Ενα απ’ τα θέματα που με ενδιαφέρουν πολύ, κυρίες και κύριοι, είναι η γλώσσα σας -το ‘χω καημό να μάθω να τη μιλάω και να τη γράφω, μπας και ξεφύγω από κείνα τα γαβ, τα γόου και αρφ, με τα οποία με το ζόρι συνεννοούμαστε εμείς.
Διαβάζοντας, λοιπόν, γι’ αυτήν, έπεσα πάνω σ’ έναν… «πόλεμο», ο οποίος έγινε μέσα σ’ έναν άλλο Πόλεμο -με κεφαλαίο «Π» και χωρίς εισαγωγικά αυτός: Τον πόλεμο και τη δίκη των τόνων! Τα πράγματα συνέβησαν ως εξής:
Μέσα στην πιο άγρια περίοδο της Κατοχής, τον Νοέμβριο του 1941, ο Ιωάννης Κακριδής (1901-1992), νεαρός τότε καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας, έγραψε και εξέδωσε δύο βιβλιαράκια για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό για χρήση των φοιτητών του.
Το «λάθος» ήταν διπλό: ήταν γραμμένα στη δημοτική και -άκουσον, άκουσον!- σε μονοτονικό σύστημα, χωρίς οξείες, βαρείες και περισπωμένες. Και έγινε το έλα να δεις!
Ο Φαίδων Κουκουλές, κοσμήτορας του Καποδιστριακού, τον κατηγόρησε ότι διέπραξε… έγκλημα απέναντι στο έθνος και ότι απειλεί να φέρει διχασμό, διότι (το ορθογραφικό αυτό σύστημα) δημιουργεί χάσμα μεταξύ του αρχαίου ελληνικού κόσμου και του νεότερου.
Ξεχνώντας ότι οι τόνοι δεν υπήρχαν κατά την κλασική αρχαιότητα και ότι, αντίθετα, είχαν επινοηθεί αιώνες αργότερα, σε μια προσπάθεια των φιλολόγων της εποχής να διευκολύνουν τους μαθητές τους να τονίζουν σωστά τις λέξεις των αρχαίων ελληνικών και να τα προφέρουν κατά τον παραδοσιακό τρόπο.
Και ο Κακριδής παραπέμφθηκε στο πειθαρχικό, με το ερώτημα της απόλυσης!
Πολλοί καθηγητές υποστήριξαν ότι «το μονοτονικό θα οδηγούσε μοιραία στην καθιέρωση του… λατινικού αλφαβήτου», ένας ιστορικός (Απ. Δασκαλάκης) παρομοίασε τον Κακριδή με «ορθόδοξο αρχιεπίσκοπο που δεν πιστεύει στο χριστιανικό δόγμα», αλλά τελικά ο Κακριδής απαλλάχθηκε από το πειθαρχικό, καθώς βάρυνε η γνώμη του καθηγητή Ιωάννη Θεοδωρακόπουλου (1900-1981), γαμπρού του Κακριδή και γνωστού δημοτικιστή.
Για την Ιστορία, το μονοτονικό σύστημα καθιερώθηκε μόλις το 1982. Προηγουμένως, τον Απρίλιο του 1976, με τον νόμο 309, άρθρο 2, είχε αναγνωριστεί η «Νεοελληνική» (δηλαδή η δημοτική) ως «η μόνη γλώσσα της Εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες».
Η «καθαρεύουσα», που είχε ταυτιστεί με την αντίδραση και τη χούντα (1967-74) κατέρρευσε μαζί της…
* Το Αλλοπαράκι μου, η γλυκιά μου σκυλίτσα, έχει πέσει με τα μούτρα στη μελέτη της ελληνικής γλώσσας.
Μόλις τέλειωσε το θαυμάσιο βιβλίο του ομ. καθηγητή Nεοελληνικής Φιλολογίας (Οξφόρδη) Peter Mackridge «Γλώσσα και εθνική ταυτότητα στην Ελλάδα, 1766-1976» (Εκδόσεις Πατάκη, μετάφραση Γρηγόρης Κονδύλης), και θέλησε να μοιραστεί μαζί σας κάποια πράγματα που διάβασε σ’ αυτό.
