Θεόδωρος Γεωργίου*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι η Αριστερά, όπως θα μπορούσε να την αντιληφθεί ο πολίτης. Είναι το ιδεολογικό και πολιτικό μερικό.

Η καθολικότητα έχει εκχωρηθεί σ’ άλλα σχέδια και προγράμματα. Είμαστε, τελικά, ως αριστεροί μόνοι μας σ’ ένα πολιτικό σύμπαν το οποίο δεν μπορούμε να ορίσουμε.

Μπορούμε άραγε να παλεύουμε για την ελευθερία του ατόμου και την κοινωνική δικαιοσύνη σ’ έναν κόσμο στον οποίο ο κώδικας είναι εξαρχής υποθηκευμένος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα;

Το ερώτημα αυτό δεν είναι ρητορικό. Είναι ερώτημα που παραπέμπει ευθέως στην υπαρκτική κατάσταση του ανθρώπου, στον βαθμό που ο ίδιος ο άνθρωπος αυτοπροσδιορίζεται ως άνθρωπος.

Το μερικό πολιτικό του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καμία σχέση με την καθολική έννοια του αυτοπροσδιορισμού του ανθρώπου ως αριστερού.

Ποτέ μα ποτέ δεν θα περιμέναμε εμείς τα εγγόνια των αγωνιστών στα βουνά για την ελευθερία και τη δικαιοσύνη να σχηματισθεί μια κυβέρνηση (εννοείται άραγε με αριστερές καταβολές;) η οποία θα είχε ως πρώτιστο πολιτικό έργο της τον λογιστικό υπολογισμό του ασφαλιστικού συστήματος.

Η Αριστερά ποτέ δεν έκανε υπολογισμούς. Ποτέ δεν μπήκε στην εργαλειακή λογική του οφέλους ή της απώλειας.

Η Αριστερά με κεφαλαία όλα τα γράμματα ήταν και εξακολουθεί να είναι η μήτρα των ιδεών από τις οποίες προέκυψαν οι νέες πολιτικές συνθήκες στην παγκόσμια πολιτική κοινωνία.

Τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ ως κομματική συλλογικότητα και ως κυβερνητική εξουσία έπαιξε σε πολλά επίπεδα και όπως αποδεικνύεται μετά από έναν χρόνο στην άσκηση της κυβερνητικής εξουσίας (25 Ιανουαρίου 2015 – 25 Ιανουαρίου 2016) άφησε ανεξίτηλα τα ίχνη του στο σώμα της ελληνικής κοινωνίας:

Πρώτον, οι πολιτικοί λογαριασμοί της Αριστεράς ως ιδεολογικής οντότητας σε σχέση με την ίδια την ελληνική κοινωνία δεν υφίστανται πλέον.

Δεν θα γράφονται λογοτεχνικά κείμενα ούτε θα απαγγέλλονται ύμνοι υπέρ των κοινωνικών αγώνων.

Η μουσική, η ποίηση, η τέχνη γενικότερα θα αναζητήσει νέο κοσμοθεωρητικό προσανατολισμό.

Δεύτερον, η κυβερνητική εξουσία του ΣΥΡΙΖΑ δεν εκμηδενίζει μόνο την ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς κατά τη μεταπολεμική περίοδο, αλλά κατορθώνει κάτι ακόμη σημαντικότερο σε επίπεδο συγκρότησης της ίδιας της ελληνικής κοινωνίας ως πολιτικής οντότητας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ως αυτόνομη κομματική συλλογικότητα, η οποία δεν έχει τις εξαρτήσεις του παραδοσιακού πολιτικού και κομματικού συστήματος, θέτει με ριζοσπαστικό τρόπο τα αιτήματα της ελευθερίας και δικαιοσύνης.

Ωθεί την ίδια την κοινωνία να συγκροτηθεί επιτέλους ως διαβουλευτική κοινότητα.

Σε αυτή την περίπτωση αναπτύσσονται απόψεις και επιχειρήματα σε ορθολογικές βάσεις και εννοείται ότι τα συμπεράσματα θα είναι θεμελιωμένα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ και ως κόμμα και ως κυβέρνηση ορίζει τον εαυτό του στο πλαίσιο του πολιτικού ορθολογισμού.

Ωστόσο προκύπτουν τα μείζονα προβλήματα της Αριστεράς και κατά συνέπεια του αυτοπροσδιορισμού του ΣΥΡΙΖΑ ως αριστερής κομματικής συλλογικότητας και ως αριστερής κυβερνητικής εξουσίας.

Το κριτήριο της πολιτικής ταυτότητας, κατά τον κλασικό τρόπο, ανάγεται στην ιδεολογία.

Στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι δεν ασκεί την κυβερνητική εξουσία κατά τον αριστερό τρόπο, αλλά, αντιθέτως, εφαρμόζει πιστά το πρόγραμμα του τρίτου μνημονίου, το οποίο δεν είναι παρά οι επιταγές του «νεοφιλελευθερισμού».

Τελικά, το μείζον πολιτικό πρόβλημα δεν είναι η ανάδειξη ενός αριστερού κόμματος όπως είναι ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία αλλά πώς και γιατί εφαρμόζει τη «νεοφιλελεύθερη» πολιτική των μνημονίων στην ελληνική πολιτική κοινωνία, η οποία και στο υλικό επίπεδο και στο συνειδησιακό επίπεδο έχει ανάγκη από το πνεύμα της δημιουργίας.

Στον βαθμό που ο ΣΥΡΙΖΑ συντηρεί δυνάμεις αναστοχασμού αριστερών καταβολών και αριστερής πολιτικής μπορεί να ξεφύγει από την παγίδα στην οποία έχει πέσει.

Και μαζί του μπορεί να ανασυγκροτηθεί και η ελληνική κοινωνία. Διαφορετικά το πολιτικό στοίχημα της αριστερής διακυβέρνησης θα έχει οριστικά χαθεί.

* καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης