Με… εγγλέζικη συνταγή, στις Φυλακές Διαβατών η πρώτη μονάδα απεξάρτησης σε σωφρονιστικό κατάστημα στην Ελλάδα.
Τα εγκαίνια, που αρχικά είχαν ανακοινωθεί για τον Ιούνιο του 2014, θα κάνει τελικά την ερχόμενη Δευτέρα ο ίδιος ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας.
Μια τέτοια πρωτοβουλία θα έπρεπε να έχει γίνει χρόνια τώρα, έστω και με καθυστέρηση, ωστόσο θα δώσει διέξοδο σε δεκάδες εξαρτημένους κρατουμένους και μαζί μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.
Το εγχείρημα έχει αναλάβει η Μονάδα Συμβουλευτικής Κρατουμένων Θεσσαλονίκης του ΚΕΘΕΑ «Προμηθέας» σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης. Η δουλειά του «Προμηθέα» με τοξικομανείς κρατουμένους χρονολογείται από το 1987 και -αν κρίνει κανείς από την εμπειρία του- το μήνυμα είναι ιδιαίτερα αισιόδοξο.
Σύμφωνα με το ΚΕΘΕΑ, η θεραπευτική κοινότητα «Προμηθέας» θα μπορεί να φιλοξενεί μέχρι 84 άτομα, τα οποία θα ακολουθούν το πρόγραμμά της σε καθημερινή 24ωρη βάση, χωρίς να επιστρέφουν στα κελιά με τους υπόλοιπους κρατουμένους.
Η διώροφη πτέρυγα που τη φιλοξενεί και είναι ανεξάρτητη από τις φυλακές έχει διαμορφωθεί κατάλληλα από το ΚΕΘΕΑ και διαθέτει στο ισόγειο μαγειρεία, τραπεζαρία, αίθουσες συναντήσεων και αυτόνομο χώρο προαυλισμού και άθλησης, ενώ στον 1ο όροφο έχουν διαμορφωθεί κελιά τριών ατόμων.
Την ευθύνη για την καθαριότητα του χώρου και την προετοιμασία των γευμάτων θα έχουν οι ίδιοι οι κρατούμενοι.
Ηδη, οι πρώτοι 12 έχουν εγκατασταθεί στον χώρο και άλλα 50 άτομα, τα οποία παρακολουθούν το πρόγραμμα συμβουλευτικής του ΚΕΘΕΑ στο Κατάστημα Διαβατών, προετοιμάζονται για να ενταχθούν σύντομα στην κοινότητα.
Συνολικά 170 άτομα παρακολουθούν τα προγράμματα του ΚΕΘΕΑ «Προμηθέας» στις φυλακές της Βόρειας Ελλάδας και αρκετά από αυτά έχουν υποβάλει αίτηση για τη μεταφορά τους στη νέα θεραπευτική κοινότητα στα Διαβατά.
Το εγχείρημα είναι καινοτόμο, αφού ανάλογα προγράμματα με αυτόνομη λειτουργία μέσα στις φυλακές υπάρχουν μόνο στις ΗΠΑ και, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στη Μεγάλη Βρετανία.
Τα σχετικά στοιχεία δείχνουν υψηλή αποτελεσματικότητα, με παράλληλο περιορισμό του κόστους για το σωφρονιστικό σύστημα, καθώς οι απαιτήσεις φύλαξης είναι μειωμένες και οι εργασίες που είναι απαραίτητες για την καθημερινή λειτουργία της Κοινότητας γίνονται από τα μέλη της.
Κανείς, βέβαια, δεν λέει ότι τα πράγματα θα είναι εύκολα, ούτε γι’ αυτούς που θα το επιχειρήσουν ούτε για τους κρατουμένους που θα δοκιμάσουν να συμμετάσχουν.
Το πρόγραμμα, διάρκειας 1,5 έτους, απευθύνεται σε τοξικοεξαρτημένους φυλακισμένους, οι οποίοι μετά την επιτυχή ολοκλήρωσή του θα μπορούν, σύμφωνα με τον νέο νόμο, να καταθέτουν αίτηση για πρόωρη αποφυλάκιση και ένταξή τους στο Κέντρο Υποδοχής και Επανένταξης Αποφυλακισμένων του ΚΕΘΕΑ.
Το 2013, το πρόγραμμα συμβουλευτικής παρακολούθησαν 379 κρατούμενοι σε φυλακές της βόρειας Ελλάδας, εκ των οποίων 62 αποφυλακίστηκαν.
Ας σημειωθεί ότι από τους 14.000 κρατουμένους των ελληνικών φυλακών, το 75% έχει άμεση ή έμμεση σχέση με τη χρήση ουσιών.
Σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει κυρίως στις ΗΠΑ, όπου εφαρμόζονται τέτοια προγράμματα σε πολλές φυλακές, το 70% των ατόμων που τα παρακολουθούν απεξαρτώνται από τις ναρκωτικές ουσίες, η παραβατική συμπεριφορά μειώνεται στο ελάχιστο και αυξάνονται κατακόρυφα οι πιθανότητες ομαλής ενσωμάτωσης στην κοινωνία μετά την αποφυλάκιση.
