Μια σειρά από έγγραφα, τα οποία ενδέχεται να αποδεικνύουν σχέση συνεργασίας του ιστορικού ηγέτη της Αλληλεγγύης, και μετέπειτα προέδρου της Πολωνίας, Λεχ Βαλέσα, με τη μυστική αστυνομία του κομμουνιστικού καθεστώτος (SB) τη δεκαετία του ’70, έφερε στο φως το Πολωνικό Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης (IPN).
Ο κρατικός αυτός οργανισμός, που ερευνά τα εγκλήματα του κομμουνιστικού καθεστώτος στη χώρα, παρουσίασε τα έγγραφα αυτά στα μέσα ενημέρωσης χθες. Όλα τα έγγραφα βρέθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο σπίτι της χήρας του πρώην υπουργού Εσωτερικών Τσέσλαβ Κίστζακ.
Τα φωτοαντίγραφα των ντοκουμέντων αυτών, στα οποία δεν έχει γίνει ακόμη γραφολογική ανάλυση, περιέχουν πολλές χειρόγραφες σημειώσεις, αλλά και μια δέσμευση για συνεργασία με την υπογραφή Λεχ Βαλέσα «Μπόλεκ».
Επίσης, περιλαμβάνονται αποδείξεις είσπραξης χρημάτων, οι οποίες υπογράφονται επίσης από τον άνθρωπο με το ψευδώνυμο «Μπόλεκ», αλλά και δακτυλογραφημένες ή χειρόγραφες εκθέσεις σχετικές με τις συζητήσεις που είχαν τα στελέχη της SB με τον «Μπόλεκ» από το 1970 μέχρι το 1976.
Σε ένα από τα τελευταία χειρόγραφα, με ημερομηνία 8 Ιουνίου 1976, ένα στέλεχος της SB ανακοινώνει την άρνηση του πράκτορα «Μπόλεκ» να συνεχίσει τη συνεργασία. «Μετά την αλαζονική στάση του, θεωρώ άκραιο να συνεχίσουμε τις επαφές μαζί του», συμπέραινε το στέλεχος αυτό.
Ο Λεχ Βαλέσα, που έχει τιμηθεί με το Νόμπελ Ειρήνης, αρνήθηκε ότι συνεργαζόταν με την SB και ότι ήταν καταδότης. Το μόνο που παραδέχτηκε είναι ότι διέπραξε «ένα λάθος» επειδή εκείνη την εποχή είχε υπογράψει «κάτι έγγραφα».
Ο 72χρονος σήμερα Βαλέσα, που ήταν εργάτης στα ναυπηγεία του Γκντανσκ όταν ξέσπασε η εξέγερση που καταπνίγηκε στο αίμα, το 1970, υποστήριζε πάντα ότι «δεν τον είχαν λυγίσει» τότε.
Εξακολουθεί να διαβεβαιώνει ότι «δεν συνεργάστηκα με την SB. Ποτέ δεν πήρα χρήματα, ούτε έδωσα αναφορές, γραπτές ή προφορικές», και υποστηρίζει ότι τα έγγραφα αυτά τα είχε «πλαστογραφήσει» η κομμουνιστική αστυνομία.
Πάντως οι πρώην σύντροφοί του εξακολουθούν να τον στηρίζουν.
«Εμπιστεύομαστε τον Λεχ για όλα όσα έκανε», δήλωσε ο Ζμπίγκνιου Γιάνας, πρώην εργάτης και αντιφρονών. Όπως τόνισε, τη δεκαετία του 1970 και αργότερα, μετά την ίδρυση του συνδικάτου Αλληλεγγύη, «εμείς οι εργάτες ήμασταν μόνοι απέναντι στο καθεστώς. Θα σε υπερασπιστούμε Λεχ, δεν είσαι μόνος!», τόνισε.
Το γεγονός ότι ήρθαν τώρα στο φως αυτά τα έγγραφα, τα οποία αποκαλύπτουν τις -υποτιθέμενες; δεν ξέρει κανείς ακόμα- επαφές του Βαλέσα με τη μυστική αστυνομία του κομμουνιστικού καθεστώτος, έχει επιτρέψει στους συντηρητικούς και εθνικιστές που κυβερνούν την Πολωνία να επαναφέρουν τον ισχυρισμό ότι η πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1989 δεν ήταν παρά άλλη μια επιχείρηση των μυστικών υπηρεσιών.
Η ιδέα αυτή της «συνωμοσίας» με τις σοβιετικές υπηρεσίες, με σκοπό να κρατηθούν στην εξουσία οι πρώην κομμουνιστικές ελίτ, κυκλοφορεί εδώ και πολύ καιρό, αν και πολλοί από τους αντιφρονούντες της εποχής την χαρακτηρίζουν γελοία.
