Πασχαλινές προετυμασίες

Στρακαστρούκες να βλέπουν τα κανάλια και τι στον κόσμο. Οι προχθεσινές συμπλοκές μεταξύ αντιεξουσιαστών και πάνοπλων δυνάμεων του Πανούση, έξω απ’ το Πολυτεχνείο, επισκίασαν και τη συνταρακτικότερη διεθνή είδηση. Καθώς πλησιάζει το Πάσχα θέματα με δυναμιτάκια, βεγγαλικά και ιδίως με μολότοφ περιβάλλονται από μια λαμπρή φεγγοβολή, όσο κι αν η Ολγα τρέμει στη θέα των επιτοίχιων συνθημάτων «Να καεί το Κοινοβούλιο χωρίς μπιπ» και «Πόλεμος στη Δημοκρατία». Το τελευταίο, μάλιστα, την κάνει να φρουμάζει σαν φοράδα στο ιπποδρόμιο.

Ούτε το αμίμητο σαρδάμ του Γιωργάκη «Κανείς δεν μπορεί να δημοκρατήσει τη Δημοκρατία» στάθηκε ικανό να την παρηγορήσει· στο άκουσμά του δεν διέγραψαν αμυδρό έστω χαμόγελο τα χείλη της. Προμετωπίδα όσων δημοπράτησαν τη χώρα επί δεκαετίες η συμπαθής ανκοργούμαν, θα περάσει μαύρη Ανάσταση μ’ αυτά που γρικούν τα μάτια της και τ’ αυτιά της. Οι υπόλοιποι θα τοποθετήσουμε στα κάρβουνα τον οβελό μας ώς εκεί που φτάνει ο οβολός μας.

Υπαινίσσομαι πως οι λέξεις του εορταστικού τραπεζιού έχουν τη δική τους θρεπτική αξία και γι’ αυτό εξακολουθώ σε τόνο άκρως χρηστικό, ξεκινώντας από τα ορεκτικά: Τα αυγά, κόκκινα ή πορτοκαλί, προέρχονται από τη συνεκφορά των λέξεων «τα ωά», δηλαδή ταουά και άρα τ’ αυγά. Το τσουρέκι και το τζατζίκι αποτελούν τουρκικά δάνεια από τα λήμματα τσορέκ και τσατσίκ, εξοφλημένα στο πολλαπλάσιο στον ουρανίσκο μας. Το κοκορέτσι είναι αμιγώς αλβανικό ενώ η γαρδούμπα έλκει τον τύπο της από το μεσαιωνικό γαρδούμιον, παραφθορά του λατινικού καλντούμεν.

Βεβαίως ο παραδοσιακός οβελίας ουδόλως σχετίζεται με τον ευτραφή Γαλάτη μενιροποιό, μολονότι πολλοί θα τον κατασπάραζαν ευχαρίστως, όπως εκείνος τα αγριογούρουνα. Συναρτάται όμως με το αντικείμενο της εργασίας του Οβελίξ, αφού τόσο οι οβελίες όσο και οι οβελίσκοι προκύπτουν από τον αρχαίο οβελό, ήγουν την ξύλινη ράβδο για το ψήσιμο του κρέατος στα κάρβουνα, που στα χρόνια του Σόλωνος και του Σωκράτη λέπταινε βαθμιαία προς την κορυφή. Η κοινή παρ’ ημίν σούβλα συνιστά γλωσσική αλλοίωση της λατινικής σούμπουλας, την οποία τιμούμε δεόντως καθ’ όλο το έτος.

Λαμπαδιάζουν αναμμένα τα κάρβουνα, προερχόμενα απ’ το μεσαιωνικό κάρβων, λέξη λησμονημένη εκ του λατινικού κάρμπο, άνθρακες ο θησαυρός πά’ να πει, κι όταν κατακάτσει η φλόγα τους στρέφονται δαιμονιωδώς πάνω τους αγνά προϊόντα του προστάτη των βοσκών Μηλίου Διός· μήλο στους πανάρχαιους καιρούς σήμαινε πρόβατο. Αν παρ’ ελπίδα μπερδευτείτε και σουβλίσετε καρπούς του ομώνυμου οπωροφόρου, προτιμήστε φιρίκια· κρατάνε καλύτερα τα υγρά τους.

Αρνιά, αμνοί, πρόβατα και ερίφια ελληνοπρεπή καταπονούν χρονιάρες μέρες την κρίση. Το αλβανικό κατσίκι γίνεται λουκούμι στην κατσαρόλα κι η σλαβική γιόσα στο καζάνι βραστή. Ο άκρατος ή κεκραμένος αρχαίος κι αθάνατος οίνος μάς φέρνει στο τουρκικό τσακίρ κέφι κι αρχίζουν τότε οι χοροί του αλβανικού φύλου των Τσάμηδων και τα τσιφτετέλια· τσιφτ τουρκιστί είναι ο δίδυμος και τέλι η χορδή. Οι παραπάνω συνταγές έχουν προέλευση τον θεσπέσιο τσελεμεντέ Τεγόπουλου-Φυτράκη, ήτοι το ερμηνευτικό και ετυμολογικό λεξικό τους. Καλό Πάσχα.