Τα μαχαίρια από τις θήκες τους βγάζουν πλέον όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές στην υπόθεση «απομείωση του ελληνικού χρέους», με την Κριστίν Λαγκάρντ και το ΔΝΤ να απειλούν πια χωρίς προσχήματα την Ευρώπη ότι αν δεν σταθεί συνεπής στη δέσμευσή της απέναντι στην Αθήνα, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να αναλάβουν μόνοι τους το κόστος χρηματοδότησης της Ελλάδας, κάτι φυσικά που Βερολίνο και Βρυξέλλες ξορκίζουν.
Τα όσα διημείφθησαν το περασμένο τριήμερο στην ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ στο Περού, με εκατέρωθεν αντικρουόμενες δηλώσεις για το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να γίνει για να αντιμετωπιστεί, καταδεικνύουν πλέον με ορατό τρόπο ότι το φλέγον ζήτημα του ελληνικού χρέους έχει μπει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν ρόλο πίεσης προς τρεις παράλληλες κατευθύνσεις.
Οπως χαρακτηριστικά επισημαίνει, μιλώντας στην «Εφ.Συν.», ο Τζέικομπ Κίρκεργκααρντ, οικονομολόγος-αναλυτής του Ινστιτούτου Πίτερσον στην Ουάσινγκτον, η Αμερική επιζητεί την ενεργό ανάμειξη του Ταμείου στην Ελλάδα, καθώς -όπως λέει- «η αμερικανική προσέγγιση είναι ότι το ΔΝΤ πρέπει να συνεχίσει να έχει τον εξισορροπητικό ρόλο στη διελκυστίνδα Αθήνας, Βερολίνου και Βρυξελλών, όπως το έκανε όλα τα προηγούμενα χρόνια».
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Εφ.Συν.», ο Τζακ Λιου σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες με την Κριστίν Λαγκάρντ τής έχει ζητήσει να κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της ώστε το ΔΝΤ να μην αποσυνδεθεί από το νέο πρόγραμμα.
Η αμερικανική πίεση προς το Ταμείο είναι άμεσα συναρτώμενη με την πίεση προς την Ευρώπη, με τον Τζακ Λιου (σε συνέχεια της πρόσφατης σχετικής ανακοίνωσης του Λευκού Οίκου για μια συμφωνία για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους) παρουσία των εκπροσώπων των ευρωπαϊκών οικονομιών να καλεί από τη σύνοδο στο Περού για μια «ουσιαστική» («meaningful») ελάφρυνση χρέους προς την Ελλάδα.
Η τρίτη κατεύθυνση έντονης πίεσης της αμερικανικής πλευράς έχει φυσικά αποδέκτρια την Αθήνα, αφού τόσο ο Τζακ Λιου όσο και ο ίδιος ο Μπαράκ Ομπάμα έχουν διαμηνύσει στην ελληνική κυβέρνηση ότι η αμερικανική στήριξη για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους έρχεται μόνο σε αντάλλαγμα της συνεπούς στάσης της ελληνικής πλευράς στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει για μεταρρυθμίσεις.
Φυσικά η Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία γνωρίζει πώς παίζεται το πολιτικό παιχνίδι των διαπραγματεύσεων, ασκεί κι αυτή από τη μεριά της πιέσεις προς δύο κατευθύνσεις: η πρώτη έχει στόχο Βρυξέλλες και Βερoλίνο, καθώς όπως τονίζει στην «Εφ.Συν.» ο Ντέσμον Λάχμαν, πρώην διευθυντικό στέλεχος του ΔΝΤ και σήμερα οικονομολόγος του American Enterprise Institute στην Ουάσινγκτον, «η Ευρώπη δεν θέλει να επωμιστεί μόνη τη νέα χρηματοδοτική στήριξη της Ελλάδας και οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν ότι αν δεν δώσουν την ελάφρυνση χρέους στην Ελλάδα, το κόστος που θα κληθούν να πληρώσουν, χωρίς τα χρήματα που θα έβαζε το ΔΝΤ, θα είναι πολύ μεγαλύτερο από το κόστος μιας τέτοιας ελάφρυνσης που ζητούν το Ταμείο και οι ΗΠΑ».
Οι πιέσεις
Εξ ου η Κριστίν Λαγκάρντ -σε αντίθεση με τη μετριοπαθή στάση της τον Νοέμβριο του 2012- ακολουθεί μια σκληρότερη γραμμή απέναντι στην Ευρώπη αντικρούοντας χωρίς ωραιοποιήσεις προτάσεις (τύπου Ντάισελμπλουμ για πλαφόν στην ελάφρυνση χρέους) που δεν συμβαδίζουν με τα στάνταρντ που θέτει το ΔΝΤ.
Ξέρει ότι οι Ευρωπαίοι έχουν συμφέρον να διατηρήσουν το Ταμείο μέσα στην ελληνική υπόθεση, γι’ αυτό και η Λαγκάρντ έχει κάθε λόγο να πάρει τη ρεβάνς, ύστερα από αλλεπάλληλες υποχωρήσεις που έχει κάνει το ΔΝΤ από το 2010 επί Στρος-Καν μέχρι σήμερα απέναντι στις υποδείξεις που έθεταν οι Ευρωπαίοι για τη διαχείριση του ελληνικού προβλήματος βασισμένες στις δικές τους και μόνο προτεραιότητες.
Η δεύτερη κατεύθυνση της πίεσης της Λαγκάρντ είναι προς την πλευρά της Αθήνας. Η ίδια έχει το πολιτικό αισθητήριο να αντιληφθεί ότι η ελληνική κυβέρνηση ποντάρει πλέον στην παραμονή του Ταμείου στο νέο πρόγραμμα προκειμένου η Αθήνα να πάρει την πολυπόθητη ανάγκη ελάφρυνσης χρέους, την οποία χωρίς το ΔΝΤ οι Ευρωπαίοι πιθανότατα θα συνέχιζαν να κρύβουν κάτω από το χαλί.
Γι’ αυτό και λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη χθεσινή συνάντησή της με τον υπουργό Οικονομικών Ευκλ. Τσακαλώτο στο περιθώριο της συνόδου στο Περού, η Λαγκάρντ εφέρετο, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», αποφασισμένη να του θέσει τρεις προϋποθέσεις για να παραμείνει το Ταμείο σταθερός χρηματοδότης της Ελλάδας:
- Δημοσιονομική σταθερότητα και πιστή τήρηση των δημοσιονομικών στόχων που έχουν τεθεί, ακόμα κι αν αυτό σημάνει την ανάγκη εύρεσης πρόσθετων ισοδύναμων για να κλείσουν «μαύρες τρύπες» στα φορολογικά έσοδα που τα τεχνικά κλιμάκια του Ταμείου έχουν ήδη αρχίσει να διαβλέπουν ότι δημιουργούνται μέχρι να ολοκληρωθεί το έτος.
- Βαθιές μεταρρυθμίσεις με προμετωπίδα το βαθύ μαχαίρι στο ασφαλιστικό σύστημα και τη δραστική περιστολή έως και κατάργηση των δημόσιων δαπανών που οδεύουν από τον προϋπολογισμό στη στήριξη των ασφαλιστικών ταμείων, σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα σε εθνικό επίπεδο.
- Καλή πρόθεση εκ μέρους της ελληνικής πλευράς για να επανακτηθεί η εμπιστοσύνη που χάθηκε στη συνεργασία της Αθήνας με τα στελέχη του Ταμείου το τελευταίο εφτάμηνο. Δεν είναι τυχαία η επισήμανση που αξιωματούχος του Ταμείου έκανε υπό καθεστώς ανωνυμίας στην «Εφ.Συν.» ότι «η Αθήνα πρέπει να καταβάλει διπλάσια προσπάθεια προκειμένου να αποκαταστήσει το έλλειμμα εμπιστοσύνης στις σχέσεις της με το Ταμείο».
Η Κριστίν Λαγκάρντ συμμερίζεται την προσπάθεια που καταβάλλει η ελληνική κυβέρνηση ώστε να ολοκληρωθεί έγκαιρα η πρώτη αξιολόγηση και να προχωρήσει η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών όπως έχει προγραμματιστεί, πριν από την 1/1/2016, όπως δήλωσε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος μετά τη συνάντησή του με τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
«Αμέσως θα ξεκινήσει μια ουσιαστική συζήτηση για το χρέος, προκειμένου να δημιουργηθούν οι ικανές συνθήκες για την Ελλάδα ώστε να αλλάξει σελίδα και να φανεί στην πράξη η έξοδος από την κρίση», καταλήγει ο υπουργός Οικονομικών στην επίσημη δήλωσή του μετά τη συνομιλία του με την Κριστίν Λαγκάρντ, στη Λίμα του Περού.
