Βήμα-βήμα η ιστορική προσέγγιση ΗΠΑ – Κούβας

Στήνοντας το σκηνικό για μια ιστορική συνάντηση, οι ηγέτες των ΗΠΑ και της Κούβας μίλησαν για δεύτερη φορά μέσα σε τέσσερις μήνες στο τηλέφωνο, εν όψει της περιφερειακής Συνόδου των Χωρών της Αμερικής, στον Παναμά. Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, το τηλεφώνημα έγινε την Τετάρτη, πριν ο Ομπάμα ξεκινήσει το ταξίδι του στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Και ο Ομπάμα και ο ηγέτης της Κούβας Ραούλ Κάστρο έφθασαν στον Παναμά χθες το απόγευμα με λίγα λεπτά διαφορά ο ένας από τον άλλο.

Οι προσπάθειες για την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ των δυο χωρών είχε αρχίσει από τα τέλη του περασμένου χρόνου, με την πρώτη συνομιλία που είχαν Ομπάμα και Κάστρο τον Δεκέμβριο και χθες έγινε άλλο ένα σημαντικό βήμα με την πρώτη διπλωματική επαφή σε ανώτατο διπλωματικό επίπεδο από τότε που διακόπηκαν οι σχέσεις των δυο χωρών πριν μισό αιώνα. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι συναντήθηκε με τον Κουβανό ομόλογο του Μπρούνο Ροντρίγκεζ κεκλεισμένων των θυρών στον Παναμά για συνομιλίες, που η Ουάσιγκτον χαρακτήρισε «παραγωγικές». 

Ο πυρετός της διπλωματίας είναι βέβαιο ότι θα αναζωογονήσει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την επανέναρξη των σχέσεων Αβάνας- Ουάσιγκτον μετά από πέντε δεκαετίες στη διάρκεια των οποίων οι αμερικανικές κυβερνήσεις είτε προσπαθούσαν να απομονώσουν πλήρως την Κούβα είτε έκαναν απόπειρες να ανατρέψουν τον ηγέτη της Φιντέλ Κάστρο και στη συνέχεια τον αδελφό του Ραούλ.

Πριν την άφιξη του στον Παναμά ο Ομπάμα άφησε να εννοηθεί ότι σκέφτεται να διαγράψει την Κούβα από την λίστα των χωρών που υποβοηθούν την δημοκρατία – ένα βασικό εμπόδιο για την αναθέρμανση των σχέσεων, τουλάχιστον σε ότι αφορά στην Αβάνα.  Ωστόσο, η σαφής επίσημη δήλωση δεν έχει γίνει ακόμα και σύμφωνα με το Associated Press αυτό αποτελεί ένδειξη ότι ο Λευκός Οίκος είναι απρόθυμος να κάνει προς το παρόν την κίνηση μέχρι να επιλυθούν άλλα ακανθώδη ζητήματα, όπως η άρση των απαγορεύσεων που ισχύουν στην Κούβα για τους Αμερικανούς διπλωμάτες. 

«Δεν θέλουμε να μείνουμε φυλακισμένοι στο παρελθόν», είπε ο Ομπάμα την Πέμπτη από την Τζαμάικα,που ήταν ο πρώτος σταθμός της περιοδείας του. «Όταν κάτι δεν αποδίδει επί 50 χρόνια, δεν πρέπει να συνεχίσει να το κάνεις. Πρέπει να δοκιμάσεις κάτι καινούργιο». Η προηγούμενη συνομιλία μεταξύ των δυο ηγετών ήταν τον Δεκέμβριο, λίγο πριν ανακοινωθεί η στροφή στην αμερικανική πολιτική για την Κούβα, ενώ Ομπάμα και Κάστρο αντάλλαξαν σύντομη χειραψία το 2013 στην κηδεία του Νέλσον Μάντέλα στη Νότια Αφρική. Δεν έχει υπάρξει όμως ουσιαστική συνάντηση μέχρι τώρα, πράγμα που μπορεί να γίνει αυτό το διήμερο στον Παναμά.