Τουλάχιστον συμφωνούν οι Συνήγοροι του Πολίτη

Σε κοινό περιφερειακό σχέδιο δράσης για το προσφυγικό συμφώνησαν οι Συνήγοροι του Πολίτη από την ΠΓΔΜ, την Αλβανία, τη Σερβία, τη Σλοβενία, την Κροατία, το Κοσσυφοπέδιο, την Ιταλία, την Αυστρία, την Τουρκία και την Ελλάδα, με στόχο τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των προσφύγων και μεταναστών, αλλά και τον εξορθολογισμό των ροών.

Θλιβερός απολογισμός της προσφυγικής κρίσης είναι ότι το 1/3 των προσφύγων είναι ανήλικοι, με ζητούμενο ακόμη την ακριβή καταγραφή τους.

Σύμφωνα με το σχέδιο, δύο εκπρόσωποι από κάθε Συνήγορο του Πολίτη των εμπλεκόμενων χωρών θα συγκροτήσουν κοινή ομάδα δράσης με πέντε βασικούς άξονες:

◼ Πρόσβαση στο άσυλο, όπου θα καταγράφεται τι γίνεται σχετικά με τη δυνατότητα πρόσβασης και θα παρέχεται ανάλογη πληροφόρηση.

◼ Προστασία των ασυνόδευτων παιδιών και ομάδων σε κίνδυνο με κοινές, τυποποιημένες διαδικασίες ελέγχου (screening).

◼ Αντιμετώπιση φαινομένων κακοποίησης και εκμετάλλευσης προσφύγων και μεταναστών με αυτοψίες και επιτόπιες έρευνες. Ταυτόχρονα, έλεγχος των διαδικασιών αναγκαστικής επιστροφής στις χώρες προέλευσης.

◼ Πρωτοβουλίες αντιμετώπισης φαινομένων ξενοφοβίας και ρητορικής μίσους, προβάλλοντας την πραγματική εικόνα της κατάστασης με συγκεκριμένα στοιχεία που θα ακυρώνουν τη μισαλλόδοξη επιχειρηματολογία.

◼ Παρεμβάσεις στις τοπικές κοινωνίες και δικτύωση της τοπικής αυτοδιοίκησης για ανταλλαγή καλών πρακτικών αντιμετώπισης της προσφυγικής κρίσης.

Επιτόπιες έρευνες

Το αναλυτικό σχέδιο με όλες του τις λεπτομέρειες προγραμματίζεται να παρουσιαστεί μέσα στους επόμενους δύο μήνες, οπότε οι εκπρόσωποι των Συνηγόρων θα συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα στοιχεία επιτόπου στα hotspots.

«Εμείς θα παρακολουθήσουμε την εφαρμογή, γιατί εκεί είναι η σημασία. Είναι γνωστές οι φράσεις ότι ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες και ότι ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις. Κατ’ εξοχήν, λοιπόν, μια ανεξάρτητη αρχή, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη έχει πλήρη επίγνωση των προβλημάτων εφαρμογής των δεσμεύσεων και των διακηρύξεων κι επομένως θα παρακολουθήσουμε με ψυχραιμία το θέμα», ανέφερε ο αναπληρωτής Συνήγορος, Βασίλης Καρύδης.

Από την πλευρά του, ο βοηθός του Συνηγόρου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Γιώργος Μόσχος, ανέφερε ότι επισήμως καταγράφονται περίπου 2.000 ασυνόδευτα παιδιά κάθε χρόνο.

«Η ΠΓΔΜ μας δίνει διαφορετικά νούμερα, ότι το 2015 κατέγραψαν περίπου 20.000 παιδιά που πέρασαν τα σύνορα ασυνόδευτα. Θέλουμε λοιπόν να είναι καλύτερο το screening», εξήγησε.

Για τη δυσανάλογα μεγάλη απόκλιση έδωσε την ερμηνεία πως οι πρόσφυγες έχουν υπόψη τους ότι θα τεθούν υπό καθεστώς προστασίας μέσα από μια αργή διαδικασία στη χώρα μας, εάν δηλώσουν ασυνόδευτοι και αυτό που θέλουν είναι να μπορέσουν να συνεχίσουν τον δρόμο τους…

«Το κλείσιμο των συνόρων δεν είναι λύση. Αντιθέτως, θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα. Κι αυτή δεν είναι μια κρίση που μπορεί ν’ αντιμετωπιστεί από μια χώρα», ήταν μια βασική παραδοχή που έκανε ο Συνήγορος του Πολίτη της ΠΓΔΜ, Ινζετ Μεμέτι, που πάντως έσπευσε να τονίσει ότι δεν είχε υπόψη του καμία επίσημη καταγγελία για βιαιοπραγίες από αστυνομικούς σε βάρος προσφύγων στη χώρα του.

Ο Συνήγορος του Πολίτη της Σερβίας, Σάσα Γιάνκοβιτς, υποστήριξε:

«Ο ρόλος μας ως Συνήγοροι του Πολίτη είναι να βοηθήσουμε και να διασφαλίσουμε ότι αυτό το φαινόμενο δεν θα καταλήξει με λάθος τρόπο. Σίγουρα μεταβάλλει το πρόσωπο της Ευρώπης, αλλά πρέπει να προετοιμαστούμε γι’ αυτές τις αλλαγές και να διασφαλίσουμε ότι προτεραιότητα αυτής της κρίσης παραμένει ο ανθρωπισμός».

Κλείσιμο συνόρων

«Υπάρχει το ενδεχόμενο κλεισίματος των συνόρων και περιορισμού. Θα μείνει σταδιακά κόσμος στην Ελλάδα, το έχουμε πει. Θα πάει κόσμος από την Ελλάδα στις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά είναι κατανοητό ότι κάποιοι πληθυσμοί θα παραμείνουν εδώ», δήλωσε στο πλαίσιο της συνάντησης ο γενικός γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, Βασίλης Παπαδόπουλος, για να προσθέσει:

«Οσοι μείνουν στα κέντρα μετεγκατάστασης θα είναι για το μικρότερο αναγκαίο χρονικό διάστημα, μέχρι δηλαδή να γίνει η μετεγκατάστασή τους στις 66.000 θέσεις που θα αναπτυχθούν στην Ευρώπη».

Αναφορικά με τις αντιδράσεις στη Θεσσαλονίκη για τη λειτουργία Κέντρων Φιλοξενίας Προσφύγων είπε ότι κατανοεί την τοπική κοινωνία στα Διαβατά, αλλά υπάρχει αντίστοιχα το παράδειγμα της Αττικής, όπου λειτούργησαν παρεμφερείς χώροι χωρίς ενστάσεις.

«Αυτά τα στρατόπεδα ετοιμάζονται να δεχτούν κόσμο, σε περίπτωση που κλείσουν τα σύνορα. Νομίζω ότι οι τοπικές αντιδράσεις είναι από ελάχιστους ανθρώπους και είναι υποχρέωση των δημάρχων να ενημερώσουν τον κόσμο», επισήμανε από την πλευρά του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης.

«Οι τοπικές κοινωνίες μπορεί να αντιδρούν, γιατί οι άνθρωποι ακούνε διαφορά και φοβούνται. Οι φόβοι είναι αβάσιμοι. Αντί οι δήμαρχοι να εξάπτουν τη φαντασία, θα πρέπει να αντιδρούν ψύχραιμα και κατευναστικά», σημείωσε ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης.

«Οταν δεν υπάρχει έγκαιρη ενημέρωση, είναι λογικό να συμβαίνουν αυτά. Οταν δεν υπάρχει ξεκαθάρισμα τι είναι το hotspot και όταν επίσης έχουμε μια μακρά παράδοση ασυνέπειας του κεντρικού κράτους απέναντι στις τοπικές κοινωνίες, είναι πολύ λογικό», παρατήρησε ο δήμαρχος Χίου Μιχάλης Βουρνούς, τονίζοντας ότι το νησί έχει υποστεί πλήγμα από αυτή την κατάσταση με 60% μείωση των αφίξεων τουριστών από το εξωτερικό.

Η συνάντηση των Συνηγόρων του Πολίτη χωρών της Ευρώπης και της Βαλκανικής αποτελεί συνέχεια της πρόσφατης κοινής διακήρυξης του Βελιγραδίου με θέμα την προστασία και την προώθηση των δικαιωμάτων των προσφύγων και των μεταναστών και τον εξορθολογισμό της διαχείρισης των ροών υπό το πρίσμα του κράτους δικαίου.