είχαν πάρει όλοι πολύ στα σοβαρά τις δηλώσεις της, όταν το 2008 αγόρασε στην περιοχή έναντι 4 εκατομμυρίων λιρών ένα ιστορικό κτίριο του 17ου αιώνα που είχαν χτίσει Φλαμανδοί πρόσφυγες και χρησιμοποιούνταν ως υφαντουργείο.

Είχε τότε υποσχεθεί σε υψηλούς τόνους -και προφανώς το πίστευε- ότι είχε σκοπό να το αναστηλώσει, να του ξαναδώσει την παλιά του ομορφιά και να το μετατρέψει σε στούντιο προσφέροντας στη γειτονιά και σεβόμενη την αρχιτεκτονική της κληρονομιά. «Είναι πολύ σημαντικό να μη γίνει ξενοδοχείο ή εστιατόριο και να παραμείνει στέγη για χειροτέχνες» (σαν κι αυτή), είχε δηλώσει. Το έκανε.

Φαίνεται όμως ότι το στούντιο δεν της αρκεί. Και της άνοιξε την όρεξη. Εφτά χρόνια μετά έχει πολύ πιο φιλόδοξα σχέδια, δεν πειράζει κι αν κατεδαφιστεί γειτονικό, νεότερο κτίριο.

Οι υποστηρικτές της λένε ότι δεν έχει καμιά μεγάλη αρχιτεκτονική αξία, ότι είναι απλώς ένα από τα πάμπολλα ίδια σπίτια του Λονδίνου, ακόμα κι αν έχει κριθεί «διατηρητέο», θα λέγαμε εμείς, ή καλύτερα έχει μπει στη Λίστα των Κτιρίων Εξαιρετικού Αρχιτεκτονικού ή Ιστορικού Ενδιαφέροντος της Μ. Βρετανίας και άρα για να κατεδαφιστεί χρειάζεται ειδική άδεια.

Η Εμιν υπολογίζει πολύ στο ότι το νέο συγκρότημα θα φέρει «νέα πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη» στην περιοχή και θα την αναβαθμίσει και αισθητικά, αφού τα σχέδιά του, ήδη έτοιμα, φέρουν την υπογραφή του σταρ αρχιτέκτονα Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, γνωστού για τον μοντέρνο μινιμαλισμό του.

Σε μια επίσημη δήλωσή της στο σάιτ του δημοτικού συμβουλίου του Tower Hamlets, η Τρέισι Εμιν υποστηρίζει ότι «η υψηλή ποιότητα του νέου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού ξεπερνά την απώλεια από την κατεδάφιση» του παλιού κτιρίου.

Δεν έχουν όλοι την ίδια άποψη. Οι αντίπαλοι της Τρέισι Εμιν, που είναι πολλοί, όπως ο οργανισμός «Save Britain’s Heritage», κάτι σαν το δικό μας Monumenta, και η οργάνωση για την Προστασία της Κληρονομιάς του East End, χαρακτηρίζουν το νέο κτίριο «άσχημο και κενό» και το καταγγέλλουν ως «επικράτηση του χρήματος εις βάρος της τοπικής ιστορίας και αισθητικής».

Την ίδια δε την Τρέισι Εμιν την αποκαλούν «κοντόφθαλμη». Βομβαρδίζουν με έγγραφα και διαμαρτυρίες το δημοτικό συμβούλιο το οποίο, έχοντας βρει τον μπελά του, καθυστερεί να βγάλει την απόφαση που αναμενόταν από τον περασμένο Σεπτέμβριο, κάτι που εκνεύρισε την Εμιν και κατήγγειλε τη διαδικασία ως παράνομη κάνοντας νέα αίτηση.

Δυστυχώς γι’ αυτήν όμως η αρμόδια επιτροπή του δήμου, που πρέπει να εισηγηθεί επί του θέματος, κατέληξε ότι το σχέδιο της εικαστικού πρέπει να απορριφθεί «γιατί αλλοιώνει τον χαρακτήρα και την εμφάνιση» της περιοχής.

Η τελική απόφαση ακόμα δεν πάρθηκε, αλλά η Τρέισι Εμιν δεν είναι εύκολη περίπτωση. Για την ώρα πάντως δεν έχει κάνει καμιά σχετική δήλωση στα βρετανικά μίντια, όσο κι αν την πιέζουν.