Καλλιτεχνική ανάγκη δημιουργικής εξερεύνησης των ηχητικών δυνατοτήτων των κρουστών αλλά και προβολής των οργάνων αυτών με ανάπτυξη του ρεπερτορίου οδήγησε τους μουσικούς του Συνόλου Κρουστών Αθηνών (Athens Percussion Group, APG) να μεταγράψουν το «Κουαρτέτο εγχόρδων αρ. 1» του Γκριγκ για πληκτροφόρα κρουστά.
Το σύνολο ιδρύθηκε το 2014 και αποτελείται από τους Θεόδωρο Μιλκόβ, Κωνσταντίνο Μποτίνη, Θεόδωρο Βαζάκα και Κωνσταντίνο Σερεμέτη, σολίστες με πολύχρονη πείρα στην ορχηστρική μουσική και στη μουσική δωματίου.
Στις 19/1/2016, στο Θέατρο Πόρτα, στο πλαίσιο των μουσικών εκδηλώσεων «Παράλληλες Τρίτες», οι τέσσερις κρουστοί παρουσίασαν ένα σύντομο πρόγραμμα μεταγραφών που περιλάμβανε το κουαρτέτο του Γκριγκ και τρεις δημοφιλείς άριες για υψίφωνο. Η μεταγραφή του πεμπτουσιακά ρομαντικού κουαρτέτου του Γκριγκ για δύο βιμπράφωνα και δύο μαρίμπες υπήρξε άκρως ριψοκίνδυνο τόλμημα.
Πέραν της ιδιαίτερης μουσικοαισθητικής πρόκλησης του πώς δύο βιμπράφωνα και δύο μαρίμπες θα αποδώσουν πειστικά τον ρέοντα, συνεχή ήχο των εγχόρδων, το αποτέλεσμα χρωματίστηκε αναπόδραστα από την παρεμβολή των κυρίαρχων, «λατινικών» συνειρμών του ήχου των κρουστών αυτών, δύσκολα συνδυάσιμη προς τη βορεινή εκφραστική δριμύτητα και μελαγχολία του Νορβηγού Γκριγκ.
Φυσικά, η μεταγραφή των APG επέβαλε τους δικούς της κανόνες πρόσληψης: λειτούργησε αφενός ως καθαρά διανοητικό παιχνίδι συνεχούς αναγνώρισης του πρωτοτύπου πίσω από τη μεταγραφή, αφετέρου ως αυτόνομη απόλαυση του ιδιόφωνου ήχου του κουαρτέτου κρουστών.
Οπως ήταν αναμενόμενο, το αποτέλεσμα υπήρξε πειστικότερο στα αργά, λυρικά μέρη όπου τα κρουστά απέδιδαν τις μελωδίες και τον συνεχή ήχο των εγχόρδων με ρευστό «γουργούρισμα», παρά σε αυτά όπου δέσποζε η πυκνή, κοφτή πολυφωνική γραφή.
Τη διάρκεια της βραδιάς συμπλήρωσαν τρεις δημοφιλείς άριες από τις όπερες «Ρούσαλκα» του Ντβόρζακ, «Λουτσία ντι Λαμερμούρ» του Ντονιτσέτι και «Αλτσίνα» του Χέντελ, που απέδωσε αξιοπρεπώς η υψίφωνος Μαρίνα Ρεκάλοβα-Μποτίνη, συνοδευόμενη πάντα από τους APG.
Ενας πιανίστας απαιτητικών ρόλων
Οι πιανιστικές μεταγραφές των «Συμφωνιών» του Μπετόβεν από τον Φραντς Λιστ συνιστούν, βέβαια, τελείως διαφορετική περίπτωση. Λίγες δεκαετίες πριν από την εφεύρεση των πρώτων μέσων καταγραφής/αναπαραγωγής ήχου, ο μεταγραφέας Λιστ συνδύασε ως κίνητρα τη διάδοση της μουσικής του Μπετόβεν και το προσωπικό του ενδιαφέρον για εμπλουτισμό του πιανιστικού ρεπερτορίου που παρουσίαζε ως σολίστας.
Μάλιστα, ενώ επεξεργαζόταν την εξόχως απαιτητική μεταγραφή της «Συμφωνίας αρ. 9» είχε καταλήξει στην απαισιόδοξη πεποίθηση ότι «[…] ήταν αδύνατον να γίνει κάποια διασκευή του έργου αυτού για πιανοφόρτε, που θα μπορούσε να λογιστεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο ικανοποιητική».
Αυτή την απάνθρωπης δυσκολίας μεταγραφή έπαιξε προχθές ο πιανίστας Λάμπης Βασιλειάδης, στο Αττικό Ωδείο (24/1/2016). Ηταν η καταληκτική συναυλία/ρεσιτάλ στο πλαίσιο τριημέρου φεστιβάλ πιάνου με τίτλο «Τα πλήκτρα του χειμώνα», όπου ώριμοι φοιτητές του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου έπαιξαν ευρύ, απαιτητικό ρεπερτόριο ενώπιον κοινού.
Πολυβραβευμένος μουσικός με 20ετή σταδιοδρομία σε αίθουσες συναυλιών και στούντιο ηχογραφήσεων ως σολίστ αλλά και ως καθηγητής σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και της Ελλάδας, ο Βασιλειάδης είναι γνωστός για το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του και τις υψηλές επιδόσεις του στο ρεπερτόριο του ώριμου ρομαντισμού, με έμφαση σε ειδικές περιοχές.
Παλαιότερα τον είχαμε ακούσει να ερμηνεύει ζωντανά την μπετοβενική «Συμφωνία αρ. 7». Η ζωντανή εκτέλεση της «Συμφωνίας αρ. 9» χάρισε διπλή απόλαυση. Η ποιότητα και το ευανάγνωστο της ευφυούς μεταγραφής του Λιστ, που απέδιδε πιστά, αριστοτεχνικά και με θαυμαστή οικονομία τη συνολική εντύπωση της πυκνής συμφωνικής γραφής του Μπετόβεν, κράτησαν την πρόσληψη σε αδιάλειπτη διανοητική εγρήγορση.
Οι συναρπαστικά υψηλές θερμοκρασίες και η δεξιοτεχνική δεινότητα της εκτέλεσης από τον Βασιλειάδη –υψηλές ταχύτητες, συνεκτικός μουσικός ειρμός, σαφής παραγραφοποίηση, τεράστιο εύρος δυναμικής, άριστη αίσθηση του δραματικού χρονισμού– διαπότισαν το ακρόαμα με ένταση συμφωνικής συναυλίας!
cd, dvd, βιβλίο
- Sokolov:
Schubert / Beethoven: Schubert: Improptus D 899 & Τρία κομμάτια για πιάνο D 946, Beethoven: Σονάτα αρ. 32 «Hammerklavier», εκτός προγράμματος έργα Rameau και Brahms [2 Cds, DG 4795426].
Ο 65χρονος Γκριγκόρι Σοκολόφ ανήκει στους κορυφαίους επιζώντες κολοσσούς της ρωσικής πιανιστικής παράδοσης. Ξεκίνησε σπουδές πιάνου στα 5, γράφτηκε στο Ωδείο του Λένινγκραντ στα 7, έδωσε το πρώτο του ρεσιτάλ στα 12 και στα 16 κέρδισε Α΄ βραβείο στον Διεθνή Διαγωνισμό «Τσαϊκόφσκι» της Μόσχας (1966).
Επιλέγοντας να μη διαφύγει στη Δύση, τη δεκαετία του 1970 έκανε πολλές περιοδείες σε ΕΣΣΔ, ΗΠΑ και Ιαπωνία. Μετά το 1980 και μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, περιορίστηκε σε ρεσιτάλ στην πατρίδα του. Ως σολίστας έχει πολύ ιδιαίτερη αντίληψη για την οικονομία των πνευματικών του δυνάμεων. Εχει περιορισμένη δισκογραφία και την 20ετία 1995-2015 δεν ηχογράφησε καθόλου σε στούντιο.
Το 2014 υπέγραψε συμβόλαιο με την Deutsche Grammophon για έκδοση ζωντανών ηχογραφήσεων από ρεσιτάλ του. Ο προτεινόμενος διπλός δίσκος περιέχει ζωντανές ηχογραφήσεις από ρεσιτάλ στη Βαρσοβία (12/5/2013) και στο Ζάλτσμπουργκ (23/8/2013). Οι ζωντανές ερμηνείες του είναι τελειοθηρικά πλασμένες, τεχνικά αψεγάδιαστες, δεξιοτεχνικά λαμπερές, άκρως στοχαστικές και εσωστρεφείς, αισθητικά συνεκτικές και, βεβαίως, άριστα ηχογραφημένες.
Αποτύπωμα ώριμης ιδιοφυΐας, ταυτόχρονα φέρουν έντονα ιδιόρρυθμο στίγμα, που καθιστά άνευ νοήματος κάθε απόπειρα σχολιασμού με βάση τη στιλιστική ορθότητα.
