Ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Νιλς Μουίζνιεκς προειδοποιεί τις ευρωπαϊκές χώρες να αλλάξουν κατεπειγόντως πολιτική στο προσφυγικό και το μεταναστευτικό, διαφορετικά κινδυνεύουν να πληρώσουν πολύ υψηλό κόστος.
Η έκκληση του κ. Μουίζνιεκς έχει ως εξής:
Κλείνοντας τα σύνορά της σε όσους ζητούν άσυλο, οι ευρωπαϊκές χώρες οδηγούνται σε έναν όλο και περισσότερο φαύλο κύκλο. Η κατάσταση στην Ελλάδα, που αποτελεί το κύριο σημείο εισόδου μετά την Τουρκία, είναι δραματική. Το 2015, 500.000 πρόσφυγες έφτασαν στο νησί της Λέσβου ενώ μέχρι τώρα από την αρχή του έτους έχουν φτάσει στο νησί περισσότεροι από 50.000. Επίσης, στα δυτικά Βαλκάνια χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες παραμένουν ακινητοποιημένοι σε υποτυπώδεις συνθήκες.
Πολλά κράτη εξετάζουν ή εφαρμόζουν αντιπαραγωγικές πολιτικές, όπως η δημιουργία φραχτών, η μείωση των επιδομάτων όσων ζητούν άσυλο, η κατάσχεση των υπαρχόντων τους, η υποχρέωση των προσφύγων να πληρώνουν για τη διαμονή τους σε κέντρα φιλοξενίας ή για τη μακρόχρονη κράτησή τους σε κέντρα κράτησης, ο περιορισμός της οικογενειακής επανένωσης και η χορήγηση μόνο προσωρινών και ασταθών καθεστώτων.
Πολλά από αυτά τα μέτρα όχι μόνο έρχονται σε αντίθεση με όσα ισχύουν στο ευρωπαϊκό δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά τραυματίζουν επίσης την κοινωνική συνοχή και είναι αναποτελεσματικά. Αντί να βοηθούν τους ανθρώπους αυτούς, οι ευρωπαϊκές χώρες επιδίδονται σ’έναν αγώνα δρόμου να διώξουν τους μετανάστες, παραβιάζοντας την αρχή της διακρατικής αλληλεγγύης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Είναι επείγουσα ανάγκη να αλλάξει η Ευρώπη κατεύθυνση στο μεταναστευτικό. Αν και δεν υπάρχει μαγικό ραβδί που θα λύσει αυτό το πολυσύνθετο ζήτημα βραχυπρόθεσμα, οι ευρωπαϊκές χώρες γνωρίζουν ότι έχουν στη διάθεσή τους μεγάλο εύρος επιλογών για να βρουν λύσεις μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να στηρίξουν με όλη τους τη δύναμη τις διαπραγματεύσεις για να βρεθε3ί πολιτική λύση στις συγκρούσεις σε χώρες όπως η Συρία, το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Δεύτερον, πρέπει να εντείνουν τη μετεγκατάσταση όσων ζητούν άσυλο από την Ελλάδα και την Ιταλία και την επανεγκατάσταση από περιοχές συγκρούσεων και από γειτονικές χώρες.
Τρίτον, πρέπει να επεκτείνουν σημαντικά τις νόμιμες διόδους για την άφιξη των ανθρώπων με ασφάλεια και τάξη, όπως είναι η οικογενειακή επανένωση και οι ανθρωπιστικές βίζες.
Τέταρτον, πρέπει να υιοθετήσουν αποτελεσματικές πολιτικές επιστροφών που επιτρέπουν τον επαναπατρισμό αυτών που δεν χρειάζονται προστασία με τρόπο συμβατό με τα ανθρώπινα δικαιώματα, και άρα να αποφεύγουν να επιστρέφουν ανθρώπους σε χώρες όπου δεν εξασφαλίζεται η ασφάλειά τους.
Επιπλέον, πρέπει να αυξήσουν την υποστήριξη για τις προσπάθειες της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες να ανταποκρίνονται στις βασικές ανάγκες όσων ζητούν άσυλο και στους πρόσφυγες σε περιοχές συγκρούσεων ή σε κοντινές περιοχές.
Αυτά τα μέτρα απαιτούν πολιτική βούληση και σημαντικούς πόρους. Αλλά οι συνεχιζόμενες χαοτικές αφίξεις, οι απαντήσεις “στην αυλή του γείτονα”, και η προθυμία να υπάρξουν υποχωρήσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν μεγαλύτερο πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος. Αρχίζουμε ήδη να πληρώνουμε το λογαριασμό, και το μέγεθός του αυξάνεται ραγδαία.
