«Η σκληρή γραμμή που υιοθέτησε η Φινλανδία επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια των τελευταίων διαπραγματεύσεων για ένα νέο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας. Τηρώντας αυστηρή στάση στις διαπραγματεύσεις με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, η φινλανδική κυβέρνηση υπενθύμισε σε όλους ότι στηρίζει μια αυστηρή δημοσιονομική πολιτική», γράφει η Le Monde.
Η γαλλική εφημερίδα επισημαίνει ότι ο υπουργός Οικονομικών της χώρας, Αλεξάντερ Στουμπ, υπήρξε ιδιαίτερα απειλητικός δηλώνοντας «Δεν νομίζω ότι πολλές χώρες θα έχουν εντολή να δώσουν χρήματα χωρίς όρους».
Το φιλανδικό χρέος, ωστόσο, αρχίζει να προκαλεί ανησυχίες. Εκ πρώτης όψεος μοιάζει σταθερό, ωστόσο, η οικονομία έχασε φέτος για το ΑΑΑ από την Standard & Poors, ενώ, ίσως φέτος να είναι η τελευταία φορά που πιάνει τους στόχους για χρέους κάτω από το 60% του ΑΕΠ που προέβλεπε το Μάαστριχτ. Παρά ταύτα, το εν λόγω δημόσιο χρέος αυξήθηκε σημαντικά από 32,7% του ΑΕΠ το 2008 στο 59,3% το 2014. Σε έξι χρόνια, το ύψος του σχεδόν διπλασιάστηκε και από 63 δισεκ. ευρώ αυξήθηκε στα 121 δισεκ. ευρώ.
Χαρακτηριστικό είναι πως όλα τα μεγάλα κόμματα κατά τις πρόσφατες εκλογές υποστήριξαν τις πολιτικές λιτότητας, ακόμη και οι Σοσιαλδημοκράτες (που βρέθηκαν στην αντιπολίτευση) είχαν δεσμευθεί για να μειώσουν τις δημόσιες δαπάνες.
Στο υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζουν ότι το σημερινό επίπεδο του χρέους δεν προκαλεί ακόμη ανησυχία, αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει στο μέλλον: «Το πρόβλημα είναι μάλλον ο τρόπος με τον οποίο το χρέος αυξάνεται και οφείλουμε να λάβουμε μέτρα για να το αποτρέψουμε αυτό», αναφέρει ο Λάουρι Χόλαπα, ερευνητής πολιτικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι. Το κυβερνητικό πρόγραμμα που δόθηκε στη δημοσιότητα στα τέλη Μαΐου έχει θέσει ως στόχο την εξοικονόμηση 10 δισεκ. ευρώ έως το 2030. Όλοι οι τομείς θα επηρεαστούν από αυτά τα μέτρα λιτότητας, από την υγεία μέχρι τη διοίκηση, την εκπαίδευση και την ανθρωπιστική βοήθεια.
Ωστόσο, ήδη έχουν αρχίσει να πυκνώνουν οι φωνές διαμαρτυρίας για τις προβλεπόμενες κολοσσιαίες περιοκοπές, κυρίως στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Με 6,7 δισ. ευρώ το 2015, ο προϋπολογισμός του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού είναι ένας από τους μεγαλύτερους έπειτα από αυτούς της υγείας και κοινωνικών υποθέσεων ή των Οικονομικών.
Η διοίκηση του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι, ο προϋπολογισμός του οποίου αναμένεται να μειωθεί κατά 15% μέχρι το 2020, δηλώνει «σοκαρισμένη» από τις κυβερνητικές εξαγγελίες για περικοπές των δαπανών σε αυτόν τον τομέα. «Συνολικά, η κυβέρνηση έχει προβλέψει την εξοικονόμηση 400 εκατ. ευρώ μέχρι το 2020, με τη μείωση της δημόσιας χρηματοδότησης 14 πανεπιστημίων της χώρας», σημειώνει ο Εσα Χομολόϊνεν, διοικητικός διευθυντής του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι. Ο επικεφαλής της διοίκησης του μεγαλύτερου πανεπιστημίου της χώρας έχει κάνει τους υπολογισμούς του: «Οι περικοπές του προϋπολογισμού θα πρέπει να αρχίσουν από τον ερχόμενο χρόνο και να συνεχιστούν επί μια πενταετία. Το 2016 αναμένεται να χάσουμε ήδη 25 εκατομμύρια. Συνολικά, μέχρι το 2020 θα πρέπει να λειτουργούμε με 106 εκατ. ευρώ δημόσιας χρηματοδότησης λιγότερα».
Για τον Λάουρι Χόλαπα, η ασυμβατότητα μεταξύ των μέτρων λιτότητας και της ποιότητας του κοινωνικού μοντέλου ήταν λιγότερο εμφανής κατά τη διάρκεια της κρίσης που βίωσε η χώρα τη δεκαετία του 1990. «Τότε, η Nokia τόνωνε την οικονομία μας και όλος ο τομέας των τεχνολογιών της πληροφορίας αναπτυσσόταν», εξηγεί ο ερευνητής. «Η ήδη μεγάλη μείωση των κοινωνικών δαπανών είχε περιορισμένο αντίκτυπο στον ρυθμό ανάπτυξής μας και την ανεργία που μειωνόταν». Πριν από το 1995 και την εισαγωγή του ευρώ, η χώρα είχε προχωρήσει στην υποτίμηση του νομίσματός της για να ενισχύσει τις εξαγωγές, προσθέτει.
Σήμερα, η Nokia δεν έχει πλέον το ίδιο πεδίο δράσης, ο κύκλος εργασιών της ανήλθε στα 12,73 δισεκ. ευρώ στα τέλη του 2014, έναντι 29,2 δισεκ. ευρώ στα τέλη του 2004, και οι ρωσικές κυρώσεις καταπόντισαν την οικονομία της εξαγωγικής χώρας. Παρά την αυστηρή τήρηση των οδηγιών που δίνουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, η Φινλανδία κατατάσσεται στους κακούς μαθητές της ΕΕ. Η χώρα είναι αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη περίοδο ύφεσης στην ιστορία της, με τρία συνεχή χρόνια χωρίς ανάπτυξη. Η ανεργία ανήλθε στο 10% τον Ιούνιο.
Πάντως, η συντριπτική πλειονότητα των Φινλανδών δείχνει πιο θορυβημένη από την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών παρά από τις περικοπές στο κράτος πρόνοιας. «Οι Φινλανδοί φοβούνται μήπως γίνουν οι μελλοντικοί Έλληνες της ευρωζώνης», λέει ο Χόλαπα με μια δόση υπερβολής, καθώς το φινλανδικό χρέος εξακολουθεί να απέχει πολή από τα 320 δισεκ. που η Ελλάδα οφείλει στους δανειστές της. Για τον ερευνητή, ένα παράδειγμα απεικονίζει τέλεια το κλίμα που επικρατεί στη Φινλανδία: «Το μόνο κόμμα που είναι εντελώς αντίθετο στις πολιτικές λιτότητας, η Αριστερή Συμμαχία, έχασε δύο έδρες στο Κοινοβούλιο τον Απρίλιο».
