Η σύγχρονη δημοσιογραφία, εκείνη που εμπνέει την «κουλτούρα της πληροφόρησης» και που απαρνήθηκε τον απειλητικό, μυστηριώδη, τελματωμένο τόνο μιας εποχής, τα συνειδητά ψεύδη, τα γκρίζα διπλωματικά υπονοούμενα, τον αθώο και δηκτικό κυνισμό, την επίσημη ρητορική και διάλεξε, αντίθετα, να ταξιδέψει στα τρικυμισμένα βαθιά νερά της κοινής γνώμης, κατάφερε να μετατρέψει το βαριεστημένο, πονηρό, έρημο, επαναλαμβανόμενο πολιτικό χρονικό σε ένα δράμα σε συνέχειες, μερικές φορές πραγματικά γοητευτικό.
Αλήθεια, ποιος είχε αισθανθεί ποτέ την ανάγκη να μάθει τι σκέφτονται την Παρασκευή οι βουλευτές Α και Β, το Σάββατο οι υπουργοί Γ και Δ και την Κυριακή οι πολιτικοί αρχηγοί Ε και Ζ; Κι όμως, τώρα κάποιος ξυπνά το πρωί κι αναρωτιέται: Τι λες να είπε ο βουλευτής Τάδε; Και τι του απάντησε ο βουλευτής Δείνα;
Πρόκειται περί διαστροφής. Αλλά πρέπει να την εξηγήσουμε. Να καταλάβουμε ότι το βίτσιο του καπνίσματος είναι πιο εύκολο. Γιατί το κάπνισμα, τουλάχιστον, αρέσει, ενώ να διαβάζεις τις δηλώσεις του Αλφα και του Βήτα κουράζει και, ειλικρινά, είναι συχνά δυσάρεστο. Τότε γιατί το κάνουμε;
Ενα μεγάλο μέρος από αυτά που σκέφτονται και κάνουν οι πολιτικοί, πιστεύω πως γίνονται χάριν του καθημερινού θεάματος στον Τύπο και την τηλεόραση, της εμφάνισης αυτού του ατέλειωτου σίριαλ που απλώνεται στις σελίδες των εφημερίδων και των παραθύρων στα κανάλια, μέρα με τη μέρα, σκάνδαλο με το σκάνδαλο, με τις κορόνες των τενόρων, τις καβατίνες των βαρύτονων, τις ρομάντζες και τα ιντερμέτζα της ορχήστρας. Αν κοιτάξουμε καλά στον καθρέφτη της πληροφόρησης, θα δούμε πως η ελληνική πολιτική πρακτική μοιάζει όλο και περισσότερο με τον Τροβατόρε του Βέρντι, που έχει μια πλοκή εξίσου μπερδεμένη και άγρια, έχει όμως και το τεράστιο πλεονέκτημα ότι κάποτε τελειώνει.
Βέβαια, ο καθρέφτης πολλαπλασιάζει τις εικόνες όσων διαδραματίζονται μπροστά του, αλλά κρύβει αυτά που συμβαίνουν πίσω από τη γυαλιστερή και απαστράπτουσα επιφάνειά του. Στην αντανάκλαση της επιφάνειας βλέπεις τα πάντα, αλλά απ’ όσα βλέπεις τίποτε δεν έχει ένα τέλος. Στο σκοτάδι, που βρίσκεται πίσω από τον καθρέφτη, δεν φαίνεται τίποτε, αλλά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο όλα ολοκληρώνονται. Το ξετύλιγμα της πλοκής είναι γνωστό, μένει όμως αιωνίως αιωρούμενο. Τα αποτελέσματά του είναι οριστικά, αλλά παραμένουν άγνωστα.
Εχουμε έτσι δύο μορφές της σύγχρονης μη πραγματικότητας, που ενώνονται από τον πραγματισμό της κουλτούρας της πληροφόρησης.
* Ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ
