Ανάπτυξη ή εκποίηση για τον Πειραιά;

Εχουν έρθει στη δημοσιότητα συζητήσεις, δημοσιογραφικές αναλύσεις και δηλώσεις υπουργών για την πώληση είτε του 67% είτε του 51% της μετοχικής σύνθεσης του ΟΛΠ, ως μέρος της συμφωνίας με τους δανειστές, αλλά και δηλώσεις άλλων υπουργών που προτάσσουν την εξασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα.

Ετσι, εκ των πραγμάτων, ανοίγει ένας διάλογος για το μέλλον του. Πριν κατατεθεί η συμβολή μας στον διάλογο πρέπει να λεχθεί ότι επί Σημίτη ο ΟΛΠ μετατράπηκε σε Α.Ε. με μετοχές εισηγμένες στο χρηματιστήριο, πλην όμως εξακολούθησε να είναι εταιρεία κοινής ωφελείας και να διατηρεί προνόμια που προσιδιάζουν σε δημόσιο φορέα (εφαρμογή του ΚΕΔΕ για την είσπραξη των απαιτήσεών του).

Κατόπιν παραχώρησης από το Ελληνικό Δημόσιο που διατηρεί την κυριότητα, ο ΟΛΠ έχει τη χρήση όλης της υποδομής και τον πλήρη έλεγχο της χερσαίας λιμενικής ζώνης, από τον κεντρικό λιμένα έως το Πέραμα και την Κυνόσουρα της Σαλαμίνας έως το 2052.

Συνακόλουθα ο ΟΛΠ είναι φορέας δημόσιας εξουσίας χάριν επιτέλεσης Δημόσιας Υπηρεσίας και σύμφωνα με την Ολομέλεια του ΣτΕ (1210-1211/2010) διαδραματίζει εθνικό και πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη της χώρας, σχετιζόμενο με την εθνική άμυνα, τη δημόσια ασφάλεια και το περιβάλλον.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο δημόσιος χαρακτήρας του ΟΛΠ είναι αδιαμφισβήτητος και πρέπει να κατοχυρωθεί στο πλαίσιο της αξιοποίησης της περιουσίας του με τη συμβολή ιδιωτικών επενδύσεων, με μορφή σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ).

Ως πολίτες και ως νομικοί θεωρούμε αναγκαίο αυτή την κρίσιμη στιγμή για τον λαό και την πατρίδα να διατυπώσουμε τις σκέψεις και τις προτάσεις μας, αφού προηγουμένως διαβουλευτήκαμε με φορείς.

Η άποψή μας αποτελεί προσπάθεια συγκερασμού πολιτικών εξαγγελιών μιας νέας κυβέρνησης και της δραματικής αναγκαιότητας κάλυψης των ημερήσιων κρατικών αναγκών. Ο συγκερασμός αυτός μπορεί να επιτευχθεί στο πλαίσιο ενός προτεινόμενου επιχειρηματικού κοινοπρακτικού σχήματος που μπορεί να είναι επωφελές τόσο για τον ΟΛΠ, που θα διατηρήσει τον δημόσιο χαρακτήρα του ως Λιμενική Αρχή, όσο και για τον όποιο επενδυτή (ή κρατικό αλλοδαπό Ν.Π.).

Στην προτεινόμενη κοινοπραξία (ΣΔΙΤ) ο ΟΛΠ θα εισφέρει μόνο το εμπορικό κομμάτι των εξουσιών του όπως θα αποτιμηθεί. Ετσι ο ΟΛΠ θα παραμείνει ως έχει από πλευράς διοίκησης και οργάνωσης και ως Λιμενική Αρχή, αλλά κάποιες δραστηριότητες που θα συμφωνηθούν θα ασκούνται στο κοινοπρακτικό σχήμα με ιδιώτη επενδυτή (Ελληνα ή ξένο).

Ουσιώδες πλεονέκτημα του σχήματος αυτού είναι ότι επιτρέπει τη σύναψη οποιασδήποτε επιχειρηματικής (πολιτικής) συμφωνίας ΟΛΠ και επενδυτή, όπου ο επενδυτής, αναλόγως του ύψους της επένδυσης, μπορεί να έχει το μεγαλύτερο ποσοστό κερδών στην κοινοπραξία και ενδεχομένως και το μάνατζμεντ κάτω από όρους επίτευξης συγκεκριμένων αποτελεσμάτων, χωρίς να αποκλείεται η ταυτόχρονη αγορά από τον επενδυτή μειοψηφικού πακέτου 20% των μετοχών του ΟΛΠ ώστε να αποτρέπει πράξεις αντίθετες με τα συμφωνημένα.

Ετσι, η παρουσία του ιδιωτικού φορέα στο λιμάνι μέσω του κοινοπρακτικού σχήματος θα αφορά μόνον την επιχείρηση παντός είδους εμπορικών εκμεταλλεύσεων (π.χ. φορτοεκφόρτωση, ναυπηγοεπισκευή στην πλωτή δεξαμενή του ΟΛΠ κ.λπ.), αλλά όχι ζητήματα που θίγουν τον πυρήνα της κρατικής ευθύνης και του θεσμού λειτουργίας λιμένων (π.χ. ακτοπλοΐα, ασφάλεια, αστυνόμευση, εργασιακά δικαιώματα, ρύπανση κ.λπ).

Μάλιστα, για να γίνουν αμέσως λειτουργικά τα παραπάνω, ειδικά στην περίπτωση του ΟΛΠ, μπορεί να υπάρξει και σχετική νομοθετική προσθήκη στον νόμο για ΣΔΙΤ (Ν. 3389/05).

Η πρότασή μας μετά από διαγωνισμό ή πρόσκληση ενδιαφέροντος με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια για δημιουργία κοινοπραξίας μεταξύ ΟΛΠ και επενδυτή με σκοπό την ανάπτυξη του λιμανιού έχει τα εξής πλεονεκτήματα:

1. Ο ΟΛΠ εξακολουθεί να έχει τις δημόσιου χαρακτήρα θεσμικές λειτουργίες της λιμενικής πολιτικής διατηρώντας πλειοψηφική μετοχική σύνθεση (τουλάχιστον 51%).

2. Ο ΟΛΠ μπορεί να παραχωρήσει στην κοινοπραξία τα υπόλοιπα ποσοστά που προκρίνει από το πλειοψηφικό πακέτο που κατέχει και ό,τι άλλο συμφωνηθεί στον εμπορικό και επιχειρηματικό τομέα.

3. Το μάνατζμεντ της κοινοπραξίας είναι θέμα συμφωνίας μεταξύ των μερών.

4. Με το «κοινοπρακτικό σχήμα» (αντί της πώλησης του 67% ή και του 51% της μετοχικής σύνθεσης που συζητείται).

α. Δεν κινδυνεύει η χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά κονδύλια (μια και ο Πειραιάς ανήκει στον σχεδιασμό των Διευρωπαϊκών Δικτύων), γιατί δεν πρόκειται για ιδιωτικοποίηση λιμανιού σε συνθήκες μονοπωλίου.

β. Η χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους των νέων προβλητών κρουαζιέρας δεν χάνεται, γιατί δεν πρόκειται για ιδιωτικό λιμάνι και η κρουαζιέρα μπορεί να μείνει εκτός του κοινοπρακτικού σχήματος όπως και άλλες επιλεκτικές δραστηριότητες ώστε να αφήνουν ελεύθερο τον ανταγωνισμό όπως θέλει η Ε.Ε. Ετσι, δεν δημιουργείται ένα ιδιωτικό μονοπώλιο στη θέση ενός κρατικού μονοπωλίου.

*Δικηγόροι Πειραιά, μελών Δ.Σ. του ΔΣΠ