Παιδιά χωρίς πατρίδα

Κάθε 10 λεπτά γεννιέται ένα παιδί στη διάρκεια του προσφυγικού ταξιδιού των γονιών του από χώρα σε χώρα και από σύνορα σε σύνορα, αναφέρει έκθεση του ΟΗΕ. Αυτά τα παιδιά δεν έχουν πρόσβαση στην περίθαλψη, στη μόρφωση και αργότερα, στην εργασία. 

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ μεταξύ των προσφύγων και των μεταναστών, η ζωή των οποίων έχει επιδεινωθεί ραγδαία από τις συγκρούσεις στην πατρίδα που εγκατέλειψαν, σημειώνεται στην έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ (UNHCR), που θα παρουσιάσει αύριο στη Νέα Υόρκη ο επικεφαλής της, Αντόνιο Γκουτέρες.

Στη Συρία, για παράδειγμα, τα παιδιά μπορούν να αποκτήσουν υπηκοότητα μόνο μέσω του πατέρα τους, αλλά ο τετραετής (και πλέον) εμφύλιος έχει αναγκάσει εκατομμύρια να ξεριζωθούν και οικογένειες να διαλυθούν. Το 25% εξ αυτών των οικογενειών, υπολογίζει ο ΟΗΕ, είναι χωρίς πατέρα. Και τα παιδιά που γεννιούνται ορφανά από πατέρα ή στη διάρκεια του προσφυγικού ταξιδιού δεν έχουν τα απαραίτητα έγγραφα. 

Οι γυναίκες που έφυγαν για να γλιτώσουν από τον πόλεμο είπαν στους απεσταλμένους του ΟΗΕ ότι η ελπίδα τους μια μέρα να επιστρέψουν στα σπίτια τους, με τις οικογένειές τους, συντρίβονται χωρίς πιστοποιητικό γέννησης που αποδεικνύει ότι τα παιδιά τους είναι Σύροι πολίτες. 

Η UNHCR αναφέρει ότι στις 20 χώρες που φιλοξενούν τους μεγαλύτερους πληθυσμούς προσφύγων γεννιούνται τουλάχιστον 70.000 παιδιά κάθε χρόνο «αγνώστου εθνικότητας» – ή περίπου ένα κάθε 10 λεπτά.

«Στο σύντομο χρονικό διάστημα που τα παιδιά παραμένουν παιδιά αυτό το καθεστώς δημιουργεί τεράστια προβλήματα που θα τα στοιχειώνουν μέχρι να μεγαλώσουν και θα τα καταδικάσουν σε μια ζωή διακρίσεων, απόγνωση και απελπισίας», τονίζει ο Γκουτέρες. 

«Μερικά εκατομμύρια παιδιά βλέπουν τα παιδιά τους χρόνια να “φεύγουν”, χωρίς να αποκτούν ποτέ την αίσθηση ότι ανήκουν κάπου, ότι είναι προστατευμένα, κάτι που προκύπτει με την ιθαγένεια», αναφέρεται στην έκθεση, όπου υπογραμμίζει ότι: 

– σε 30 χώρες κάποιου είδους ταυτότητα είναι απαραίτητη για να έχει το παιδί πρόσβαση στη βασική ιατρική περίθαλψη

– ενώ σε άλλες 20 τα παιδιά «χωρίς πατρίδα» δεν μπορούν καν να εμβολιαστούν.

Και προτείνει διάφορα μέτρα για να καταργηθεί αυτό το καθεστώς, όπως μεταρρύθμιση των νόμων που εμποδίζουν τις μητέρες να «περνάνε» την εθνικότητά τους στα παιδιά τους, αλλά και την αυτόματη χορήγηση ιθαγένειας στη χώρα όπου γεννιέται κάθε παιδί. 

Στην έκθεση εντοπίζονται οι διακρίσεις ως ο κύριος λόγος του προβλήματος, σημειώνοντας 20 χώρες όπου απορρίπτεται η χορήγηση υπηκοότητας στη βάση της εθνοτικής καταγωγής, της φυλής ή της θρησκείας. Στη λίστα της Ύπατης Αρμοστείας υπάρχουν και χώρες όπου οι διακρίσεις απαγορεύονται διά νόμου, ο οποίος όμως δεν εφαρμόζεται στις περισσότερες περιπτώσεις.