Οι τέσσερις χώρες της κεντρικής Ευρώπης απέρριψαν πάλι σήμερα το σχέδιο της Κομισιόν για τους πρόσφυγες, η Δανία είπε ότι έχει ήδη αρκετούς και δεν θα δεχθεί ούτε έναν, η Αυστρία ανέστειλε τα δρομολόγια των τρένων από την Βουδαπέστη, οι υπουργοί Εσωτερικών της Ε.Ε. μάλλον δεν θα πάρουν αποφάσεις στη σύνοδο τους την Δευτέρα και η εφαρμογή του σχεδίου Γιούνκερ για την υποδοχή 160.000 προσφύγων, παρά τις πιέσεις της Γερμανίας, φαίνεται ότι αναβάλλεται για αργότερα, αν και οι πρόσφυγες εξακολουθούν να φθάνουν κατά χιλιάδες.
«Ευρωπαϊκές δυνάμεις στα ελληνικά σύνορα»
Οι έντονες διαφωνίες έγιναν σαφείς στη σημερινή συνάντηση που είχε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Σταϊνμάγιερ με τους ομολόγους του από την Κεντρική Ευρώπη στην Πράγα.
«Πρέπει να μπορούμε να ελέγχουμε πόσους θα δεχθούμε» είπε ο Τσέχος Υπ.Εξ.. «Εχουμε διαφορετική άποψη για το πρόβλημα» δήλωσε ο Σλοβάκος ομόλογος του.
«Η λύση είναι να αποκτήσουμε τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης» πρότεινε ο Ούγγρος με τον πρωθυπουργό της χώρας να διευκρινίζει σε συνέντευξη Τύπου λίγο αργότερα τι εννοεί η Βουδαπέστη:
«Θα πρέπει να λύσουμε το πρόβλημα εκεί που υπάρχει», είπε ο Βίκτορ Ορμπαν. «Εάν η Ελλάδα δεν μπορεί να προστατεύσει τα σύνορά της, θα πρέπει να κινητοποιηθούν Ευρωπαϊκές δυνάμεις στα ελληνικά σύνορα έτσι ώστε να εφαρμόσουν αυτές τους ευρωπαϊκούς κανόνες αντί για τις ελληνικές αρχές. Αυτός θα πρέπει να είναι ένας από τους πρώτιστους στόχους μας».
Παρότι και η χώρα του και ο ίδιος είναι από αυτούς που εκφράζουν αντιρρήσεις για τις υποχρεωτικές ποσοστώσεις ο Πολωνός πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης είπε ότι ελπίζει να «υπάρξουν ενδείξεις αλληλεγγύης και ενότητας» μεταξύ των υπουργών Εσωτερικών στην έκτακτη σύνοδο που θα γίνει την Δευτέρα για την προσφυγική και μεταναστευτική κρίση. Ωστόσο, πηγές από τις Βρυξέλλες διαρρέουν ότι οι διαφωνίες είναι τόσο μεγάλες που μάλλον κάθε απόφαση θα αναβληθεί για τις 4 Οκτωβρίου.
Πιέζει η Γερμανία
Παρά τις εκκλήσεις του Βερολίνου- που υποστηρίζει ότι και το νέο, αναθεωρημένο σχέδιο της Κομισιόν για φιλοξενία 160.000 προσφύγων δεν είναι αρκετά φιλόδοξο- περίπου οι μισές χώρες μέλη της Ε.Ε. αρνούνται να αποδεχθούν τις υποχρεωτικές ποσοστώσεις.
Η Δανία, δια του υπουργού μετανάστευσης δήλωσε σήμερα ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει στην διανομή των προσφύγων που αιτούνται ασύλου, καθώς η χώρα του έχει ήδη υποδεχθεί χιλιάδες πρόσφυγες. Περίπου 15.000 άνθρωποι κατέθεσαν αίτημα για παροχή ασύλου πέρσι, την ώρα που η γειτονική Σουηδία δέχθηκε περισσότερους από 80.000.
Οπως η Βρετανία και η Ιρλανδία, έτσι και η Δανία δεν δεσμεύεται νομικά να πάρει μέρος στα ευρωπαϊκά σχέδια για τους πρόσφυγες και όπως φάνηκε σήμερα, δεν προτίθεται να το κάνει ούτε εθελοντικά.
Την ίδια ώρα, οι αυστριακοί σιδηρόδρομοι ανακοίνωναν ότι αναστέλλουν τα δρομολόγια των τρένων από την Βουδαπέστη, καθώς δεν μπορεί το προσωπικό να διαχειριστεί τον μεγάλο αριθμό των προσφύγων που φθάνουν στο συνοριακό πέρασμα Nickelsdorf για να επιβιβαστούν στο τρένο για την Βιέννη και στη συνέχεια για την Γερμανία.
Ετσι χιλιάδες άρχισαν να κάνουν την διαδρομή των 60 χιλιομέτρων με τα πόδια. Σύμφωνα με την Αυστριακή αστυνομία μόνο χθες μπήκαν στην χώρα 7.500 άνθρωποι.
Στην Βαυαρία οι αρχές ανέφεραν ότι σε διάστημα έξι ημερών πάνω από 40.000 άνθρωποι έφθασαν στον σταθμό του Μονάχου και έχουν ήδη προωθηθεί σε άλλες περιοχές της Γερμανίας, αφού τους χορηγήθηκαν είδη βασικής ανάγκης. Μέχρι τις 8 Σεπτεμβρίου, αναφέρει το Associated Press, 450.000 πρόσφυγες και μετανάστες έχουν περάσει τα σύνορα της χώρας.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του κρατικού καναλιού ZDF, το 66% των Γερμανών πιστεύει ότι ήταν σωστή η απόφαση και της Βιέννης και του Βερολίνου να ανοίξουν τα σύνορα με την Ουγγαρία για τους πρόσφυγες, ενώ το 62% θεωρεί ότι η Γερμανία είναι σε θέση να διαχειριστεί την είσοδο των χιλιάδων ανθρώπων.
Ξενοφοβία, ρατσισμός, κλειστά σύνορα
Οταν η Λετονία αποφάσισε τον περασμένο μήνα να δεχθεί μόνο 250 από τις δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες που είχαν φθάσει στην Ευρώπη, διαδηλωτές- μεταξύ αυτών οικογένειες και ηλικιωμένοι- συγκεντρώθηκαν έξω από την Βουλή, προειδοποιώντας ότι οι «ξένοι» θα καταστρέψουν την χώρα. Παρόμοια διαδήλωση με αντιμουσουλμανικά συνθήματα έγινε και στην γειτονική Εσθονία κατά των σχεδίων της κυβέρνησης να δεχθεί φέτος 150 πρόσφυγες από την Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Παρότι οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης καλούνται να απορροφήσουν τους λιγότερους πρόσφυγες από τους υπόλοιπους, η αντίσταση που προβάλουν είναι μεγάλη. Ακόμα και οι συστημικοί ηγέτες αυτών των χωρών αναφέρονται στους πρόσφυγες ως τυχοδιώκτες που θέλουν να εκμεταλλευτούν το σύστημα υγείας και πρόνοιας, ως τρομοκράτες και φορείς ασθενειών.
Οι Βαλτικές χώρες- αναφέρει το Associated Press – καθώς και η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Τσεχία έχουν όλες απορρίψει τις δεσμευτικές ποσοστώσεις που προτείνει η Κομισιόν, με το επιχείρημα ότι δεν θέλουν η σχετικά ομοιογενείς κοινωνίες τους να γίνουν πολυπολιτισμικές. Τόσο οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι όσο και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν εκφράσει την μεγάλη απογοήτευση τους για την έχθρα απέναντι στους πρόσφυγες που ζητούν άσυλο σε χώρες από τις οποίες εκατοντάδες χιλιάδες έφυγαν μαζικά πριν μερικές δεκαετίες ζητώντας καταφύγιο στην Δύση. «Προσπαθούμε να καταλάβουμε την σκλήρυνση των συμπεριφορών», λέει από την Βουδαπέστη, ο Μπαμπάρ Μπαλόχ, εκπρόσωπος της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες στην κεντρική Ευρώπη. «Αυτές είναι καταστάσεις που τις έχουν ζήσει και οι ίδιοι στο παρελθόν».
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπαν αρνείται να δεχθεί έστω και έναν πρόσφυγα για μετεγκατάσταση. Η Σλοβακία έχει προσφερθεί να φιλοξενήσει 200 ανθρώπους, εφόσον είναι Χριστιανοί.
Ενώ ο πρόεδρος της Τσεχίας, η χώρα του οποίου έχει συμφωνήσει να υποδεχθεί 1.500 πρόσφυγες, προειδοποίησε ότι μαζί με τους αιτούντες ασύλου θα φθάσουν στην χώρα, η τρομοκρατία και οι μεταδοτικές ασθένειες.
Σε μια συνέντευξη του, που φιλοξενείται και στην ιστοσελίδα της προεδρίας της χώρας, ο Μίλος Ζέμαν είπε στην τσεχική εφημερίδα Blesk ότι οι πρόσφυγες θα πρέπει να έχουν υπόψη τους τρία πράγματα μόλις φθάνουν στην χώρα: «Το πρώτο είναι: κανείς δεν σας κάλεσε. Το δεύτερο: εφόσον είστε ήδη εδώ θα πρέπει να σεβαστείτε τους κανόνες μας, όπως σεβόμαστε και εμείς τους δικούς σας όταν ερχόμαστε στις δικές σας χώρες. Και το τρίτο: εάν δεν σας αρέσει να φύγετε»!
Οι επικριτές της στάσης αυτής λένε ότι οι πρώην κομμουνιστικές χώρες καλά θα κάνουν να είναι πιο γενναιόδωρες και να θυμηθούν την δική τους ιστορία, όταν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έφυγαν από την Πολωνία, την Τσεχοσλοβακία και άλλες χώρες του ανατολικού μπλοκ με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Σε σκηνές παρόμοιες με αυτές που βλέπουμε τώρα στην Μεσόγειο- σχολιάζει το Associated Press – Εσθονοί, Λετονοί και Λιθουανοί δραπέτευαν μέσω της Βαλτικής Θάλασσας, με ασφυκτικά γεμάτες βάρκες, για να ξεφύγουν και χιλιάδες πέθαναν προσπαθώντας. «Για τους Λετονούς που έχουν γίνει δεκτοί από τόσες πολλές χώρες, να λένε τώρα ότι δεν μπορούν να δεχθούν πρόσφυγες δεν ακούγεται πολύ ηθικό» είπε η πρώην πρόεδρος της χώρας Vaira Vike-Freiberga, μιλώντας στην τηλεόραση. Και η δική της οικογένεια ήταν μεταξύ αυτών των προσφύγων, η οποία τότε, καταφύγιο στον Καναδά για να ξεφύγει.
Ο νυν πρόεδρος Raimonds Vejonis, ωστόσο, απορρίπτει τις συγκρίσεις. «Αυτά έγιναν πριν από 70 χρόνια και η κατάσταση τότε ήταν πολύ διαφορετική», είπε στο Associated Press υποστηρίζοντας ότι οι περισσότεροι από τους νεοφερμένους στην Ευρώπη «είναι οικονομικοί μετανάστες που απλώς αναζητούν μια καλύτερη ζωή, μια καλύτερη δουλειά και έναν καλύτερο μισθό». Και προειδοποίησε ότι μπορεί μεταξύ αυτών να βρίσκονται και τρομοκράτες. «Αυτός», είπε «είναι ο βασικός φόβος της κοινωνίας μας».
Οι αξιωματούχοι του ΟΗΕ δεν κουράζονται να επαναλαμβάνουν ότι η πολύ μεγάλη πλειοψηφία όσων διασχίζουν την Μεσόγειο, είναι άνθρωποι που προσπαθούν να γλυτώσουν από τον πόλεμο και τις διώξεις σε χώρες όπως η Συρία και η Ερυθραία. Υπάρχουν μεταξύ αυτών και ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων που θέλουν να ξεφύγουν από τις βαθιά φτώχεια στις χώρες τους στην Αφρική και στους οποίους, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν χορηγείται άσυλο στην Ευρώπη.
Επισημαίνοντας ότι ακόμα προσπαθούν να σταθούν στα πόδια τους οικονομικά, οι πρώην κομμουνιστικές χώρες υποστηρίζουν ότι αφενός δεν έχουν την δυνατότητα να απορροφήσουν πρόσφυγες όπως άλλες χώρες της δυτικής Ευρώπης και αφετέρου δεν έχουν συνηθίσει να ζουν με μετανάστες.
«Η κοινωνίας μας δεν έχει τέτοιες εμπειρίες, υπάρχει μια σαφής διαφορά μεταξύ των νέων χωρών μελών και των παλαιών» είπε ο Σλοβάκος υπουργός Εξωτερικών στο AP, συμπληρώνοντας ότι ενώ η δύση της Ευρώπης αποτελείται από πολυπολιτισμικές κοινωνίες, στην χώρα του «δεν υπάρχει ούτε ένα τέμενος». Σε κάθε περίπτωση, κατέληξε οι πρόσφυγες «δεν θέλουν να έρθουν στην Σλοβακία, θέλουν να πάνε στην Γερμανία, στη Σουηδία, θέλουν να πάνε σε χώρες που θα τους δώσουν πιο υψηλά επιδόματα».
Η έχθρα προς τους πρόσφυγες σε αυτές τις χώρες, σημειώνει το AP, έχει ρίζες και στον πολιτισμό, την θρησκεία και την φυλή. «Η λευκή φυλή απειλείται στην Ευρώπη» είπε στο πρακτορείο η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Εσθονίας Kristiina Ojuland που τώρα ηγείται εθνικιστικού κόμματος. «Εάν έχουμε διαφορετικούς ανθρώπους να ακολουθούν τις δικές τους πολιτισμικές συνήθειες, θα υπονομευτεί το δικό μας συνταγματικό δικαίωμα να σώσουμε τον δικό μας πολιτισμό, την γλώσσα μας και τις παραδόσεις μας».
Απόψεις σαν κι αυτές δεν είναι μεμονωμένες. Στη διαδήλωση κατά των προσφύγων που έγινε στην Λετονία στις αρχές Αυγούστου, μερικά από τα πλακάτ έγραφαν: «Σταματήστε την γενοκτονία των Λευκών Εθνών» και «Σταματήστε το Ισλάμ».
Υπό προϋποθέσεις η Φινλανδία
Εν τω μεταξύ η Φινλανδία αποδέχεται το ποσοστό του 2% που της αντιστοιχεί για την υποδοχή προσφύγων, ωστόσο, παραμένει αντίθετη σε ένα υποχρεωτικό σύστημα ποσοστώσεων, ενώ υπάρχουν σκέψεις να περικοπούν τα προσφυγικά επιδόματα.
«Μπορούμε να προχωρήσουμε (με τις ποσοστώσεις της ΕΕ) σε εθελοντική βάση, αλλά όχι καταναγκαστικά», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Εξωτερικών Τίμο Σόινι, το ευρωσκεπτικιστικό κόμμα του οποίου «Φινλανδοί» έχει ταχθεί υπέρ αυστηρότερων μεταναστευτικών ελέγχων.
«Η αύξηση των εξουσιών της ΕΕ σε αυτό το θέμα δεν θα είναι καλό πράγμα, δεν θα δουλέψει… Αν δεν μπορέσουμε να βρούμε λύσεις με τη διεθνή συνεργασία και τη συνεργασία της ΕΕ, θα έχουμε ένα εκατομμύριο ανθρώπους να κινούνται δια μέσου των συνόρων χωρίς κανένα συντονισμό» πρόσθεσε.
Δεν δεχόμαστε πρόσφυγες με ανταλλάγματα
Στην Βουλγαρία η αναπληρώτρια πρωθυπουργός, Ρουμιάνα Μπουτσβάροβα, ανακοίνωσε ότι η χώρα της δεν πρόκειται να δεχθεί πρόσφυγες ως αντάλλαγμα για την ένταξη στον χώρο Σένγκεν.
«Η Βουλγαρία αξίζει να προσχωρήσει στη ζώνη Σένγκεν, διότι έχει εκπληρώσει όλες τις τεχνικές απαιτήσεις και έχει το δικαίωμα οι πολίτες της να είναι ίσοι με όλους τους άλλους πολίτες των ευρωπαϊκών χωρών», ανέφερε η κ. Μπουτσβάροβα, κηρύσσοντας την έναρξη διεθνούς διάσκεψης για την ασφάλεια στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
«Άλλωστε, αυτό έχει επίσης συμπεριληφθεί στην προενταξιακή συνθήκη», πρόσθεσε.
«Διασχίζουν τη Βουλγαρία γρήγορα και προχωρούν προς τον τελικό προορισμό τους. Η πρώτη αποστολή της βουλγαρικής πολιτικής όσον αφορά την μεταναστευτική πίεση είναι να την κρατά υπό έλεγχο», ανέφερε η υπουργός Εσωτερικών της Βουλγαρίας, προσθέτοντας ότι οι παράνομες διελεύσεις των συνόρων έχουν μειωθεί.
