Η δήθεν κατάρρευση των ασφαλιστικών ταμείων αποτέλεσε για όλες τις μνημονιακές κυβερνήσεις το τέλειο άλλοθι, προκειμένου να περικοπούν οι συντάξεις κατά 40%. Βέβαια τα προβλήματα των ασφαλιστικών ταμείων είναι υπαρκτά. Και βεβαίως δεν επήλθαν ως μοιραίο και φυσικό φαινόμενο. Εχουν αιτίες και κυρίως έχουν πρωταίτιους.
Από την καταλήστευσή τους με το σκάνδαλο του Χρηματιστηρίου και το σκάνδαλο των δομημένων ομολόγων, μέχρι την ουσιαστική τους διάλυση με το κούρεμα του PSI και τη διαχείριση των αποθεματικών τους με μηδενικές αποδόσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος, η απομείωση της περιουσίας των ασφαλιστικών ταμείων έχει το «ονοματεπώνυμο» των ανίκανων ηγεσιών που τα διαχειρίστηκαν.
➊ Ανακεφαλαιοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων: η ουσιαστικά οριστική διάλυση του ασφαλιστικού συστήματος, που περιφέρει ως «λύση» στους πολιτικούς αρχηγούς ο αρμόδιος υπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, προκειμένου να εξασφαλίσει την πολιτική συναίνεση σε ένα ακόμα μνημονιακό «έγκλημα», δεν είναι μεταρρύθμιση.
Είναι η βάση της πλήρους απορρύθμισης του κοινωνικού χαρακτήρα του ασφαλιστικού μας συστήματος και καθιστά πλέον αδήριτη την ανάγκη για την ανακεφαλαιοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων μετά το «έγκλημα» του PSI και τη συνακόλουθη κατά τουλάχιστον 12,5 δισ. ευρώ ζημιά τους.
Μια ανακεφαλαιοποίηση που νομιμοποιείται πλήρως σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο από τις τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών που πραγματοποιήθηκαν με το πρόσχημα του PSI, αλλά κυρίως νομιμοποιείται από τις ανάγκες της κοινωνίας για ένα βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ασφαλιστικά μας ταμεία ζημιώθηκαν επιπλέον κατά περίπου 1,5-2 δισ. ευρώ από την πρόσφατη ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Ετσι, την ώρα που περίπου 14 δισ. ευρώ από τα 25 δισ. ευρώ που είχαν προβλεφθεί από το τρίτο Μνημόνιο για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών παραμένουν ανεκμετάλλευτα, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στην ανακεφαλαιοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων που υπέστησαν, κατά τα ανωτέρω, ζημιά τουλάχιστον 14 δισ. ευρώ.
➋ Ομόλογα ακινήτων των ασφαλιστικών ταμείων: ταυτόχρονα η Ελλάδα οφείλει να αναζητήσει πρόσθετες «έξυπνες» πηγές χρηματοδότησης του ασφαλιστικού μας συστήματος στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.
Παρά τον παράνομο αποκλεισμό της Ελλάδας από το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) της ΕΚΤ, η συμμετοχή της Τράπεζας της Ελλάδος στο QE με 17 δισ. ευρώ (όπως ομολόγησε ο αναπληρωτής διοικητής της κ. Μουρμούρας), η οποία ουσιαστικά μειώνει το κόστος δανεισμού για τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, νομιμοποιεί τελικά το ευρωσύστημα να στραφεί και στη χρηματοδότηση των ασφαλιστικών μας ταμείων.
Στο πλαίσιο αυτό έχω ήδη προτείνει την τιτλοποίηση των μελλοντικών εσόδων από την αξιοποίηση της ανεκμετάλλευτης ακίνητης περιουσίας των Ταμείων, που σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη μελέτη του Οκτωβρίου του 2015 ανέρχεται στο ποσό των 1,43 δισ. ευρώ.
Η έκδοση υψηλής ποιότητας χρεογράφων με τη μορφή ομολόγων ακινήτων και η αγορά τους από την Τράπεζα της Ελλάδας, ως μέλους του ευρωσυστήματος, θα παράσχει στα ασφαλιστικά ταμεία τις αναγκαίες ανάσες ρευστότητας. Για τον λόγο αυτό προχωρούμε άμεσα στην κατάθεση σχετικής γραπτής ερώτησης στην ΕΚΤ, προκειμένου ο Ντράγκι και η παρέα του να τεθούν προ των ευθυνών τους.
➌ Προσήλωση στον κοινωνικό χαρακτήρα του ασφαλιστικού: χαμένη στη μετάφραση των απαιτήσεων της τρόικας, η νεομνημονιακή συγκυβέρνηση ακολουθεί την πεπατημένη όλων των προηγούμενων μνημονιακών κυβερνήσεων και καταστρατηγεί στην πράξη όλες τις προτεραιότητες που θέσαμε ως Κοινωνία των Πολιτών, από τη ΣΠΙΘΑ και τους Αντιμνημονιακούς Πολίτες, μέχρι και τους Αγανακτισμένους της πλατείας Συντάγματος.
Τις προτεραιότητες για ένα ασφαλιστικό σύστημα που θα βασίζεται στη διαφάνεια, τη δημοκρατική λογοδοσία των διοικήσεων, τον ουσιαστικό και άμεσο διάλογο των κοινωνικών φορέων.
Ενα ασφαλιστικό σύστημα που δεν θα ξεπλένει τις κομπίνες και τα αλισβερίσια. Ενα σύστημα που θα στηρίζεται στη νομική και οικονομική αυτοτέλεια των Ταμείων. Ενα ασφαλιστικό σύστημα που δεν θα ρίχνει τα ελλείμματα των Ταμείων στη μαύρη τρύπα του χρέους ενός ενοποιημένου Ταμείου.
Ενα ασφαλιστικό σύστημα που θα υπηρετεί τους πολίτες, τους συνταξιούχους, σημερινούς και μελλοντικούς. Ενα ασφαλιστικό που θα αξιοποιεί αποτελεσματικά τις εισφορές των εργαζομένων προς όφελος των επερχόμενων γενεών. Ενα ασφαλιστικό σύστημα που δεν θα μειώνει τις κύριες και επικουρικές συντάξεις.
*ανεξάρτητος ευρωβουλευτής, επικεφαλής του πολιτικού κινήματος Αντιμνημονιακοί Πολίτες, καθηγητής Θεσμών Ε.Ε. στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
