Με γυναικείο πρόσωπο

Θεσσαλονίκη- ανταπόκριση

Εχοντας περάσει τη μέση του φεστιβάλ, στη στιγμή που συνδυάζει έναν μικρό απολογισμό και μια μικρή ανυπομονησία για το «δεύτερο μέρος», το βάρος πέφτει σε γυναίκες: σκηνοθέτες, ηθοποιούς, ηρωίδες που κρατούν τεταμένη την προσοχή μας όχι λόγω φύλου, αλλά λόγω καλλιτεχνική έντασης και προσωπικότητας

◼ Αθηνά Τσαγγάρη.

Το «Chevalier» της, που κάνει στο φεστιβάλ την ελληνική πρεμιέρα του πριν βγει στις αίθουσες, είναι κάθε άλλο παρά «γυναικεία» ταινία, ένας χαρακτηρισμός άλλωστε που φέρνει πια μάλλον αρνητικούς συνειρμούς στο μυαλό. Στο φιλμ έξι άντρες περνούν δύο μέρες σ’ ένα κότερο και αποφασίζουν να παίξουν ένα παιχνίδι που μεταμορφώνεται σε αξιολόγηση ζωής: να βρουν ποιος μεταξύ τους είναι ο καλύτερος. Ο καλύτερος, γενικότερα. Η Τσαγγάρη φέρνει στη Θεσσαλονίκη το καστ της, Γιώργο Κέντρο, Πάνο Κορώνη, Βαγγέλη Μουρίκη, Μάκη Παπαδημητρίου, Γιώργο Πυρπασόπουλο και Σάκη Ρουβά, το οποίο δανείζει σεξαπίλ και λάμψη στο φετινό φεστιβάλ που εξελίσσεται μάλλον συγκρατημένα απ’ αυτήν την άποψη. Η ματιά της δεν είναι ούτε γυναικεία, ούτε αντρική, το σενάριο άλλωστε συνυπογράφει με τον Ευθύμη Φιλίππου: είναι παρατηρητικά περιπαικτική στα σημερινά και τα κλασικά αντρικά στερεότυπα.

◼ Δάφνη Ιωακειμίδου-Πατακιά.

Είναι το πρόσωπο για το οποίο κουβεντιάζει όλο το φεστιβάλ, η ηθοποιός που είχαμε δει στη σκηνή στον «Βυσσινόκηπο» του Καραθάνου, αλλά τώρα είναι πανέτοιμη να κατακτήσει την οθόνη. Παίζει λίγο στο «Interruption» του Γιώργου Ζώη, αλλά πρωταγωνιστεί στο «Ξύπνημα της άνοιξης» του Κωνσταντίνου Γιάνναρη, μια κοπέλα με αναγεννησιακή ομορφιά αλλά ταμπεραμέντο post 2015.

◼ Η Ντελφίν και η Καρόλ.

Βρισκόμαστε στο 1971. Η Ντελφίν, κόρη αγροτών, μετακομίζει στο Παρίσι για να απελευθερωθεί από τα δεσμά της οικογένειάς της και να ξανακερδίσει την οικονομική της ανεξαρτησία. Η Καρόλ είναι Παριζιάνα, ζει με τον Μανουέλ και είναι ενεργά αναμεμειγμένη με τις ζυμώσεις του φεμινιστικού κινήματος. Η συνάντησή τους θα φέρει τα πάνω κάτω στις ζωές τους. Η Κατρίν Κορσινί σκηνοθετεί την «Ωραία εποχή», μια ιστορία απαγορευμένης αγάπης ανάμεσα σε δύο γυναίκες με φόντο τα ’70s της γαλλικής επαρχίας σε μια τεράστια εμπορική επιτυχία στη Γαλλία και πρωταγωνίστριες τη Σεσίλ ντε Φρανς και την πρωτοεμφανιζόμενη έκπληξη Ιζια Χίγκελιν. Ο γυναικείος έρωτας ποτέ δεν ήταν πιο όμορφος, ανεξαρτήτως εποχής.

◼ «Εβα Νοβά».

Το σπασμένο πρόσωπο της Εμίλια Βασάριοβα, προσεκτικά μακιγιαρισμένο, μ’ ένα περιποιημένο χαμόγελο και κάτι μάτια που κρατούν χίλια μυστικά: το πώς από διάσημη ηθοποιός κατέστρεψε τη ζωή τη δική της κι όσων αγαπούσε, το πώς της χρειάστηκαν οχτώ χρόνια αποτοξίνωσης για ν’ αντισταθεί στο αλκοόλ, το πώς θα προσπαθήσει, μ’ ένα κουτί σοκολατάκια στα χέρια, να ζητήσει συγχώρεση από τον γιο της και τα εγγόνια της και ν’ ανατρέψει χρόνια παγιωμένου μίσους. Ο Σλοβάκος Μάρκο Σκοπ κινηματογραφεί διακριτικά και σπαρακτικά το μητρικό λάθος και την ανάγκη αποδοχής.

◼ «Mustang».

Στην ταινία τής Ντενίζ Γκαμζέ Εργκιουβέν, πέντε αδελφές ακολουθούν τον δρόμο που χαράζει γι’ αυτές η αυστηρή γιαγιά, η οικογένειά τους: χαμηλά το βλέμμα και γρήγορη αποκατάσταση. Μόνο που δεν βρισκόμαστε στο ’50, αλλά στο σήμερα, στα μέρη της Τουρκίας όπου η γυναικεία καταπίεση δεν είναι κραυγαλέα, είναι η νόρμα και γι’ αυτό τόσο πιο δύσκολο ν’ αποτιναχτεί. Η ταινία διαγωνίζεται και για το βραβείο Lux της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

◼ «Queen of Earth».

Απ’ ό,τι γράφαμε για το «Chevalier», εδώ έχουμε τ’ αντίστροφα. Ο Αλεξ Ρος Πέρι, Αμερικανός σκηνοθέτης (με συμπαραγωγό τη Faliro House του Χρήστου Β. Κωνσταντακόπουλου ωστόσο), άντρας δημιουργός, έχει την ευαισθησία να καταγράψει τις εντάσεις, την εξάρτηση, την προδοσία, την κτητικότητα και την κάθαρση που συνθέτουν μια γυναικεία φιλία. Εχει επίσης το αβαντάζ δύο θαυμάσιων ερμηνειών, από την Κάθριν Γουότερστον (του «Inherent Vice» του Πολ Τόμας Αντερσον) και την Ελίζαμπεθ Μος (του «Mad Men» και του «Top of the Lake»), εδώ σε μια ερμηνεία αληθινά σαρωτική.

◼ Η ορκισμένη παρθένα.

Δεν είναι μόνο για την υπέροχη, συγκρατημένη σκηνοθεσία της πρωτοεμφανιζόμενης Λάουρα Μπισπούρι, ούτε για την ερμηνεία-αποκάλυψη της Αλμπα Ρορβάκερ που αν τα Οσκαρ είχαν θεό θα τη βράβευαν σήμερα κιόλας. Είναι κυρίως για την καταγραφή, στην ταινία «Ορκισμένη παρθένα», του αλβανικού παλιού τοπικού «εθίμου» που επιβιώνει ακόμα, τις κοπέλες που αναζητούν ανεξαρτησία να τις μεταμορφώνουν, με κοινή αποδοχή του χωριού, σε άντρα, στερώντας τους το πραγματικό φύλο τους, δίνοντάς τους όμως ισοτιμία με τους «αληθινούς» άντρες του τόπου. Μια πραγματικότητα πιο δραματική απ’ ό,τι κι αν δούμε στο σινεμά και μια ταινία αντάξια του θέματός της.

◼ Το υποκειμενικό της πλάνο.

Η Ελισάβετ Χρονοπούλου τολμά κάτι ξεχωριστό στη νέα της ταινία «Μικρή Αρκτος». Παρακολουθεί το ξεδίπλωμα και το τραγικό κρεσέντο μιας παθιασμένης ερωτικής ιστορίας με υποκειμενικό πλάνο. Η κάμερα είναι τα μάτια «εκείνου» και παρακολουθεί αδιάλειπτα «εκείνη», δηλαδή τη Σοφία Γεωργοβασίλη, μια ηθοποιό με στιγμές τόσο μαγνητικές που ούτως ή άλλως δυσκολεύεσαι να τραβήξεις το βλέμμα σου.

◼ Σιωπή, η Κίκα.

Πρωταγωνίστριά του και στην «Πόλη των παιδιών», η Κίκα Γεωργίου κυριαρχεί και στη νέα ταινία του Γιώργου Γκικαπέππα, «Silent». Περιμένουμε την ταινία με ανυπομονησία τις επόμενες μέρες – όμως η δική της φιγούρα στο τρέιλερ, στην αφίσα, μας κάνει να λυπόμαστε που δεν τη βλέπουμε στη μεγάλη οθόνη πιο συχνά.