Επειδή, όπως λένε, ως αρχηγίνα αγέλης είμαι δίκαιη «σαν τον Αριστείδη», θα σας μιλήσω σήμερα γι’ αυτόν, έτσι, για να θυμόμαστε και την ιστορία αυτού του τόπου.
Οταν θέλουμε να πούμε ότι κάποιος είναι πολύ δίκαιος, τον παρομοιάζουμε με τον Αριστείδη, τον αρχαίο Αθηναίο στρατηγό που, νεότατος τότε, πολέμησε και ανδραγάθησε στον Μαραθώνα και στη Σαλαμίνα.
Είναι γνωστή μάλιστα και μια ιστορία που αποδεικνύει τον αδέκαστο χαρακτήρα του:
Κάποια στιγμή, στα μέσα περίπου του 5ου π.Χ. αιώνα, οι Αθηναίοι αποφάσισαν να εφαρμόσουν τη διαδικασία του «εξοστρακισμού», δηλαδή να γράψουν πάνω σ’ ένα «όστρακο» (ένα κομμάτι από σπασμένο πήλινο αγγείο) το όνομα εκείνου που ήθελαν να σταλεί εξορία.
Τότε, λοιπόν, εκεί που περπατούσε ο Αριστείδης τον πλησίασε ένας Αθηναίος και του ζήτησε να τον βοηθήσει:
– Δεν ξέρω γράμματα και, αν εσύ ξέρεις, θέλω να μου γράψεις το όνομα του ανθρώπου που νομίζω ότι πρέπει να εξοριστεί.
– Ευχαρίστως, του είπε ο Αριστείδης. Και ποιο όνομα θέλεις να γράψω;
– Του Αριστείδη! Βαρέθηκα ν’ ακούω να τον φωνάζουν δίκαιο!
Ο Αριστείδης, τότε, πήρε το «όστρακο» και έγραψε επάνω φαρδιά-πλατιά το όνομά του.
Η ιστοριούλα αυτή δεν ξέρουμε αν είναι αληθινή, αφού γράφτηκε απ’ τον Πλούταρχο, κάπου 600 χρόνια μετά τον Αριστείδη, μεταξύ 1ου και 2ου αιώνα μ.Χ.
Το πιο πιθανό είναι να πρόκειται για θρύλο, που όμως βασιζόταν σ’ ένα αληθινό γεγονός: στην τιμιότητα και ακεραιότητα του Αριστείδη. Και αυτό συνάγεται απ’ τα εξής:
1. Μετά τη μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.) οι Αθηναίοι επέστρεψαν άρον άρον στην Αθήνα, για να προλάβουν τυχόν απόβαση των Περσών εκεί. Επρεπε όμως να αφήσουν πίσω κάποιον που να τον εμπιστεύονται για να φυλάει τους θησαυρούς και τα λάφυρα που πήραν απ’ τους ηττημένους Πέρσες. Φυσικά, διάλεξαν τον νεαρό, τότε, στρατηγό Αριστείδη.
2. Μετά την οριστική ήττα των Περσών (Πλαταιές, 479 π.Χ.), η Αθήνα έγινε, μέσα σε λίγα χρόνια, μια μικρή αυτοκρατορία, με αποικίες και υποτελείς πόλεις σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική.
Επρεπε, λοιπόν, να βρεθεί ένας ικανός και έντιμος άνθρωπος για να κανονίσει το τι φόρο θα έδινε κάθε υποτελής πόλη ή νησί στην Αθήνα.
Το δύσκολο αυτό έργο το ανέθεσαν στον Αριστείδη, που κατάφερε, ακριβοδίκαιος καθώς ήταν, να επιβάλει τόσους φόρους όσους μπορούσε να αντέξει η οικονομία της κάθε υποτελούς πόλης, ώστε να μην απελπιστούν και επαναστατήσουν οι κάτοικοί της.
Ετσι, ο Αριστείδης έμεινε στη συλλογική μνήμη των Αθηναίων ως «Αριστείδης ο δίκαιος». Πάντως, η αλήθεια είναι ότι ο Αριστείδης εξοστρακίστηκε απ’ τους Αθηναίους (489), διότι διαφώνησε με τον πανίσχυρο Θεμιστοκλή, που ήθελε η Αθήνα να αποκτήσει ισχυρό στόλο.
Αλλά ο Θεμιστοκλής τον έφερε γρήγορα πίσω και ο Αριστείδης πολέμησε και διακρίθηκε και στη Σαλαμίνα: κατέλαβε την Ψυττάλεια, απ’ όπου πετσόκοβε όσους Πέρσες ναυαγούς προσπαθούσαν να βγουν στο νησάκι του Περάματος..
* Αυτό είναι το Αλλοπαράκι μου, ένας σύγχρονος Αριστείδης -με 4 πόδια, όμως, και ουρά!
