Τεσσεράμισι χρόνια πέρασαν από το ξεκίνημα της συριακής εξέγερσης. Αρχές της ήταν η ελευθερία, η δημοκρατία, η αξιοπρέπεια, η ισότητα και η δικαιοσύνη.
Οι οικονομικές και οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις ήταν τα αιτήματά της. Ωστόσο, σήμερα ο προσανατολισμός και οι στόχοι της εξέγερσης άλλαξαν 180 μοίρες και η Συρία μετατράπηκε σε πεδίο αιματηρών συγκρούσεων, εμπορίου όπλων, οργάνων, απαγωγής παιδιών καθώς και οι γυναίκες μετατράπηκαν, μέσω βιασμού, σε ένα από τα όπλα της σύγκρουσης.
Εκτός τούτων, πάνω από 4 εκατ. πρόσφυγες, μέχρι το τέλος του 2014, κατάφεραν να αναζωογονήσουν την αγορά λαθρομετανάστευσης διεθνώς με εκατομμύρια δολάρια και με ανοχή πολλών κρατικών οργάνων εντός και εκτός Μέσης Ανατολής.
Η Συρία που γνωρίζουμε, σταδιακά, αλλάζει ριζικά. Η πολιτιστική της Ιστορία γκρεμίζεται και δυστυχώς η διεθνής κοινότητα είναι ο καλύτερος θεατής.
Το διπλό της πρόβλημα σχετίζεται αφενός με το ολοκληρωτικό καθεστώς Ασαντ και αφετέρου με το κύμα των ξένων μαχητών που εισέρχονται από όλες τις χώρες του κόσμου.
Η οικογένεια Ασαντ ακόμη θεωρεί τη χώρα αγρόκτημά της και δεν επιδιώκει τον εκδημοκρατισμό της, με διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών ούτε την πραγματοποίηση σοβαρών μεταρρυθμίσεων.
Ωστόσο οι ξένοι μαχητές δεν ξέρουν τα στοιχειώδη για την πολιτιστική και μεσογειακή Ιστορία της Συρίας που χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη πολλών και διαφόρων κοινοτήτων και θρησκειών.
Οι ξένοι μαχητές που εισέρχονται στη Συρία χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: η πρώτη διοχετεύεται προς την ISIS (οργάνωση του «Ισλαμικού κράτους» στο Ιράκ και στη Συρία) και αποτελεί το 90% των μαχητών της, η δεύτερη, αν και πολύ λιγότεροι, προς το κουρδικό PYD, παρακλάδι του PKK, και η τρίτη προς τις κυβερνητικές δυνάμεις και αποτελεί το 70% των δυνάμεων που συγκρατούν το καθεστώς Ασαντ.
Συγκεκριμένα, η οργάνωση ISIS έχει διαφορετική ατζέντα από εκείνη της συριακής εξέγερσης με σκοπό την ίδρυση ενός ισλαμικού χαλιφάτου με προγραφές των ηγετών του που αντιφάσκουν με τις πραγματικές αξίες του Ισλάμ.
Για παράδειγμα ένας τζιχαντιστής που προέρχεται από μια χώρα με πληθυσμό 100% μουσουλμανικό δεν καταλαβαίνει αυτή την έννοια της πολιτιστικής και ανθρώπινης συνύπαρξης μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων της Συρίας.
Η ξαφνική εμφάνιση της ISIS σε σύγκριση με την πορεία της εξέγερσης από το 2013 μέχρι σήμερα, οι διάφορες αποκαλύψεις-δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων αφήνουν πολλά ερωτήματα για τις σχέσεις του ίδιου του καθεστώτος Ασαντ με την οργάνωση αυτή.
Επιπλέον, η πώληση πετρελαίου από την ISIS στο καθεστώς, η παράδοση της Παλμύρας με τις τεράστιες αποθήκες πυρομαχικών, η ανατίναξη της χειρότερης κρατικής πολιτικής φυλακής της Παλμύρας από την ISIS, η ανακατάληψη των περιοχών των ανταρτών από την ISIS, η ανταλλαγή της μεραρχίας 17 στον νομό αλ Ρακκά με την πετρελαιοπηγή Αλ Σάερ στον νομό Χομς, η εύκολη διείσδυση των τζιχαντιστών στον καταυλισμό Γιαρμούκ στην καρδιά της Δαμασκού, είναι λίγα στοιχεία από τα πολλά για τη συνεργασία καθεστώτος- ISIS.
Το φαινόμενο ISIS είναι το παζλ που ένωσε συμφέροντα όλων. Εμμεσα, χρησιμοποιήθηκε από τους Τούρκους για να δαμάσουν τις φιλοδοξίες των εθνικιστών Κούρδων, επίσης χρησιμοποιήθηκε από το καθεστώς Ασαντ για να παραμεληθεί η καταγραφή των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τους διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς και να μετατρέπεται αυτή η ταξική εξέγερση σε πόλεμο κατά της τρομοκρατίας.
Χρησιμοποιήθηκε από το Ιράν ως επιχείρημα για να επεμβαίνει στις υποθέσεις του Ιράκ και της Συρίας. Χρησιμοποιήθηκε από το Ισραήλ για να δυσφημιστεί η απόλυτη πλειοψηφία των σουνιτών Αράβων (οι παραδοσιακοί αντίπαλοι του εβραϊκού κράτους).
Χρησιμοποιήθηκε από τις ΗΠΑ προκειμένου να δημιουργηθούν επιπλέον εστίες έντασης και να εξαρτηθούν ορισμένα κράτη της περιοχής από την ασφάλεια και τα όπλα των ΗΠΑ.
Χρησιμοποιήθηκε από ορισμένα κέντρα συμφερόντων του Κόλπου για εκκαθάριση ακραίων στοιχείων και ομάδων που ήταν σε χειμερία νάρκη, μεταφέροντας τον κίνδυνο από το εσωτερικό τους προς τη Συρία.
Σήμερα γίνεται μια εκτενής προσπάθεια αλλαγής του δημογραφικού πληθυσμού της Συρίας με πρώτο θύμα τους σουνίτες της χώρας, οι οποίοι αποτέλεσαν το 97% των προσφύγων στην Ιορδανία.
Η ISIS, ως μοναδική αυτοχρηματοδοτούμενη οργάνωση (σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ένοπλες ομάδες), αποτελεί ακατάλληλο μόσχευμα για τη Συρία, γιατί καταστρέφει τα αρχαία της, την Ιστορία της και σκοτώνει αδιακρίτως μια γενιά ολόκληρη, χρησιμοποιώντας μικρά παιδιά ως όπλα φόνου και καταστρέφοντας κάθε είδους παιδεία.
Επιπρόσθετα, ο Ασαντ και η ISIS είναι ένα νόμισμα με δύο όψεις και το μοναδικό τους θύμα είναι ο λαός της Συρίας. Συνεπώς το τέλος της τρομοκρατικής οργάνωσης αυτής συνδέεται με το τέλος της δικτατορίας του Ασαντ.
Η εναλλακτική λύση για τη Συρία μετά Ασαντ δεν είναι οι ισλαμιστές φονταμενταλιστές, όπως υπαινίσσονται οι ασχολούμενοι με τη συριακή κρίση, αλλά ο εκδημοκρατισμός και η ουσιαστική εφαρμογή του Συντάγματος του 1953, που εγγυάται τα δικαιώματα όλων των κοινοτήτων της συριακής κοινωνίας.
*διδάκτορος της Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής
