Η συνεργασία… αναβλήθηκε

Η συνεργασία με την Τουρκία για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης παραμένει προτεραιότητα για τους Ευρωπαίους ηγέτες, αναμένοντας μήπως ξεκαθαρίσει κάπως το τοπίο στη νέα συνάντηση που θα έχουν στις αρχές Μαρτίου, στην οποία θα συμμετάσχει ο Τούρκος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου -ο μεγάλος απών της συνόδου κορυφής που ολοκληρώθηκε χθες στη βελγική πρωτεύουσα.

Η πολιτική της Ανγκελα Μέρκελ για την αναχαίτιση της προσφυγικής ροής, η οποία στηρίζεται στη συνεργασία με την Τουρκία, θα συνεχίσει να αποτελεί τον βασικό κρίκο των κοινοτικών δραστηριοτήτων.

Η αποτελεσματικότητα της πολιτικής αυτής, όμως, αμφισβητείται όλο και περισσότερο στην Ευρώπη των 28. Η καγκελάριος φάνηκε απομονωμένη στη συζήτηση για το προσφυγικό. Οι μόνοι που τη στήριξαν ήταν ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και ο πρόεδρος των 28 Ντόναλντ Τουσκ.

Οι χώρες της ομάδας Βίζεγκραντ (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία) και η Αυστρία έδειξαν καθαρά ότι είναι διατεθειμένες να πάρουν αποστάσεις από την πολιτική της καγκελαρίου στο προσφυγικό. Το ίδιο, έστω πιο προσεκτικά, έδειξαν και οι σκανδιναβικές χώρες. Ακόμη και η Γαλλία, στην ισχυρή στήριξη της οποίας ήλπιζε η καγκελάριος, απομακρύνεται με μικρά βήματα.

Ουσιαστικά, λοιπόν, η πολιτική των Βρυξελλών και του Βερολίνου στο προσφυγικό παραμένει «ζωντανή» μόνο στο σκέλος της ανάπτυξης συνεργασίας με την Τουρκία και το ΝΑΤΟ.

Το σχέδιο της ομάδας Βίζεγκραντ για κλείσιμο των ελληνικών συνόρων και ενίσχυση της ΠΓΔΜ και της Βουλγαρίας προσέκρουσε σε ισχυρές αντιδράσεις και ούτε καν αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης στη σύνοδο. Η Συνθήκη Σένγκεν αργοπεθαίνει…

Στο κείμενο συμπερασμάτων για το προσφυγικό, υπάρχουν αναφορές για τη συνεργασία με την Τουρκία και το ΝΑΤΟ, αλλά δεν υπάρχει ρητή δέσμευση για αποφυγή μονομερών ενεργειών από τα κράτη-μέλη, όπως το κλείσιμο των συνόρων.

Για την Ελλάδα, χωρίς να αναφέρεται ρητά, επισημαίνεται ότι η σύσταση και λειτουργία των κέντρων υποδοχής βελτιώνεται σταδιακά όσον αφορά την ταυτοποίηση, την καταγραφή, τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και τους ελέγχους ασφαλείας επί προσώπων και ταξιδιωτικών εγγράφων.

Ωστόσο, όπως τονίζεται, πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά για να καταστούν τα κέντρα πλήρως λειτουργικά.

Συνεργασία με το ΝΑΤΟ

Τα βασικά σημεία των συμπερασμάτων για το προσφυγικό:

■ Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για την απόφαση του ΝΑΤΟ να βοηθήσει στην αναγνώριση, παρακολούθηση και επιτήρηση των παράνομων διελεύσεων στο Αιγαίο Πέλαγος και καλεί όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ να υποστηρίξουν ενεργά το μέτρο αυτό. Η Ε.Ε. και ιδίως η Frontex θα πρέπει να συνεργάζονται στενά με το ΝΑΤΟ.

■ Η πλήρης και ταχεία εφαρμογή του σχεδίου δράσης Ε.Ε.-Τουρκίας εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα, προκειμένου να αναχαιτιστούν οι μεταναστευτικές ροές και να καταπολεμηθούν τα δίκτυα διακινητών και λαθρεμπόρων.

Η Τουρκία έχει λάβει μέτρα για την εφαρμογή του σχεδίου δράσης, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση των Σύρων προσφύγων στην τουρκική αγορά εργασίας και την ανταλλαγή δεδομένων με την Ε.Ε. Ωστόσο, οι ροές των μεταναστών που φτάνουν στην Ελλάδα από την Τουρκία εξακολουθούν να είναι υπερβολικά υψηλές.

Επιβάλλεται σημαντική και διαρκής μείωση του αριθμού των παράνομων εισόδων από την Τουρκία στην Ε.Ε. Αυτό απαιτεί περισσότερες και αποφασιστικές προσπάθειες και από την πλευρά της Τουρκίας για την αποτελεσματική εφαρμογή του σχεδίου δράσης.

■ Με τη βοήθεια της Ε.Ε., η σύσταση και η λειτουργία κέντρων πρώτης υποδοχής βελτιώνονται σταδιακά όσον αφορά την ταυτοποίηση, την καταγραφή, τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και τους ελέγχους ασφαλείας επί προσώπων και ταξιδιωτικών εγγράφων· ωστόσο, πρέπει πολλά ακόμη να γίνουν.

Οι αιτούντες άσυλο δεν έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν το κράτος-μέλος στο οποίο θα ζητούν άσυλο…