Το σημερινό Eurogroup δεν φαίνεται ότι θα αποτελέσει την καταληκτική ημερομηνία της συμφωνίας –δεν αναμένεται να επιλύσει/ συμβιβάσει τις κρίσιμες διαφορές. Οι θεσμοί θέλουν συμφωνία στα «μέτρα» τους, χωρίς όμως να παίρνουν και το ρίσκο μιας χρεοκοπίας εντός του ευρώ -το Grexit έχει εγκαταλειφθεί ακόμη και ως ιδέα καιρό τώρα- αναγκάζοντας και τους εδώ μνημονιακούς κύκλους να το ξεχάσουν.
Το ερώτημα που απασχολεί τους Ευρωπαίους αξιωματούχους είναι αν η Ελλάδα θα πληρώσει αύριο Τρίτη τη δόση προς το ΔΝΤ (περίπου 750 εκατ. ευρώ), προκειμένου να μην υπάρξει πιστωτικό γεγονός. Η αποπληρωμή ή όχι της δόσης του ΔΝΤ αποτελεί, σύμφωνα με τους Financial Times (10/05/2015), το «σημείο μηδέν» για την Ελλάδα και όχι το τι θα αποφασίσει ή δεν θα αποφασίσει το σημερινό Eurogroup. Οι κινήσεις, άλλωστε, Ευρωπαίων αξιωματούχων το τελευταίο διάστημα πρωτίστως σ’ αυτό το ερώτημα προσπαθούσαν να απαντήσουν και– «απάντησαν», καθώς βρέθηκαν σε «ξεχασμένο» ελληνικό λογαριασμό του ΔΝΤ τα 700 εκατ. ευρώ, όσα δηλαδή και η δόση της Τρίτης, η αποπληρωμή της οποίας θα εξαρτηθεί μάλλον από την απόφαση του Eurogroup– και δευτερευόντως να μεταφέρουν την πίεση στην ελληνική πλευρά.
Δεν αντέχουν χρεοκοπία
Η συνεχής επικοινωνία του Αλ. Τσίπρα με ηγέτες της Ευρωζώνης, καθώς και τα ταξίδια και οι επαφές υπουργών, αποδεικνύουν και την αγωνία, την ανησυχία αλλά και την πίεση που δέχονται όλες οι πλευρές για να μην υπάρξει πιστωτικό γεγονός, σε οποιαδήποτε μορφή. Φανερός στόχος των δανειστών είναι η αδυναμία πληρωμής (που δεν είναι βέβαιο ότι θα ονομαστεί χρεοκοπία) να μη γίνει σε δόση του ΔΝΤ ή της ΕΚΤ, αλλά σε μισθούς και συντάξεις. Κι αυτό θα πρέπει να είναι το πρώτιστο μέλημα της κυβέρνησης. Αν δηλαδή πληρώσει τη δόση, θα πρέπει πρώτα να έχει εξασφαλίσει την πληρωμή στο τέλος Μαΐου των Ελλήνων πολιτών. Η χρεοκοπία, αν υπάρξει, δεν πρέπει να γίνει ποτέ σε βάρος των μισθών και των συντάξεων!
Οσο για τη χρεοκοπία εντός ευρώ, με την οποία φλέρταραν κύκλοι της ευρωζώνης, δεν φαίνεται να αποτελεί το κύριο σενάριο αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης –«αν δουλεύεις σε ένα plan B, ουσιαστικά έχεις εγκαταλείψει το plan A», τόνισε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς (εφημερίδα Welt am Sonntag), απαντώντας σε σχετικό ερώτημα. Η δήλωση, άλλωστε, του Β. Σόιμπλε (εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung) για ξαφνική χρεοκοπία της Ελλάδας -«η εμπειρία σε άλλα μέρη του κόσμου έχει δείξει ότι μία χώρα μπορεί ξαφνικά να γλιστρήσει σε πτώχευση»- στόχο έχει να μεταφέρει την πίεση στο εσωτερικό της χώρας, στην κυβέρνηση, στην ηγετική ομάδα, στον ίδιο τον Ελληνα πρωθυπουργό Αλ. Τσίπρα.
Στην ίδια γραμμή, με ήπιες όμως εκφράσεις και ο επίτροπος Οικονομικών, Πιερ Μοσκοβισί, που φρόντισε να γνωστοποιήσει ότι «ο ρυθμός προόδου των διαπραγματεύσεων είναι μη ικανοποιητικός», σημειώνοντας ότι «είναι απαραίτητο να υπάρξει πρόοδος στη συνεδρίαση του Eurogroup της 11ης Μαΐου» (ραδιόφωνο Europe 1, 8/5/2015).
Ο χρόνος είναι φανερό ότι τελειώνει. Η εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στο να αποφύγει η κυβέρνηση το πιστωτικό γεγονός, υπογράφοντας έναν «έντιμο συμβιβασμό» ή να υπάρξει «πάση θυσία συμφωνία» έχει φτάσει στα όριά της. Ο (υπαρκτός) φόβος είναι μήπως στο σημερινό Eurogroup, κάτω από την πίεση της χρεοκοπίας και με την κοινωνία κουρασμένη και απροετοίμαστη, υπάρξει μια μη υπερασπίσιμη (πολιτικά) συμφωνία, η οποία, μάλιστα, θα εγκλωβίσει τη χώρα σε μια πορεία ακόμη χειρότερης τελικής συμφωνίας στο άμεσο μέλλον -το 71,9% θέλει συμφωνία με αμοιβαίες υποχωρήσεις, ώστε να παραμείνει η χώρα εντός ευρώ, σύμφωνα με την MRB (Real news, 10/5/15).
Στο πλευρό των δανειστών έχει συνταχθεί όλο το μιντιακό σύστημα, εγχώριο και εξωχώριο, με τον Αλ. Τσίπρα να έχει εγκλωβιστεί ανάμεσα στους αδιάλλακτους δανειστές και την ηθική των προεκλογικών εξαγγελιών του –μικρό, και όχι καθοριστικό, ρόλο παίζει η Αριστερή Πλατφόρμα του Π. Λαφαζάνη, ανεξαρτήτως του κλίματος έντασης που καλλιεργείται στα μέσα ενημέρωσης. Αντιθέτως, μεγάλο ρόλο παίζει η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣYΡIZΑ, αλλά και το κόμμα. Ο Αλ. Τσίπρας είναι «υποχρεωμένος», αφενός να σεβαστεί την εντολή της κάλπης, αφετέρου τον ΣYΡIZΑ και ταυτόχρονα να εξασφαλίσει μια οικονομική «σανίδα σωτηρίας» για την πλειοψηφία της κοινωνίας που δεν επιθυμεί ρήξη και έξοδο από το ευρώ. Αδιέξοδο. Η τριχοτόμηση είναι δύσκολη έως αδύνατη, ενώ και η κοινωνία είναι εγκλωβισμένη, καθώς δεν υπάρχει καμιά ουσιαστική εναλλακτική πολιτική πρόταση, για να επιλέξει.
Μπορεί, λοιπόν, υπό αυτές τις συνθήκες να υπάρξει πρόοδος; Και σε ποια θέματα μπορεί να γίνουν υποχωρήσεις, προκειμένου να υπάρξει η «σανίδα σωτηρίας»; Οι διαφορές μοιάζει να είναι αγεφύρωτες. Οχι μόνο στις «κόκκινες γραμμές» της κυβέρνησης (εργασιακά, ασφαλιστικό), αλλά και σε μία σειρά «μεταρρυθμίσεων» -ΦΠΑ, δημοσιονομικά. Οι θεσμοί εμφανίζονται, πλέον, με ενιαία γραμμή –δεν είναι τυχαία η κοινή ανακοίνωσή τους (6/5/15), μετά το non paper του Μαξίμου, στην οποία δηλώνουν ότι «τα τρία θεσμικά όργανα εργάζονται σκληρά για την επίτευξη απτής προόδου στις 11 Μαΐου». Στόχος τους είναι να «εισχωρούν» κάθε φορά στις «κόκκινες γραμμές» της κυβέρνησης, να φθείρουν το πολιτικό κεφάλαιο του Αλ. Τσίπρα, να οπισθοχωρούν και να επανέρχονται, να υπογράφουν κοινές δηλώσεις (Ζ.-Κλ. Γιούνκερ με Αλ. Τσίπρα), τις οποίες σύντομα παίρνουν πίσω κ.λπ. Κλασικός «ανταρτοπόλεμος», με στόχο την κόπωση κυβέρνησης και κοινωνίας.
Απέναντι σε αυτές τις πιέσεις/ επιθέσεις, η κυβέρνηση δεν έχει να αντιτάξει και πολλά. Οι συνομιλίες έχουν τραβήξει τόσο πολύ σε μάκρος, που δύσκολα πιστεύει κανείς ότι θα υπάρξει σύγκλιση ή ρήξη. Γίνεται πόλεμος φθοράς και χρειάζεται στρατηγική. Οι βιαστικές κινήσεις δεν ωφελούν και έπρεπε από καιρό η κυβέρνηση να είχε ετοιμάσει τη δική της λίστα μεταρρυθμίσεων, τις οποίες δημοσίως (για να υπάρξει ενημέρωση και συσπείρωση της κοινωνίας) να έδινε στους δανειστές. Και θα είχαν αυτοί σήμερα το δίλημμα του «take it or leave it». Αυτή είναι σήμερα και η ιστορική ευθύνη του Αλ. Τσίπρα…
