Τα 5 σημεία-κλειδιά στο σχέδιο Κατρούγκαλου

Υπέρμαχος της οριστικής λύσης του ασφαλιστικού εδώ και τώρα εμφανίζεται ακόμη και σήμερα ο αρμόδιος υπουργός Γ. Κατρούγκαλος, παρά την αντίθετη άποψη του Μαξίμου που θέλει την κατάτμηση της μεταρρύθμισης σε δύο δόσεις.

Αυτός είναι και ο λόγος που μέχρι στιγμής δεν έχει αποκρυσταλλωθεί το τι μέλλει γενέσθαι σε σχέση με τις εκ βάθρων αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Αλλωστε στην κυβέρνηση θεωρούν ότι έλαβαν «ανάσα» για τη μεταρρύθμιση μέχρι τις 20 Δεκεμβρίου, αφού το Eurogroup αποφάσισε να περιμένει μέχρι τότε για τη δεύτερη δόση των προαπαιτούμενων.

Πολλά πρόκειται να ξεκαθαρίσουν σήμερα κατά τη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Κοινωνικής Πολιτικής (ΚΥΣΚΟΙΠ), αν και τις τελικές αποφάσεις θα κληθεί να λάβει το υπουργικό συμβούλιο που αναμένεται να συνεδριάσει μέχρι το τέλος της εβδομάδας (και ανάλογα με τις διεθνείς εξελίξεις).

Οι Ελληνες διαπραγματευτές, πάντως, έχουν εντείνει τις παρασκηνιακές πιέσεις προς τα χαμηλά στελέχη των δανειστών μας για να αποδεχθούν την αύξηση των εργοδοτικών εισφορών ώστε να μην μπει «μαχαίρι» ακόμη και στις συντάξεις κάτω των 1.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η κυβέρνηση προσδοκά σε αύξηση των εργοδοτικών εισφορών κατά μία ποσοστιαία μονάδα (που εκτιμάται ότι θα φέρει περί το 1 δισ. ευρώ στα άδεια ταμεία των ασφαλιστικών ταμείων).

Αν αυξηθούν οι εισφορές

Οπως προκύπτει από τα νούμερα που έχει στην κατοχή του το υπουργείο, μία σταδιακή αύξηση εισφορών στην κύρια ασφάλιση θα εξανεμίσει την ανάγκη μείωσης των μεσαίων συντάξεων την επόμενη τριετία, ενώ αν αυξηθούν κατά 0,5% οι εισφορές στην επικούρηση, τότε θα εξοικονομηθούν περί τα 250 εκατ. ευρώ ετησίως με αποτέλεσμα να καλυφθεί η μαύρη τρύπα στις επικουρικές συντάξεις.

Ωστόσο μέχρι τώρα οι όποιες προσπάθειες έχουν βρει σε τοίχο, αφού οι νεοφιλελεύθερες εμμονές των δανειστών αποτρέπουν από τη συζήτηση αύξηση του μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι πιέσεις από την πλευρά των δανειστών ώστε να εισαχθούν εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία στην καταβολή της εθνικής σύνταξης (η οποία θα χρηματοδοτείται από τη φορολογία).

Σταθερή συνιστώσα, πάντως, των κυβερνητικών επιλογών είναι η άρνηση σε οριζόντιες περικοπές συντάξεων (βέβαια οι κλιμακωτές μειώσεις θεωρούνται δεδομένες) και ο επανυπολογισμός των συντάξεων με βάση ενιαίο συντελεστή (έτσι, μόνο οι χαμηλές συντάξεις θα είναι διασφαλισμένες), ενώ καμία εξασφάλιση δεν υπάρχει για όσους έχουν συνταξιοδοτηθεί πρόωρα (κυρίως συνταξιούχοι των ΔΕΚΟ, Τραπεζών και Δημοσίου) αφού το τι ποσό θα λαμβάνουν θα εξαρτηθεί από τι έχουν καταβάλει στο σύστημα κατά τη διάρκεια του ασφαλιστικού βίου τους.

Κάτω από αυτά τα δεδομένα και με τις συζητήσεις στο παρασκήνιο να έχουν πάρει φωτιά, χθες ο υπουργός τελικά παρουσίασε στην Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ τις γενικές κατευθύνσεις της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης.

Σε κάθε περίπτωση το πρώτο ζητούμενο των διεργασιών στο κυβερνών κόμμα είναι αν θα «κατεβάσουν» σαν ενιαίο σύνολο το ασφαλιστικό (όπως θέλει και πιέζει ο υπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης) ή θα περάσει η γραμμή Μαξίμου και θα κοπεί στα 2, ώστε αρχικά να περάσουν οι γενικές κατευθύνσεις και ακολούθως να έρθει το τσεκούρωμα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων.

Χθες, λοιπόν, στη εισήγησή του προς την Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ, ο κ. Κατρούγκαλος παρουσίασε τη βασική δομή του νέου ασφαλιστικού η οποία μπορεί να συνοψιστεί στα εξής:

❶ Εθνική σύνταξη με ρήτρα ανάπτυξης ίση με το 60% του μέσου εισοδήματος (ετήσιο επίπεδο φτώχειας). Αυτό το κομμάτι χρηματοδοτείται από τη φορολογία και αφορά όλους όσοι συμπληρώνουν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης (67ο) και έχουν τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης.

❷ Ανταποδοτική σύνταξη η οποία προστίθεται στην εθνική με ενιαίους κανόνες για όλους, οι οποίοι είναι αφενός η παροχή σύνταξης με βάση το ισχύον σύστημα προκαθορισμένων παροχών (όχι νοητή κεφαλαιοποίηση) με ενιαίο συντελεστή αναπλήρωσης επί του μισθού ή του εισοδήματος και αφετέρου καταβολή εισφορών ανάλογα με τον μισθό ή το εισόδημα.

❸ Ενα ταμείο κύριας σύνταξης με επιμέρους υποδιοικήσεις αυτοαπασχολούμενων, επιστημόνων και αγροτών.

❹ Οι επικουρικές συντάξεις προτείνεται είτε να ενταχθούν στο ΕΤΕΑ, που θα συνεχίσει να λειτουργεί (με μεγάλη μείωση των καταβαλλόμενων ποσών), είτε να ενσωματωθούν στην κύρια σύνταξη ώστε -όπως είπε ο κ. Κατρούγκαλος- να εξασφαλιστεί υψηλότερη σύνταξη.

❺ Το ΕΚΑΣ να καταργηθεί και να μετατραπεί σε Επίδομα Αλληλεγγύης Υπερηλίκων (για να καλυφθούν και οι ανασφάλιστοι υπερήλικοι). Αυτό βέβαια σημαίνει και μείωση στα καταβαλλόμενα ποσά που έτσι κι αλλιώς ακόμη και σήμερα θεωρούνται πενιχρά.

Η κυβέρνηση, τουλάχιστον όπως τα παρέθεσε σήμερα ο υπουργός στα μέλη της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, εξακολουθεί να ελπίζει ότι θα προκύψουν χρήματα για το ασφαλιστικό από τις εταιρείες που θα συσταθούν για να αξιοποιήσουν την εναπομείνασα ακίνητη και κινητή περιουσία των ταμείων (άποψη που όσοι ασχολούνται με το ασφαλιστικό την ακούν εδώ και δεκαετίες με το μόνο αποτέλεσμα που έχει καταγραφεί να είναι οι ζημιές των Ταμείων από τις… επενδύσεις των ανίδεων) και βέβαια από την πάταξη της ανασφάλιστης εργασίας μέσω τα ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών των Ταμείων.

Ο Τσίπρας παίρνει πάνω του τη μεταρρύθμιση του Δημοσίου

Σε προσωπικό στοίχημα ανάγει ο πρωθυπουργός την ανασυγκρότηση της Δημόσιας Διοίκησης και αυτό αποδεικνύεται από την ανάληψη της εποπτείας τού προς σύσταση Κυβερνητικού Συμβουλίου Μεταρρύθμισης (ΚΣΜ) από τον ίδιο τον Αλ. Τσίπρα. Στόχος του Συμβουλίου η βαθιά οργανωτική αλλαγή σε όλη την πυραμίδα του δημόσιου τομέα, από την Κεντρική Διοίκηση έως τον μικρότερο εποπτευόμενο φορέα, με νέα οργανογράμματα.

Αλλαγή, δηλαδή, που θα δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για την εφαρμογή πολιτικών που έχει προαναγγείλει η κυβέρνηση. Κυρίως της εθελοντικής κινητικότητας που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα στηρίζεται:

• α) στην εθελούσια μετακίνηση,
• β) στην κάλυψη των ανά κλάδο και επιστημονική ειδικότητα ελλείψεων,
• γ) στην πλήρη διαφάνεια, μέσω ανοικτού, πληροφοριακού συστήματος παρακολούθησης της «εσωτερικής αγοράς εργασίας» στον δημόσιο τομέα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το ΦΕΚ με τη σύσταση του ΚΣΜ θα δημοσιευθεί σήμερα. Μέλη του Συμβουλίου θα είναι ο υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Π. Κουρουμπλής, ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για τη Διοικητική Μεταρρύθμιση, Χρ. Βερναρδάκης, ο υπουργός Οικονομικών, Ε. Τσακαλώτος, και ο υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Γ. Σταθάκης. Τον συντονισμό της Ομάδας Εργασίας και Υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων θα έχει ο κ. Βερναρδάκης.   Στέργιος Ζιαμπάκας