Τι προβλέπει το πολυνομοσχέδιο για την ανακεφαλαιοποίηση

Στις επιτροπές της Βουλής συζητείται ήδη το πολυνομοσχέδιο που αφορά στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και την συμμετοχή σε αυτήν του ΤΧΣ, το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί το βράδυ του Σαββάτου από την Ολομέλεια.

Το νομοσχέδιο πέρασε από… σαράντα κύματα, καθώς το γράψε-σβήσε συνεχίστηκε μέχρι αργά το βράδυ της Πέμπτης. Προβλέπει διευρυμένο ρόλο για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, αλλαγές στον τρόπο που θα ορίζονται οι διοικήσεις, ενώ η κυβέρνηση πέτυχε να πείσει τους δανειστές να συμπεριληφθούν στην ανακεφαλαιοποίηση και οι μικρότερες τράπεζες όπως π.χ. οι συνεταιριστικές.

Οι δράσεις που προβλέπει θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί πριν την 1η Ιανουαρίου του 2016 προκειμένου να μην υπάρξει bail in στις καταθέσεις.

Η προστασία των καταθέσεων κάτω από 100.000 ευρώ είναι απολύτως εγγυημένη και προβλέπεται από την κοινοτική οδηγία BRRD [Bank Recovery and Resolution Directive] η οποία έχει ήδη τεθεί σε ισχύ σε όλα τα κράτη μέλη από την 1η Ιανουαρίου 2015 και στη χώρα μας θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου του 2016.

Το Δημόσιο λαμβάνει πλέον κοινές μετοχές με πλήρη δικαιώματα ψήφου (και όχι περιορισμένα) με τους περιορισμούς που προβλέπονται και σήμερα να παραμένουν σε ισχύ. 

Θετικό κρίνεται το γεγονός ότι το ΤΧΣ θα μπορεί να χορηγεί κρατική βοήθεια σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα και όχι μόνο στις συστημικές τράπεζες. Αυτό σημαίνει ότι υπό προϋποθέσεις θα μπορεί να δώσει κεφάλαια σε μικρότερα ιδρύματα, όπως οι συνεταιριστικές τράπεζες. 

Ο ρόλος του Ταμείου

Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα εκπροσωπείται με ένα μέλος στο Δ.Σ. του εκάστοτε πιστωτικού ιδρύματος το οποίο έχει δεχθεί κεφαλαιακή ενίσχυση, ενώ στην επικείμενη ανακεφαλαιοποίηση το ΤΧΣ θα συμμετάσχει με την έκδοση κοινών μετοχών ε δικαίωμα ψήφου ή με την έκδοση υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογιών ή άλλων μετατρέψιμων χρηματοοικονομικών μέσων που θα καλύπτονται από το Ταμείο. 

Ο νεός νόμος θα προβλέπει ότι δεν θα επιτρέπεται να διατεθούν νέες μετοχές στον ιδιωτικό τομέα σε κατώτερη από την τιμή κάλυψης εκείνων που καλύπτονται από το ΤΧΣ στο πλαίσιο της ίδιας έκδοσης. 

Το Ταμείο, παράλληλα, θα μπορεί να ασκεί ή να διαθέτει ή να παραιτείται από τα δικαιώματά του προτίμησης σε περιπτώσεις αύξησης μετοχικού κεφαλαίου ή έκδοσης υπό αίρεση μετατρέψιμων ομολογικών. 

Ο νέος ρόλος του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας απαιτεί τη διασφάλιση της στελέχωσης του, τόσο σε επίπεδο διοίκησης όσο και προσωπικού, με διεθνώς ανταγωνιστικά στελέχη με υψηλότατο προσόντα, τα οποία θα επιλέγονται από ανεξάρτητη επιλογή υψηλού κύρους, αναφέρει η εισηγητική έκθεση του Σχεδίου Νόμου για το πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης και άλλες διατάξεις του υπουργείου Οικονομικών.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων του Ταμείου, η ίδια η επιτροπή θα αξιολογεί τα μέλη των οργάνων διοίκησης του Ταμείου και θα έχει το δικαίωμα απομάκρυνσης όσων δεν μπορούν να ανταποκριθούν.

Παράλληλα, θα αξιολογείται και το προσωπικό, ενώ η επιτροπή υποχρεούται να αναφέρεται για τις δραστηριότητές της, μεταξύ άλλων, στον Υπουργό Οικονομικών και το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνει, Τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο, μεταξύ άλλων, τη Βουλή των Ελλήνων, για την ενίσχυση της διαφάνειας.

Διοικητικά Συμβούλια τραπεζών

Εκτενής αναφορά στον τρόπο αξιολόγησης των μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των Τραπεζών περιλαμβάνεται στο Σχέδιο Νόμου για το πλαίσιο ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με τη βοήθεια ανεξάρτητου συμβούλου διεθνούς κύρους, εμπειρίας και εξειδίκευσης, θα προβεί στην αξιολόγηση του πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης των πιστωτικών ιδρυμάτων με τα οποία το Ταμείο έχει υπογράψει Σύμβαση Πλαισίου Συνεργασίας. Η αξιολόγηση θα περιλαμβάνει το μέγεθος, τη δομή και την κατανομή των αρμοδιοτήτων εντός του διοικητικού συμβουλίου και των επιτροπών του σύμφωνα με τις επιχειρηματικές ανάγκες του πιστωτικού ιδρύματος. Η αξιολόγηση, επίσης, θα περιλαμβάνει και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και των επιτροπών του.

Η αξιολόγηση αφορά όλες τις επιτροπές του διοικητικού συμβουλίου, καθώς και κάθε άλλη επιτροπή την οποία το Ταμείο κρίνει απαραίτητο να αξιολογήσει για να εκπληρώσει τους στόχους του σύμφωνα με τον παρόντα νόμο.

Το Ταμείο, με τη βοήθεια ανεξάρτητου συμβούλου θα θεσπίσει κριτήρια αξιολόγησης των παραπάνω στοιχείων και των μελών των διοικητικών συμβουλίων και των επιτροπών αυτών των πιστωτικών ιδρυμάτων σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές. Βάσει της αξιολόγησης το Ταμείο θα προβεί σε συγκεκριμένες προτάσεις για βελτιώσεις και τυχόν αλλαγές στην εταιρική διακυβέρνηση των πιστωτικών ιδρυμάτων. Για τη διεξαγωγή της αξιολόγησης τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων και των επιτροπών αυτών θα συνεργαστούν με το Ταμείο και τους συμβούλους του και θα παράσχουν κάθε αναγκαία πληροφόρηση.

Όπως αναφέρει το Σχέδιο Νόμου, πέραν των κριτηρίων που θα θεσπιστούν από το Ταμείο με τη συνδρομή του ανεξάρτητου συμβούλου, η αξιολόγηση θα περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα κριτήρια:

Αναφορικά με την αξιολόγηση των μελών του διοικητικού συμβουλίου και των επιτροπών αυτού, θα πρέπει να πληρούνται τα εξής:

1. το μέλος θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον δεκαετή διεθνή εμπειρία, εκ των οποίων τουλάχιστον τρία έτη ως μέλους διοικητικού συμβουλίου πιστωτικού ιδρύματος. Η ανωτέρω διεθνής εμπειρία θα πρέπει να είναι σε διευθυντικό επίπεδο και να έχει αποκτηθεί στους τομείς της τραπεζικής, της ελεγκτικής, της διαχείρισης κινδύνων ή της διαχείρισης προβληματικών στοιχείων ενεργητικού. Το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να διαθέτει σε συλλογικό επίπεδο την απαραίτητη γνώση και εμπειρία που ανταποκρίνεται στο επιχειρηματικό πρότυπο και στη χρηματοοικονομική κατάσταση του πιστωτικού ιδρύματος.
2. (το μέλος δεν θα πρέπει να έχει διατελέσει κατά τα τελευταία πέντε έτη σε ανώτατες πολιτικές ή διοικητικές θέσεις του δημοσίου, όπως Πρόεδρος Δημοκρατίας ή της Κυβέρνησης, υψηλόβαθμα πολιτικά, κυβερνητικά, κομματικά, δικαστικά, στρατιωτικά στελέχη, ή διευθυντικά στελέχη κρατικών επιχειρήσεων.
3. (το μέλος πρέπει να γνωστοποιήσει όλες τις οικονομικές σχέσεις του με την τράπεζα πριν από το διορισμό του. Η εποπτική αρχή έχει επιβεβαιώσει ότι το μέλος είναι κατάλληλος και επαρκής για το διορισμό του ως μέλος. Το Ταμείο με τη βοήθεια του ανεξάρτητου συμβούλου κατά τη διενέργεια της αξιολόγησης για την εταιρική διακυβέρνηση θα ορίσει επιπλέον κριτήρια για συγκεκριμένες δεξιότητες που απαιτούνται στο διοικητικό συμβούλιο. Τα κριτήρια θα επισκοπούνται τουλάχιστον μία φορά κάθε δύο έτη ή και συχνότερα εάν υπάρξει ουσιώδης αλλαγή στην οικονομική κατάσταση της τράπεζας.

Η αξιολόγηση της δομής και της σύνθεσης των διοικητικών συμβουλίων και των επιτροπών αυτών θα πληροί τα παρακάτω κατ’ ελάχιστον κριτήρια:

1. στο Διοικητικό Συμβούλιο να συμμετέχουν τουλάχιστον τρία ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη με επαρκή γνώση και μακροχρόνια εμπειρία σε αντίστοιχα πιστωτικά ιδρύματα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν είχαν καμία σχέση με πιστωτικά ιδρύματα που λειτουργούν στην Ελλάδα κατά τα προηγούμενα δέκα έτη
2. τα ανωτέρω ανεξάρτητα μέλη προεδρεύουν σε όλες τις Επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου
3. τουλάχιστον ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου θα διαθέτει σχετική εξειδίκευση και διεθνή εμπειρία τουλάχιστον πέντε ετών στους τομείς της διαχείρισης κινδύνων ή/και της διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων. Το εν λόγω μέλος θα προεδρεύει σε κάθε επιτροπή του διοικητικού συμβουλίου που θα ασχολείται με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Στην περίπτωση που η επισκόπηση ή η αξιολόγηση του διοικητικού συμβουλίου δεν πληροί τα σχετικά κριτήρια, το Ταμείο θα ενημερώνει το διοικητικό συμβούλιο και εφόσον το τελευταίο δεν λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την υλοποίηση των σχετικών προτάσεων, το Ταμείο θα συγκαλεί τη γενική συνέλευση των μετόχων με σκοπό την ενημέρωσή τους και θα προτείνει τις απαιτούμενες αλλαγές. Το Ταμείο θα αποστέλλει τα αποτελέσματα της αξιολόγησης στις αρμόδιες εποπτικές αρχές.

Στην περίπτωση που το μέλος του διοικητικού συμβουλίου ή της επιτροπής αυτού δεν πληροί τα σχετικά κριτήρια ή το διοικητικό συμβούλιο ως σώμα δεν ικανοποιεί την προτεινόμενη δομή ως προς το μέγεθος, την κατανομή των αρμοδιοτήτων και εξειδίκευσης και σε περίπτωση που οι απαιτούμενες αλλαγές δεν μπορούν να υλοποιηθούν με άλλο τρόπο, τότε θα υπάρξει σύσταση για αλλαγή συγκεκριμένων μελών του διοικητικού συμβουλίου ή των επιτροπών του.

Στην περίπτωση που η γενική συνέλευση των μετόχων δεν συμφωνήσει εντός τριών μηνών με την αντικατάσταση των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν εκπλήρωσαν τα κριτήρια αξιολόγησης, τότε το Ταμείο θα δημοσιοποιήσει εντός τεσσάρων εβδομάδων στην ιστοσελίδα του σχετική αναφορά η οποία θα περιλαμβάνει την επωνυμία του πιστωτικού ιδρύματος, τις προτάσεις και τον αριθμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου που δεν εκπλήρωσαν τα σχετικά κριτήρια, καθώς και τα κριτήρια αυτά.

Να σημειώσουμε πως οι προηγούμενες ανακεφαλαιοποιήσεις δεν αντιμετώπιζαν καθόλου το ζήτημα των «κόκκινων δανείων». Μέσα στις επόμενες ημέρες θα υπάρξει λύση τόσο για το νόμο Κατσέλη και για τα «κόκκινα δάνεια» προκειμένου αυτή να είναι η τελευταία ανακεφαλαιοποίηση. 

Διαβάστε αναλυτικά ολόκληρο το νομοσχέδιο: