Τα μνημόνια ως συμπύκνωση της ακραίας πολιτικής της λιτότητας δεν αποτέλεσαν μόνο μια συνταγή επιβολής μέτρων περιοριστικής πολιτικής στα δημόσια οικονομικά μιας χώρας με πρόβλημα χρέους. Είναι φανερό, έπειτα από πέντε χρόνια αδιάλειπτης μνημονιακής πολιτικής, ότι χρησιμοποιήθηκαν ως το ιδανικό εργαλείο για την αναδιαμόρφωση του εσωτερικού οικονομικού τοπίου.
Με απλά λόγια, δεν υπήρξε μόνο περιστολή στις δημόσιες δαπάνες και προσπάθεια για αύξηση των εσόδων με άδικους φόρους, αλλά τα μνημόνια περιείχαν «μεταρρυθμίσεις» που απορρύθμισαν το εργασιακό τοπίο και επέβαλαν τη φτώχεια στα χαμηλότερα στρώματα.
Η μάχη που δόθηκε τους προηγούμενους μήνες από την πρώτη κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα είχε λοιπόν χαρακτηριστικά πολύ ευρύτερα από τα όποια μέτρα φορολόγησης και περικοπής συντάξεων. Συγκρούστηκαν δύο αντιλήψεις που αφορούν τη δομή της ελληνικής οικονομίας και το εργασιακό τοπίο. Γι’ αυτό και η μάχη αυτή εξελίχθηκε σε έναν ακραίο εκβιασμό από αυτούς που κατέχουν τα «κλειδιά» της ευρωζώνης προς μια χώρα η οποία επιστράτευσε δημοκρατικά μέσα για να προσπαθήσει να μεταπείσει τη σκληρή ηγετική ομάδα των Βρυξελλών.
Το τρίτο Μνημόνιο έχει όμως και ορισμένες «ρωγμές» στον φλοιό του, που προέκυψαν περισσότερο ως αποτέλεσμα των σκληρών ανταγωνισμών που σημειώθηκαν ανάμεσα στους δανειστές και τους μεγάλους «παίκτες» της ευρωζώνης. Δίνεται έτσι το περιθώριο στην ελληνική κυβέρνηση να επιλέξει εκείνη τα ισοδύναμα μέτρα με τα οποία θα προσπαθήσει να επουλώσει τις πληγές που προκαλεί η ακραία λιτότητα.
Η ανακοίνωση του πρωθυπουργού, ότι «παγώνει» η επιβολή του ΦΠΑ 23% στην ιδιωτική εκπαίδευση, υποχρεώνει τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου να αναζητήσουν ισοδύναμα μέτρα.
Ο πρώτος κατάλογος με αυτά τα μέτρα παράγει συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς δεν προβλέπεται να επιβληθούν νέα βάρη στις φτωχότερες κοινωνικές ομάδες. Αντιθέτως, τα στελέχη επεξεργάζονται φόρους και έκτακτες εισφορές που θα επιβληθούν σε όσους ευνοήθηκαν από την πολιτική των προηγούμενων κυβερνήσεων. Το ερώτημα είναι αν οι επικεφαλής των δανειοδοτικών θεσμών θα βάλουν ανάχωμα σε αυτά τα μέτρα, όπως έπραξαν στο πρόσφατο παρελθόν.
