Είναι ένα ερώτημα κι αυτό. Οχι το μόνο βεβαίως. Από ερωτήματα, άλλο τίποτα. Γκώσαμε. Να βγω, να μη βγω. Να φάω, να μη φάω. Να μιλήσω, να μη μιλήσω (εδώ που τα λέμε, έχουν πονέσει οι μασέλες μας από το να μη μιλάμε, όπως έγραφε η αείμνηστη Κατερίνα Γώγου).
Να τολμήσω, να μην τολμήσω. Να τον αρπάξω από τα πέτα (που παρκάρει σε θέση αναπήρων), να μην τον αρπάξω. Να κλάψω, να μην κλάψω. Να πιστέψω, να μην πιστέψω… Διλήμματα. Οχι απλά, αλλά εν αντιθέσει.
Οι αντιθέσεις, σαν τα ερωτήματα, είναι και αυτές πανάρχαιες και, όπως και τα διλήμματα, έχουν κι αυτές το φιλοσοφικό τους υπόβαθρο. Και, κυρίως, έρχονται πάντα ζευγαρωμένες.
Δυο δυο: ολότητα και πολλαπλότητα, πεπερασμένο και άπειρο, είναι και φαίνεσθαι, ελευθερία και αναγκαιότητα, λογική και πάθος, φύση και πολιτισμός, χρόνος και αιωνιότητα, σώμα και πνεύμα (αχ βρε άτιμε Ντεκάρτ, μας έφερες τα πάνω κάτω με την κοσμοθεωρία σου), ενεργητικότητα και παθητικότητα, αντικειμενικότητα και υποκειμενικότητα (αυτό το δίπολο, μήτε και το ακουμπάμε εμείς οι δημοσιογράφοι!), αίτιο και αιτιατό, εγώ και ο άλλος.
Γιατί εκεί καταλήγουν όλα. Στο εμείς και ο άλλος. Με τα ερωτήματα, τα διλήμματα και τις αντιφάσεις μας.
Αυτά αναλογιζόμουν, καθώς αναρωτιόμουν τι θα κάνει άραγε η κυβέρνηση όταν έρθει το ΔΝΤ και τους πει: «Ή κόβετε κατώτερες συντάξεις ή τελειώσαμε» (πάλι καλά που δεν λέει «τελειώσατε»); Τουτέστιν: Ή εμείς ή οι άλλοι (όπου «άλλοι», βλέπε χαμηλοσυνταξιούχους). Θα πάρει το τελεσίγραφο ή θα τους δώσει εξιτήριο; Ιδού η απορία.
Και καθώς οι «διαπραγματεύσεις» θα ξεκινήσουν μόλις έρθει το ΔΝΤ, μέσα Γενάρη, οπότε μέχρι τότε απάντηση δεν θα λάβω, ψάχνω κι εγώ, σαν παιδί κουτό, όχι την Ακρόπολη και τον Λυκαβηττό, αλλά την απάντηση να βρω από τα μόνα βιβλία που καταλαβαίνω πλήρως: τα παιδικά.
«Ελευθερία ονομάζουμε τη δυνατότητα που έχει ο καθένας να επιλέγει μόνος του τις ιδέες, τις σκέψεις, τις προτιμήσεις, τους στόχους και τη συμπεριφορά του» γράφουν οι Οσκάρ Μπρενιφιέ και Ζακ Ντεσπριέ, συγγραφείς του βραβευμένου παιδικού αναγνώσματος «Το βιβλίον των μεγάλων φιλοσοφικών αντιθέσεων» (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη).
«Αναγκαιότητα ονομάζουμε αυτό που επιβάλλεται από τη φύση των πραγμάτων, αυτό που δεν μπορούμε να επιλέξουμε, αλλά στο οποίο πρέπει να υπακούσουμε». Και συνεχίζουν: «Μπορεί άραγε να υπάρξει ελευθερία χωρίς να λάβουμε υπόψη μας και την αναγκαιότητα;».
Ιδού η απορία. Αυτή μάλιστα. Γιά να σας δούμε τώρα: μπορεί να υπάρξει ή δεν μπορεί; Θα έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε τις ιδέες, τους στόχους και τη συμπεριφορά μας (επιτέλους) ή θα μας επιβληθεί η «φύσις των πραγμάτων» (όπου «πράγματα», βλέπε θεσμοί, Ε.Ε., ΔΝΤ, Ντάισελμπλουμ κ.λπ.) που είναι εκ φύσεως παρά φύσιν;
Θα επιλέξουμε τις σκέψεις και τις προτιμήσεις μας ή θα στεκόμαστε σαν «άβουλες μαριονέτες παρά τη θέλησή μας, που μπροστά στα κάτοπτρα, τα χέρια μας κινούμε» όπως λέει η άλλη ποιήτρια, η Μαριάννα Μποζίκη; Αλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε θα μου πεις, καψερέ αναγνώστη μου, και με το δίκιο σου.
Ελα όμως που αποφάσισα ως «new year’s resolution» (που λεν και στο χωριό μου) να βάλω και καμιά τελεία στα ερωτήματά μου. Νέτη, σκέτη και άπαυλη. Και αυτό απαιτώ και δι’ υμάς πλέον. Μία τελεία.
