Συμφωνία για εξομάλυνση σχέσεων μεταξύ Τουρκίας-Ισραήλ

Ισραηλινοί και Τούρκοι αξιωματούχοι κατέληξαν σε μια προκαταρκτική συμφωνία για την εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών, η οποία προβλέπει την εκ νέου ανταλλαγή πρεσβευτών, 5 χρόνια μετά το επεισόδιο με το πλοίο Μαβί Μαρμαρά, όπου έπειτα από επέμβαση των ισραηλινών δυνάμεων έχασαν τη ζωή τους 10 Τούρκοι υπήκοοι.

Το Μαβί Μαρμαρά μετείχε στον Στολίσκο για τη Γάζα, μια ομάδα πλοιαρίων που προσπάθησαν να σπασουν τον αποκλεισμό των Παλαιστινιακων Εδαφών από τις ισραηλινές δυνάμεις το 2010.

Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, που μίλησε στην ισραηλινή εφημερίδα Χααρέτζ, οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης του Ισραήλ Τζόσεφ Σιετσάνοβερ και Γιόσι Κοέν, συναντήθηκαν στη Ζυρίχη της Ελβετίας με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Φεριντούν Σινιρλίογλου και κατέληξαν σε μια προκαταρκτική συμφωνία.

Η συμφωνία ήταν αποτέλεσμα πενταετών διπλωματικών προσπαθειών, οι οποίες συχνά έφταναν κοντά σε αποτελέσματα, αλλά την τελευταία στιγμή η μία ή άλλη πλευρά έκανε πίσω.

Πάντως, σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Ισραήλ, που μίλησε σε καθεστώς ανωνυμίας, «αν και ακόμη δεν έχουν μπει οι τελικές υπογραφές και μένουν να διευκρινιστούν κάποιες λεπτομέρειες, η κρίση βαίνει προς επίλυση».

Αποζημιώσεις και Χαμάς

Από τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, η συμφωνία προβλέπει ότι το Ισραήλ θα πληρώσει αποζημίωση ύψους 20 εκατ. δολαρίων στην Τουρκία, τα οποία θα τοποθετηθούν σε ένα ταμείο ώστε να φτάσουν στις οικογένειες των θυμάτων. Επιπλέον, οι δύο χώρες θα ανταλλάξουν ξανά πρεσβευτές ώστε να εξομαλυνθούν οι σχέσεις των δύο χωρών.

Η Τουρκία από την πλευρά της θα αποσύρει τις όποιες κατηγορίες αντιμετωπίζουν οι στρατιώτες των ισραηλινών δυνάμεων που εμπλέκονται στο επεισόδιο με το Μαβί Μαρμαρά.

Επίσης, καλείται να απελάσει τον Σάλεχ Αλ Αρούρι, μέλος του στρατιωτικού σκέλους της Χαμάς που ζει στην Κωνσταντινούπολη και σύμφωνα με το Ισραήλ διοργανώνει επιθέσεις στη Δυτική Όχθη από την Τουρκία. Επιπλέον, θα περιοριστεί η δράση της Χαμάς στην Τουρκία.

Και στο βάθος… φυσικό αέριο

Τέλος, αφότου υπογραφεί η τελική συμφωνία, οι δύο πλευρές θα αρχίσουν να εξετάζουν το ενδεχόμενο συνεργασίας σε θέματα φυσικού αερίου, πετρελαίου, αλλά και τη δημιουργία αγωγού φυσικού αερίουπου θα φεύγει από το Ισραήλ και μέσω Τουρκίας θα φτάνει στην Ευρώπη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η συμφωνία ήρθε λίγες μόλις ημέρες μετά από δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ότι μια τουρκοϊσραηλινή συμφωνία «θα ήταν κάτι θετικό τόσο για την Τουρκία και το Ισραήλ όσο και για την Παλαιστίνη και την ευρύτερη περιοχή».

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ από την πλευρά του είχε απαντήσει πως η χώρα «πάντα ρποσπαθεί για για την επίτευξη σταθρών σχέσεων με την την Τουρκία και σταθερά εξετάζει τρόπους για να πετύχει αυτό τον σκοπό».

Ούτως ή άλλως οι ΗΠΑ συχνά έχουν πιέσει προς την κατεύθυνση μια συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών, οι οποίες φαίνεται ότι πήραν τον δρόμο τους έπειτα από παρέμβαση του Μπαράκ Ομπάμα το 2013, που σε επίσκεψή του στο Ισραήλ κανόνισε ένα τηλεφώνημα μεταξύ του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Ερντογάν.