H απειλή της τρομοκρατίας και τα πιεστικά προβλήματα που δημιουργούν τα κύματα μεταναστών και προσφύγων βρέθηκαν στο επίκεντρο της άτυπης Ευρω-Μεσογειακής Συνόδου, που έγινε χθες στη Βαρκελώνη. Η συνάντηση είχε στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας ανάμεσα σε Ευρώπη, Βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή, ώστε να αντιμετωπιστούν τα κρίσιμα προβλήματα που δημιουργούνται από την αστάθεια και τις συρράξεις στην περιοχή.
Η σύνοδος, στην οποία συμμετείχαν οι υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. και της Αιγύπτου, της Αλγερίας, της Ιορδανίας, του Ισραήλ, του Λιβάνου, του Μαρόκου, της Παλαιστινιακής Αρχής και της Τυνησίας, ενώ απουσίασαν εκπρόσωποι της εμπόλεμης Συρίας και Λιβύης, είναι η πρώτη σε τόσο υψηλό επίπεδο από το 2008. Και αποτελεί προϊόν της πίεσης των ευρωπαϊκών κρατών του Νότου να ασχοληθεί η Ευρωπαϊκή Ενωση όχι μόνο με την ουκρανική κρίση, αλλά και με τις σοβαρότατες προκλήσεις που απορρέουν για την περιοχή από την αποσταθεροποίηση που βιώνουν οι χώρες της νότιας Μεσογείου: τα μαζικά κύματα μεταναστών και προσφύγων που προκαλούν οι συρράξεις και στα οποία δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν οι χώρες εισόδου, αλλά και την τεράστια απειλή ασφαλείας που αποτελεί η επέλαση του «Ισλαμικού κράτους» κι άλλων τρομοκρατικών οργανώσεων στο Ιράκ, τη Συρία, τη Λιβύη και οι χιλιάδες Ευρωπαίοι που πολεμούν πλάι τους.
«Ολες οι χώρες της περιοχής αντιμετωπίζουν μια εύθραυστη κατάσταση στον τομέα της ασφάλειας, που επιδεινώνεται λόγω των πολλών ένοπλων συγκρούσεων, κυρίως στη Συρία και τη Λιβύη. Παρακολουθούμε την άνοδο της ριζοσπαστικοποίησης των νέων μας, καθώς ολοένα και περισσότεροι ακολουθούν το κάλεσμα των τζιχαντιστών στα βόρεια και τα νότια της Μεσογείου», τόνισε η Φεντερίκα Μογκερίνι, ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα εξωτερικής πολιτικής, ζητώντας από τις χώρες της Μεσογείου να εντείνουν τη συνεργασία τους με τις Βρυξέλλες για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας τόσο στο επίπεδο λήψης αποφάσεων όσο και σε κοινές και συντονισμένες δράσεις στον τομέα της ασφάλειας, αλλά και της οικονομίας, της πολιτικής ή του πολιτισμού.
Από την πλευρά του, ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι, κατά την έναρξη των εργασιών της συνόδου, αφού θύμισε πως μόλις την περασμένη εβδομάδα εξαρθρώθηκε στη Βαρκελώνη δίκτυο τρομοκρατών που σχεδίαζε βομβιστικές επιθέσεις, μίλησε για την «τρομοκρατική βαρβαρότητα» ως τη «βασική απειλή που αντιμετωπίζουμε αυτήν τη στιγμή».
Μια απειλή της οποίας το μέγεθος γίνεται αντιληπτό και από τη χθεσινή δήλωση της επιτρόπου Δικαιοσύνης Βέρα Γιούροβα στη «Figaro», πως οι αναφορές για 6.000 Ευρωπαίους που πολεμούν πλάι στους εξτρεμιστές σε Ιράκ και Συρία ίσως έχουν υποτιμήσει κατά πολύ τον πραγματικό αριθμό των Δυτικών μαχητών στις γραμμές τους.
Η θεματολογία
Ανάμεσα στα ειδικότερα θέματα που συζητήθηκαν σχετικά με την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας ήταν μέτρα πρόληψης της ριζοσπαστικοποίησης των νέων, αποτροπής της άφιξης ξένων μαχητών στη Συρία και το Ιράκ και περιορισμού της χρηματοδότησης των εξτρεμιστών. Ενώ ο Ισπανός ΥΠΕΞ Χοσέ Μανουέλ Γκαρθία-Μαργκάγιο επανέφερε την πρόταση της δημιουργίας ενός Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για εγκλήματα τρομοκρατίας.
Το δεύτερο ζήτημα που απασχόλησε τη σύνοδο ήταν αυτό των μικτών μεταναστευτικών ροών, που έχουν οξυνθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της έξαρσης των συγκρούσεων στην περιοχή. «Η Ευρώπη πρέπει να χρησιμοποιήσει όλα τα εργαλεία που διαθέτει ώστε να δημιουργήσει ένα περιβάλλον ευημερίας και στις δύο όχθες της Μεσογείου» τόνισε η Μογκερίνι, επιμένοντας πως μια μόνιμη λύση προϋποθέτει την άμβλυνση του χάσματος της ανισότητας που κυριαρχεί ανάμεσα στις δύο πλευρές της Μεσογείου. Χωρίς ωστόσο να συζητηθεί περαιτέρω το θέμα των μεταναστευτικών ροών για το οποίο ανήγγειλε μια άλλη -σε αόριστο χρόνο- ευρω-μεσογειακή σύνοδο υπουργών Εξωτερικών και Εσωτερικών.
Εως τότε μπορεί να είναι πολύ αργά, τονίζουν διεθνείς οργανώσεις. Οχι μόνο λόγω των εντάσεων που μπορεί να προκληθούν στις χώρες εισόδου από το τεράστιο μέγεθος των αφίξεων μεταναστών και προσφύγων, όπως συνέβη με την Ιταλία, όπου πέρυσι έφτασαν 170.000 άνθρωποι.
Αλλά και γιατί, όπως προειδοποιούν, φέτος στη Μεσόγειο μπορεί να χάσουν τη ζωή τους άνθρωποι σε αριθμό-ρεκόρ: σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, το πρώτο τρίμηνο φέτος πνίγηκαν 486 άνθρωποι, αριθμός δεκαπλάσιος από τους 46 του αντίστοιχου διαστήματος πέρυσι.
