Ανεμίζοντας σημαίες της ΠΓΔΜ και της Αλβανίας υπό τον ήχο αντικυβερνητικών συνθημάτων, με κυρίαρχο το «Γκρούεφσκι παραιτήσου», δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές -από 20.000 έως 40.000 σύμφωνα με εκτιμήσεις- κατέκλυσαν χθες το κέντρο των Σκοπίων με αίτημα τον άμεσο σχηματισμό μεταβατικής κυβέρνησης για την προετοιμασία της διενέργειας πρόωρων εκλογών στη χώρα.
«Γκρούεφσκι, μην παρατείνεις άλλο την παραμονή σου στην εξουσία. Βλέπεις και μόνος σου ότι ήρθε το τέλος σου. Παραιτήσου και σήκω φύγε», διακήρυξε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Σοσιαλδημοκρατικής Ενωσης (SDSM, που οργάνωσε τη χθεσινή διαδήλωση), Ζόραν Ζάεφ.
Με προτροπή του και σε ένδειξη εθνικής ομοψυχίας, το συγκεντρωμένο πλήθος τήρησε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των οκτώ αστυνομικών που σκοτώθηκαν στις ένοπλες συγκρούσεις με «τρομοκράτες» -σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή- το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Κουμάνοβο.
Τα σκάνδαλα
Στην ομιλία του, απαρίθμησε σειρά σκανδάλων στα οποία εμπλέκεται η κυβέρνηση του Νίκολα Γκρούεφσκι, με αιχμή του δόρατος τις μαζικές τηλεφωνικές υποκλοπές στην ΠΓΔΜ. Ζήτησε την παραίτηση του γενικού εισαγγελέα Μάρκο Ζβίρλεφσκι, κατηγορώντας τον ότι λειτουργεί καθ’ υπόδειξιν του Γκρούεφσκι, καθώς και της διοίκησης της κρατικής ραδιοτηλεόρασης της ΠΓΔΜ, καταλογίζοντάς της αποσιώπηση των καταγγελιών.
«Θα παραμείνουμε εδώ», αναφώνησε ο Ζάεφ, μιλώντας μπροστά από την ανακαινισμένη και… κλεμμένης αρχαιοελληνικής αισθητικής έδρα της κυβέρνησης στα Σκόπια, παρουσία μεταξύ άλλων του προέδρου των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (PES) Σεργκέι Στανίσεφ, του αντιπροέδρου της ομάδας «Δημοκρατών και Σοσιαλιστών» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Κουντ Φλανγκεστάιν, και του πρώην εκπροσώπου της ΠΓΔΜ στις διαπραγματεύσεις για το ζήτημα της ονομασίας, Νίκολα Ντιμιτρόφ. «Δεν θα φύγουμε, μέχρι να φύγει κι αυτός» διακήρυξε ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, καλώντας ουσιαστικά σε πολιτική ανυπακοή.
Ο Γκρούεσφκι είχε πάντως δώσει ήδη την απάντησή του. «Θα είναι δειλία να κάνω πίσω. Θα αντιμετωπίσω τις επιθέσεις», δήλωσε στον τηλεοπτικό σταθμό Sitel TV το βράδυ του Σαββάτου. Ενώ σήμερα το κυβερνών κόμμα VMRO-DPMNE οργανώνει τη δική του διαδήλωση στα Σκόπια, ως επίδειξη πολιτικής ισχύος.
Παρ’ όλα αυτά «σιγά σιγά, σε μία μεγαλύτερη κλίμακα, γίνονται προετοιμασίες για ευρύ αντι-κυβερνητικό συνασπισμό», επισημαίνει στο γαλλικό πρακτορείο AFP ο καθηγητής Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης στο Πανεπιστήμιο της Πρίστινα, Μουαμέρ Παγιαζίτι.
Ο δεύτερος γύρος
Δύο ημέρες εν τω μεταξύ πριν από τον προγραμματισμένο για σήμερα δεύτερο γύρο συνομιλιών μεταξύ των αρχηγών των τεσσάρων μεγαλύτερων παρατάξεων της ΠΓΔΜ, που άρχισαν την περασμένη Πέμπτη υπό την «εποπτεία» των πρέσβεων ΗΠΑ και Ε.Ε. στα Σκόπια, οι ηγέτες των δύο αλβανικών πολιτικών κομμάτων -ο Αλί Αχμέτι του συγκυβερνώντος DUI και ο Μεντούχ Θάτσι του αντιπολιτευόμενου DPA- είχαν ξεχωριστές συναντήσεις στο Πόγραδετς της νοτιοανατολικής Αλβανίας με τον πρωθυπουργό Εντι Ράμα, τον πρόεδρο του αλβανικού Κοινοβουλίου Ιλίρ Μέτα και τον ΥΠΕΞ της χώρας Ντιτμίρ Μπουσάτι. Παρών, αναφέρεται, πως ήταν και ο δήμαρχος της Στρούγκα, Ζιγιαντίν Σέλα.
Το αντικείμενο των συνομιλιών παρέμεινε μυστικό -η αλβανική κυβέρνηση δεν εξέδωσε ανακοίνωση, ενώ η συνάντηση έγινε γνωστή μέσω από αναρτήσεις φωτογραφιών στον λογαριασμό του Αλβανού πρωθυπουργού στο Facebook.
«Θέμα της συζήτησης ήταν η στάση που θα πρέπει να κρατήσουν τα αλβανικά πολιτικά κόμματα στην ΠΓΔΜ σε σχέση με την πολιτική κρίση στην οποία βρίσκεται η χώρα και την κυβέρνηση του Νίκολα Γκρούεφσκι» δήλωσε πηγή στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Σύμφωνα με το σερβικό πρακτορείο ειδήσεων Tanjug, ο Ράμα επιδίωξε να πείσει τα αλβανικά κόμματα της ΠΓΔΜ για τον σχηματισμό ενός ενιαίου πολιτικού μετώπου…
Εκρηκτικό κλίμα
Την ίδια ώρα -και στον απόηχο των προειδοποιήσεων του επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, Σεργκέι Λαβρόφ, για τη διαμόρφωση εκρηκτικού κλίματος στα Βαλκάνια, με «αυξανόμενες αναφορές στην αποκαλούμενη “Μεγάλη Αλβανία”»- το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας εξέδωσε σκληρή ανακοίνωση, κάνοντας λόγο για «δυτικούς υποκινητές» στην πυροδότηση μιας «έγχρωμης επανάστασης» στην ΠΓΔΜ, κατά το πρότυπο των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στην μετα-σοβιετική περιφέρεια, όπως η «Πορτοκαλί» του 2004 στην Ουκρανία.
Μιλώντας χθες από τη Βουλγαρία, η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα απηύθυνε έκκληση για αυτοσυγκράτηση στα πολιτικά κόμματα της ΠΓΔΜ, ζήτησε ανεξάρτητη έρευνα για τις πρόσφατες αιματηρές συγκρούσεις στο Κουμάνοβο και τόνισε ότι ο πολιτικός διάλογος είναι ο καλύτερος τρόπος για την αποφυγή της αιματοχυσίας.
«Η Ευρώπη δρα από κοινού», τόνισε από την πλευρά του ο ΥΠΕΞ της Βουλγαρίας, Ντανιέλ Μίτοφ, αναφέροντας ότι η τεταμένη κατάσταση στην ΠΓΔΜ θα συζητηθεί στη σημερινή συνάντηση των ΥΠΕΞ των «28», τονίζοντας ότι «το αποτέλεσμα θα είναι μία κοινή θέση, με τη λήψη μέτρων»…
