Μπαράκ και Φρανσουά σαν… αδελφές ψυχές

Εντονα χαρακτηριστικά διελκυστίνδας ΗΠΑ-Γαλλίας με τη Ρωσία είχε η χθεσινή παρουσία Ομπάμα-Ολάντ στον Λευκό Οίκο.

Αφορμή ήταν η συνέχιση των ρωσικών εναέριων επιχειρήσεων με παραβίαση του τουρκικού εναέριου χώρου, γεγονός που οδήγησε χθες στην κατάρριψη ενός ρωσικού αεροσκάφους από τις τουρκικές αρχές, με τον Αμερικανό και Γάλλο πρόεδρο να στηρίζουν ανοιχτά την Τουρκία στη σκληρή κόντρα της με τη Ρωσία λέγοντας ότι «η Τουρκία έχει κάθε δικαίωμα να διαφυλάττει τα εδάφη της και τον εθνικό εναέριο χώρο της».

Το περιστατικό της κατάρριψης του ρωσικού αεροσκάφους από την Τουρκία αποτελεί μείζονος σημασίας ζήτημα, καθώς περιπλέκει ακόμα περισσότερο τις προσπάθειες Αμερικής και Γαλλίας, οι οποίες γίνονται προς δύο κατευθύνσεις: αφενός να πετύχουν ένα ισχυρό και με ενιαίες τις δυνάμεις τους χτύπημα κατά του ISIS και αφετέρου να πετύχουν την ανατροπή του Ασαντ στη Συρία, που θεωρούν ότι υποβοηθάει το ISIS και στον οποίον χρεώνουν τον συνεχιζόμενο εμφύλιο πόλεμο στη χώρα.

Πώς συνδέονται αυτές οι δύο αμερικανογαλλικές προτεραιότητες με την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους από την Τουρκία;

Οπως αποδείχθηκε από τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου Ομπάμα-Ολάντ, η διασύνδεση είναι άμεση και έχει κοινό παρονομαστή τον ρόλο της Ρωσίας.

Με τον Γάλλο πρόεδρο να έχει συνταχθεί απολύτως με την αμερικανική θέση που εκφράστηκε χθες από τα χείλη του Μπαράκ Ομπάμα, ότι δηλαδή «οι Ρώσοι επικεντρώνουν τις εναέριες στρατιωτικές επιχειρήσεις τους παραβιάζοντας τα τουρκικά σύνορα στην ενίσχυση του Ασαντ στη Συρία παρά στην καταπολέμηση του ISIS», η κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους και οι ανοιχτές απειλές Πούτιν προς την Τουρκία δημιουργούν μια πρόσθετη δυσκολία στην επίτευξη αυτού που είναι βασική επιδίωξη του Φρανσουά Ολάντ: τη διεύρυνση της διεθνούς συμμαχίας κατά του ISIS με την πλήρη συμμετοχή και ενεργό συστράτευση και της Ρωσίας, η οποία είναι ο λόγος που ο Γάλλος πρόεδρος, αμέσως μετά την Ουάσινγκτον, θα επισκεφθεί τη Μόσχα για να συναντήσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν. «Θα ζητήσω από τον Ρώσο πρόεδρο να μου πει σε ποιον βαθμό μπορεί να δεσμευτεί σε αυτόν τον στόχο (σ.σ. την καταπολέμηση του ISIS)» είπε χθες ο Γάλλος πρόεδρος.

Κι ενώ η γαλλοαμερικανική αποδοκιμασία της στάσης της Ρωσίας ήταν ορατή στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, με σημείο αιχμής την εναντίωση του Πούτιν στην επιζητούμενη από την Αμερική ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ στη Συρία, Ολάντ και Ομπάμα υπογράμμισαν τη βοήθεια που μέχρι σήμερα παρέχουν οι τουρκικές αρχές στη συμμαχία των χωρών για τον πόλεμο κατά των τζιχαντιστών, «χαϊδεύοντας» με τον τρόπο τους την Τουρκία και δείχνοντας καταφανώς πόσο αναγκαίος τούς είναι ο γεωστρατηγικός ρόλος της στις επιχειρήσεις τους στη Μέση Ανατολή.

Η χθεσινή υπεράσπιση της Τουρκίας από Ομπάμα-Ολάντ στην κόντρα της με τη Ρωσία, που αναζωπυρώθηκε από την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους, κάθε άλλο παρά προδιαγράφει τη θετική αντίδραση του Πούτιν στην προσπάθεια του Φρανσουά Ολάντ «να φέρει ­­–όπως είπε χθες­­– όλες τις χώρες μαζί, συμπεριλαμβανομένης και της Ρωσίας, στον πόλεμο κατά του ISIS».

Προσπάθεια που σε ό,τι αφορά τον ρόλο της Μόσχας οι ΗΠΑ βλέπουν με μεγάλη επιφυλακτικότητα, παρότι ο Μπαράκ Ομπάμα κατά τη συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο διαβεβαίωσε ότι «επιθυμία της Αμερικής είναι η Ρωσία να έχει ρόλο σε αυτήν τη συμμαχία», με την προϋπόθεση «να συμπαραταχθεί μαζί μας στην ανατροπή του Ασαντ», όπως υπογράμμισε.

Σε αυτό το διεθνές σκηνικό λεπτών πολιτικών ισορροπιών και αντικρουόμενων συμφερόντων, Ομπάμα και Ολάντ προσπάθησαν χθες να εμφανιστούν αποφασισμένοι στις κινήσεις τους κατά του ISIS και να άρουν κάθε επιφυλακτικότητα –όπως αυτή καταγράφεται αυξανόμενη μέσω δημοσκοπήσεων στην αμερικανική κοινή γνώμη­­– ως προς το ότι τα βήματα της στρατηγικής που ακολουθούν είναι τα σωστά.

Σε μία παράλληλη απόπειρα να εμψυχώσει το ηθικό των Αμερικανών, τα λόγια του Μπαράκ Ομπάμα ήταν «δεν υποχωρούμε, δεν φοβόμαστε, δεν απειλούμαστε», προσθέτοντας «θα αποδώσουμε δικαιοσύνη», «θα υπερασπιστούμε τα κράτη μας» και «θα καταστρέψουμε τους βάρβαρους (σ.σ. ISIS) που αποτελούν απειλή για όλους, και πρέπει να τους καταστρέψουμε από κοινού».

Ο Αμερικανός και ο Γάλλος πρόεδρος ανακοίνωσαν μεταξύ άλλων τη διεύρυνση των στόχων των αεροπορικών επιθέσεων κατά των τζιχαντιστών και την ενίσχυση της συνεργασίας των μυστικών υπηρεσιών τους, με τον Μπαράκ Ομπάμα να ζητάει την ενεργότερη συνδρομή συνολικότερα της Ευρώπης.

«Μπηχτή» για τους πρόσφυγες

Ο Γάλλος πρόεδρος ανέφερε την Ελλάδα από κοινού με την Τουρκία ως τις χώρες από τις οποίες διέρχονται οι περισσότεροι πρόσφυγες.

Ωστόσο ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αποστροφή του λόγου του όταν, αφού εξέφρασε την άποψη ότι η Τουρκία θα πρέπει να κλείσει τα σύνορά της με τη Συρία για την αποφυγή άκρατης έλευσης προσφυγικών ροών, προσέθεσε ότι «στόχος πρέπει να είναι οι πρόσφυγες που φεύγουν από τη Συρία να παραμένουν σε χώρες κοντινές της χώρας προέλευσής τους».

Αν αυτό αποδειχθεί προάγγελος μίας κοινής ευρωπαϊκής γραμμής στη διαχείριση του προσφυγικού, τότε η Ελλάδα επηρεάζεται άμεσα.