Απολαυστικά βιεννέζικα βαλς

Μια εξαιρετικά επιτυχημένη, εγχώρια εκδοχή της περίφημης πρωτοχρονιάτικης συναυλίας, που δίνει κάθε χρόνο η Φιλαρμονική της Βιέννης στη χρυσή αίθουσα του Κτιρίου του Φίλων της Μουσικής, μας χάρισε η Καμεράτα υπό τον Γιώργο Πέτρου στις 4/1/2016. Με την Καμεράτα συνέπραξε πλήθος μουσικών -ξύλινα και χάλκινα πνευστά, κρουστά- από άλλα σύνολα, συνθέτοντας ένα πλήρες συμφωνικό σύνολο.

Η συναυλία, υπό τον τίτλο «Αρωμα Βιέννης», δόθηκε με επιτυχία στην κατάμεστη αίθουσα συναυλιών του αθηναϊκού Μεγάρου Μουσικής και έδειξε ξεκάθαρα το πώς μπορεί κανείς να προσφέρει με ποιοτικό τρόπο κάτι τόσο κοινότοπο όσο τα χιλιοπαιγμένα βαλς της οικογένειας Στράους.

Ο Πέτρου συνδύασε διάσημα ή και λιγότερο διάσημα κομμάτια των Γιόζεφ και Γιόχαν Στράους υιού, παρεμβάλλοντας ανάμεσά τους εισαγωγές από οπερέτες του Γιόχαν Στράους υιού. Το αποτέλεσμα ήταν ένα ανάλαφρο, απολαυστικό ακρόαμα με σωστά οργανωμένη κλιμάκωση.

Νοσταλγικό και αισθησιακό, το πρώτο μέρος ξεκίνησε απαλά με το λικνιστικό βαλς «Γυναίκα, κρασί και τραγούδι», συνέχισε σε έντονα συναισθηματικούς τόνους με την πόλκα-μαζούρκα «Από μακριά», την εισαγωγή στη δημοφιλή οπερέτα «Η νυχτερίδα», τη «Χωριάτικη πόλκα», το βαλς «Η ζωή του καλλιτέχνη» και ολοκληρώθηκε με το παλλόμενο από κινητικότητα «Perpetuum mobile».

Το δεύτερο μέρος χρωματίστηκε από τις ανατολικοευρωπαϊκές όψεις της βιεννέζικης μουσικής: άνοιξε με τη μελωδική εισαγωγή στην οπερέτα «Ο βαρόνος ατσίγγανος», συνέχισε ζωηρά με το μεγαλόπρεπο «Αυτοκρατορικό βαλς», το σκερτσόζικο «Πόλκα πιτσικάτο» και την ουγγαρέζικη «Γρήγορη πόλκα» και ολοκληρώθηκε με το θορυβώδες βαλς «Βροντές και αστραπές».

Ανταποκρινόμενοι στο ενθουσιώδες χειροκρότημα του ακροατηρίου, Καμεράτα και Πέτρου πρόσφεραν τον… προγραμματισμένο εκτός προγράμματος «Ωραίο Γαλάζιο Δούναβη» και αποχαιρέτησαν με το διάσημο «Εμβατήριο Ραντέτσκι», προσκαλώντας το αθηναϊκό ακροατήριο να συμμετάσχει χειροκροτώντας ρυθμικά.

Εχοντας απέναντί του ένα μέσου μεγέθους ορχηστρικό σύνολο, σαφώς μικρότερο της υπερπολυτελούς Βιεννέζικης Φιλαρμονικής, ο Πέτρου χειρίστηκε το δεδομένο μουσικό υλικό των Στράους με εξυπνάδα, μουσικότητα και άριστη συναίσθηση του τι έχει σημασία σε κάθε νότα, σε κάθε φράση, σε κάθε κομμάτι.

Στα μεγάλα, εκτενή βαλς διέπλασε ήχο μελωδικό, μαλακό, κρεμώδη με σφριγηλό ρυθμικό παλμό, στις πόλκες τόνισε με αιχμηρότητα το ρυθμικό στοιχείο, στις εισαγωγές υπογράμμισε αριστοτεχνικά τις μεταπτώσεις των διαθέσεων.

Ωραίες, προσεγμένες, δοσμένες με καίριο χρονισμό ήσαν οι σολιστικές συνεισφορές των διαφόρων πνευστών, ενώ τα ουκ ολίγα μουσικά εφέ -οι νυκτές νότες στην «Πόλκα πιτσικάτο», το επιτηδευμένα τραχύ τραγούδι των μουσικών στη «Χωριάτικη πόλκα» κ.ο.κ.- δόθηκαν αβίαστα και καλόγουστα. Μια βραδιά που χάρισε ένα πολύ χρειαζούμενο δίωρο ξενοιασιάς, δίχως εκπτώσεις στην ποιότητα.

cd, dvd, βιβλίο

• L’Oiseau Lyre/DECCA:
• Classical & Early Romantic, 4788694, 50 Cds

Τα ολόλευκα εξώφυλλα της εταιρείας L’Oiseau Lyre, που είχαν ως λογότυπο το εξωτικό αυστραλέζικο πουλί-λύρα, υπήρξαν επί δεκαετίες σταθερό έμβλημα εγγυημένης ποιότητας για τους φίλους της παλιάς μουσικής και της ώριμης ιστορικής ερμηνευτικής με όργανα εποχής. Το τεράστιο απόθεμα ηχογραφήσεων της L’Oiseau Lyre επανεκδίδεται τώρα σε ιδιαίτερα οικονομικές τιμές από την DECCA, οργανωμένο θεματικά σε διαδοχικά κουτιά των 50 CDs, ένα για κάθε μουσική περίοδο.

Πέρυσι κυκλοφόρησε το πρώτο κουτί με έργα της περιόδου του μπαρόκ από τον Μοντεβέρντι μέχρι τον ώριμο 18ο αιώνα [Decca, 4786753].

Πρόσφατα ακολούθησε άλλο ένα με έργα της κλασικής περιόδου. Στιλιστικά οι περίοδοι της δυτικής μουσικής διαχέονται ανυπότακτα εκατέρωθεν των συμβατικών ορίων της ιστορικής μουσικολογίας. Ετσι, εκτός από τα ώριμα έργα του Μότσαρτ, εντάσσονται στον κλασικισμό και πρώιμα έργα ρομαντικών συνθετών.

Το ρεπερτόριο του δεύτερου κουτιού αναπτύσσεται χρονολογικά: ξεκινά από την αυγή της κλασικής περιόδου (Στάμιτς, Μποκερίνι), προχωρά στους κορυφαίους κλασικούς (Χάιντν, Μότσαρτ, Μπετόβεν) και εκτείνεται έως την αυγή του ρομαντισμού, περιλαμβάνοντας έργα μουσικής δωματίου των Βέμπερ, Σούμπερτ, Μέντελσον, Λιστ. Οι στερεοφωνικές ηχογραφήσεις ανήκουν στο διάστημα 1975-1998, με τον κύριο όγκο να συγκεντρώνεται στη δεκαπενταετία 1980-1995. Ολες τους έχουν αναγεννηθεί σε άριστες ψηφιακές μεταγραφές.

Η συντριπτική πλειονότητα των συμφωνικών έργων αποδίδονται από το σύνολο της Ακαδημίας Παλιάς Μουσικής υπό τον σερ Κρίστοφερ Χόγκγουντ (1941-2014), ο οποίος υπήρξε μουσική ψυχή του όλου εγχειρήματος και ένας από τους κορυφαίους μουσικούς του κινήματος της ιστορικής ερμηνευτικής.

Επιλεκτικά υπογραμμίζω τις ηχογραφήσεις του έργων Χάιντν (Συμφωνίες αρ. 94, αρ. 96, αρ. 100, αρ. 104, Κοντσέρτο για τσέλο, καντάτες, λειτουργίες, το ορατόριο «Η δημιουργία» και η όπερα «Ορφέας και Ευρυδίκη» με την Τσετσίλια Μπάρτολι), Μότσαρτ (Συμφωνίες αρ. 29, αρ. 31, αρ. 40, Λειτουργίες, Κοντσέρτα για πιάνο αρ. 17 και αρ. 20, κοντσέρτα για ξύλινα και για χάλκινα πνευστά), Μπετόβεν (Συμφωνίες αρ. 3 και αρ. 9).

Το κουτί περιλαμβάνει επίσης τις 32 πιανιστικές σονάτες του Μπετόβεν παιγμένες σε φορτεπιάνο από τον Μάλκολμ Μπινς, έργα για σύνολα μουσικής δωματίου των Μότσαρτ, Μπετόβεν, Χούμελ, Κρόμερ, Κράσελ, Σούμπερτ, Μέντελσον, τραγούδια των Μπετόβεν και Βέμπερ, καθώς επίσης την αριστουργηματική ηχογράφηση της όπερας «Ετσι κάνουν όλες» υπό τον Εστμαν με τις δυνάμεις του Φεστιβάλ του Ντρότνινγκχολμ. Ιδανική ευκαιρία να εμπλουτίσει κανείς τη δισκοθήκη του με εξαιρετικές ηχογραφήσεις, σε ελκυστικά οικονομική τιμή.