Οποιος δεν είδε τον χειμώνα τις «κατεβασιές» του Αχελώου και του Πετριλιώτη στις Πηγές των Τζουμέρκων (στα σύνορα Αρτας-Ευρυτανίας-Καρδίτσας) δεν μπορεί να νιώσει την ασημαντότητα των ανθρώπων μπροστά στη δύναμη των νερών…
Οποιος δεν αγνάντεψε απ’ την Οίτη τον κάμπο της Λαμίας, τη «λίμνη» των νερών του Βελουχιού-Σπερχειού δεν θα καταλάβει την καταστροφή στην παραγωγική υποδομή της Φθιώτιδας… Οποιος δεν είδε τις περιστροφές των ορμητικών νερών στις κοίτες του Αγραφιώτη, το βούλιαγμα χωριών και το σαθρό της Πίνδου, δεν θα καταλάβει τις καταστροφές του φυσικού χώρου. Στην τηλεόραση φάνηκε η μισή αλήθεια, ενώ καταπώς λένε «οι παλιοί», θα χρειαστεί μια εικοσαετία για να ξαναφτιαχτούν οι υποδομές.
Τι χρειαζόμαστε σήμερα στην ορεινή ζώνη;
1. Να καταγραφούν οι ζημιές (σε υποδομές-εκμεταλλεύσεις) και να δοθoύν στοιχειώδεις αποζημιώσεις από τα μέτρα των ΠΕΠ Θεσσαλίας-Ηπείρου-Στερεάς που αφορούν φυσικές καταστροφές (κυρίως για να στηρίξουμε την παραγωγή) με ταυτόχρονη διεκδίκηση περισσότερων πόρων από την Ε.Ε.
2. Η αποκατάσταση των υποδομών δεν μπορεί να ‘ναι περιστασιακή, ούτε βεβαίως να υπακούει σε τοπικά αιτήματα για ικανοποίηση «τοπαρχών». Αμεσα -μα άμεσα- προτείνεται να αναληφθεί πρωτοβουλία της κυβέρνησης για «συνάντηση» των οργάνων πολιτικού προγραμματισμού (τα συναρμόδια υπουργεία, οι 4 περιφέρειες, οι ΟΤΑ της Πίνδου), προκειμένου να συνδιαμορφωθεί μια στρατηγική για την ορεινή ζώνη της Πίνδου.
3. Στα τρία περιφερειακά προγράμματα του ΣΥΡΙΖΑ (Στερεάς-Ηπείρου-Θεσσαλίας) που παρουσιάστηκαν σε ημερίδες σε Λαμία-Γιάννινα (29.11.2014), Λάρισα (14.12.2014), διατυπώθηκε μια ολοκληρωμένη πρόταση για επανενεργοποίηση της ορεινής ζώνης της Πίνδου (Διαπεριφερειακό Πρόγραμμα «Πίνδος») που αποτέλεσε μάλιστα και δημόσια εξαγγελία και δέσμευση του σημερινού πρωθυπουργού. Με αφορμή την αποκατάσταση από τις καταστροφές, προτείνεται ο στρατηγικός επανασχεδιασμός δράσεων για την περιοχή (π.χ. διαπεριφερειακές συνδέσεις-υποδομές-ανασύσταση των τοπικών παραγωγικών συστημάτων-τοπική οικονομία-πρόγραμμα για την κτηνοτροφία-κοινωνικές υπηρεσίες-ανάδειξη ταυτότητας της Πίνδου). Ο πολυτομεακός-πολυταμειακός χαρακτήρας του προγραμματισμού της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020 μάς δείχνει «τις συνέργειες δράσεων και πολιτικών».
4. Να φτιαχτεί φορέας διαχείρισης του σχεδίου «Πίνδος», με συμμετοχή των τεσσάρων περιφερειακών αυτοδιοικήσεων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των συλλογικών φορέων της περιοχής.
Σήμερα ωστόσο, το πρώτιστο, το κύριο, είναι η διαπραγμάτευση της χώρας μας με Ε.Ε.-ΔΝΤ-ΕΚΤ και (ελπίζουμε) η κατάληξη αυτής, με όρους επανεκκίνησης της οικονομίας μας.
Σήμερα, δεν ωφελεί σε τίποτα ν’ αρχίσει το μπες-βγες των αυτοδιοικητικών και των τοπικών φορέων στα υπουργεία με αιτήματα αποζημιώσεων και τους τοπικούς βουλευτές σε «ρόλο γραμματειακής στήριξης» να κλείνουν ραντεβού με τους υπουργούς. Αυτό το «αλισβερίσι» το γνωρίσαμε, είναι παλιάς κοπής, δεν οδηγεί πουθενά, μα και διέλυσε τη χώρα μας.
Αντίθετα χρειαζόμαστε την ενεργοποίηση των θεσμικών οργάνων και δομών της περιοχής, αναψηλάφηση των παλιών μελετών και ένταξή τους σε ένα νέο σχέδιο επανενεργοποίησης των ορεινών/μειονεκτικών περιοχών της πατρίδας.
Χρειαζόμαστε συνδυασμένες δράσεις για ουσιαστικό αποτέλεσμα:
Να ενεργοποιήσουμε το όργανο των δημάρχων της ΚΕΔΕ για τις ορεινές περιοχές.
Να επαναξιολογήσουμε υπάρχουσες μελέτες υποδομών, να εκπονήσουμε καινούργιες εντάσσοντάς τες σε έναν νέο-ενιαίο σχεδιασμό για την Πίνδο.
Να «δούμε» την εμπειρία από το υλοποιούμενο πρόγραμμα «Πίνδος», τη γνώση της επιτροπής παρακολούθησης αυτού, την τεχνογνωσία των αναπτυξιακών φορέων-εταιρειών της Αυτοδιοίκησης που γνωρίζουν εξαιρετικά «τον χώρο» μέσω της εφαρμογής των Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Ανάπτυξης Αγροτικού Χώρου (OΠΑΑΧ) και LEADER.
Να συνδυάσουμε την πρωτοβουλία του υπ. Αμυνας Π. Καμμένου, για ανασυγκρότηση της ΜΟΜΑ και αξιοποίηση της αργούσας υποδομής του στρατού.
Πριν από οκτώ χρόνια, το ΥΠΟΙΚ χρηματοδότησε τα Πρότυπα Καινοτόμα Σχέδια Ανάπτυξης (ΠΚΣΑ) απ’ όπου εκπονήσαμε την πρόταση «Ανακαλύπτοντας την πατρίδα» με συμμετοχή δέκα νομαρχιών που «ακουμπούν» στην Πίνδο. Την ίδια εποχή τo Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας πρότεινε σχέδιο δράσης για την ορεινή ζώνη, ενώ από την εφαρμογή των ολοκληρωμένων αγροτικών προγραμμάτων στην ορεινή ζώνη προέκυψαν χρήσιμα συμπεράσματα. Ας τα αξιοποιήσουμε όλα αυτά και σε σύντομο διάστημα να συνδιαμορφώσουμε και να διατυπώσουμε ένα συγκεκριμένο σχέδιο επανενεργοποίησης της Πίνδου. Στην ουσία να ενεργοποιήσουμε τον δημοκρατικό προγραμματισμό, υπηρετώντας την περιφερειακή πολιτική, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα εργαλεία διαχείρισης αυτής.
Η επανενεργοποίηση της Πίνδου, η παραγωγική ανασυγκρότηση των ορεινών περιοχών δηλαδή, δεν αφορά μόνον έναν δήμο. Δεν αφορά τα Τζουμέρκα, τα Αθαμάνια, τα Αγραφα, την Ευρυτανία, την ορεινή Φθιώτιδα ή την Αργιθέα. Αντίθετα αφορά όλη την ορεινή ζώνη της Πίνδου.
Η κυβέρνηση «δικαιούται» να αναλάβει την πρωτοβουλία.
«Σύντροφοι» υπουργοί, των Εσωτερικών, των Υποδομών, της Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, της Αγροτικής Ανάπτυξης, των Οικονομικών,… η πρόκληση είναι μπροστά σας.
* Στους βουνίσιους φίλους και συναγωνιστές.
*οικονομολόγος, διευθυντικό στέλεχος αναπτυξιακών φορέων της Αυτοδιοίκησης στην περιφέρεια
