Πάνω από τρία εκατομμύρια άνθρωποι, μεταξύ των οποίων οι οικογένειες των θυμάτων, ηγέτες και εκπρόσωποι κυβερνήσεων, πορεύτηκαν στην Γαλλία σε μια χωρίς προηγούμενο επίδειξη ενότητας απέναντι στον φόβο και το μίσος της τρομοκρατίας, μετά την αιματηρή διπλή επίθεση της Τετάρτης στο Παρίσι.
Δηλώνοντας ότι «σήμερα το Παρίσι είναι η πρωτεύουσα του κόσμου», ο Φρανσουά Ολάντ υποδεχόταν όλο το πρωί τον έναν ηγέτη μετά τον άλλον και συμμετείχε στη διοργάνωση, χέρι χέρι, μεταξύ άλλων, με την Άνγκελα Μέρκελ, τον Ματέο Ρέντσι, τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, τον Μαριάνο Ραχόι, τον Ντέιβιντ Κάμερον, τον Αντώνη Σαμαρά, τον Αχμέτ Νταβούτογλου, προέδρους και πρωθυπουργούς πολλών άλλων ευρωπαϊκών χωρών (Βουλγαρίας, Ουγγαρίας, Βελγίου, Νορβηγίας, Σουηδίας, Λετονίας, Σλοβενίας, Ρωσίας κ.ά.), τους ηγέτες Ισραηλινών και Παλαιστινίων, Μπενιαμίν Νετανιάχου και Μαχμούντ Αμπάς, τον βασιλιά της Ιορδανίας και εκπροσώπους από αραβικές χώρες, από την Αφρική, από την Αμερική.
Κι όλοι μαζί συμμετείχαν στη διοργάνωση, παραμερίζοντας το πρωτόκολλο, ο ένας δίπλα στον άλλον, στο προάστιο του Παρισιού που φέρει το όνομα του Βολταίρου, στη διάρκεια μιας ημέρας γεμάτης συμβολισμούς. Ως ένδειξη σεβασμού πήραν τη θέση τους πίσω από τις οικογένειες και τους φίλους και συνεργάτες των θυμάτων.
Οι εργαζόμενοι στο Charlie Hebdo φορούσαν περιβραχιόνια και περιμετώπια με το όνομα του περιοδικού τους. Δάκρυα έτρεχαν από τα μάτια τους, τα πρόσωπά τους ήταν σφιγμένα από το σοκ και τη θλίψη. Ορισμένοι είχαν ανάγκη βοήθειας για να περπατήσουν. Σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές, ο Ολάντ πλησίασε τους ανθρώπους του Charlie Hebdo και αγκάλιασε τον Πατρίκ Πελού, γιατρό και δημοσιογράφο του περιοδικού που, αργοπορημένος για τη σύσκεψη, βρήκε τους συναδέλφους του νεκρούς.
Μιλώντας στη «Le Monde», o αρχισυντάκτης του Charlie Hebdo, Ζεράρ Μπιαρ, συνόψισε τα συναισθήματα της ομάδας: «Ήταν απίστευτο το εύρος της διαδήλωσης. Yπήρχαν στιγμές πολύ δυνατές να βλέπεις όλον αυτό τον κόσμο» Οταν ρωτήθηκε σχετικά με την περίεργη, εάν όχι ειρωνική, πτυχή τού να έχεις τόσους αρχηγούς κρατών να βαδίζουν στο πλευρό της ομάδας ενός εικονοκλαστικού εντύπου, ο Μπιαρ είπε: «Εάν 50 ξένες αντιπροσωπείες θέλουν να έρθουν να τιμήσουν τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους, αυτό είναι πολύ καλό. Είμαι ικανοποιημένος που ορισμένοι αρχηγοί κρατών δεν παρήλασαν μπροστά μας, γιατί δεν θα ήθελα να τους σφίξω το χέρι, Είμαι όμως ενθουσιασμένος να σφίξω το χέρι του Φρανσουά Ολάντ ως προέδρου της Δημοκρατίας. Του είπαμε ότι υπολογίζουμε σε αυτόν για να μην υποχωρήσει σε τίποτα όσον αφορά τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους».
Όπως επισήμανε χαρακτηριστικά η «Le Monde», στους ηγέτες που συμμετείχαν στην πορεία συμπεριλαμβάνονται και μερικοί οι χώρες των οποίων έχουν πολύ άσχημη βαθμολογία όσον αφορά την ελευθερία του Τύπου και της έκφρασης, στη λίστα των 180 χωρών για το 2014, των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (RSF): για παράδειγμα η Τουρκία βρίσκεται στην 154η θέση, η Ρωσία στην 148η, η Ιορδανία στην 141η και το Ισραήλ στην 96η.
Πρωτοφανής κινητοποίηση του κόσμου
Σε ένα πρώτο απολογισμό, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, 3,7 εκατομμύρια άνθρωποι κατέβηκαν τους δρόμους σε όλη τη χώρα, οι μισοί εξ αυτών στο Παρίσι, ενώ παρόμοιες συγκεντρώσεις έγιναν και σε άλλες χώρες. Για το πλήθος των Γάλλων -όλων των ηλικιών, των θρησκειών και των εθνικοτήτων – που συμμετείχαν με πειθαρχία στην πορεία αυτή ήταν μια ευκαιρία να δείξουν όχι μόνο τον σεβασμό τους προς τα θύματα, αλλά και την υποστήριξή τους στις αξίες της δημοκρατίας και στην ελευθερία του λόγου και του Τύπου απέναντι στην τρομοκρατία.
«Είμαστε όλοι Charlie» φώναζαν ανεμίζοντας τη γαλλική σημαία, κραδαίνοντας μολύβια και κρατώντας πλακάτ στα γαλλικά, τα αγγλικά, τα αραβικά. «Εμείς είμαστε η Δημοκρατία» ή «Είμαι κι εγώ μουσουλμάνος» ή «Δεν φοβάμαι». Σε όλη τη όλη τη διαδρομή, είχαν αναπτυχθεί περίπου 2.500 αστυνομικοί, άνδρες της αντιτρομοκρατικής και στρατιώτες, ενώ είχαν αναπτυχθεί και ελεύθεροι σκοπευτές στις οροφές. Πολλές φορές ο κόσμος σταμάτησε για να χειροκροτήσει τους αστυνομικούς, τιμώντας και τα τρία θύματα μεταξύ των ενστόλων.
Τελετή στη μνήμη των τεσσάρων ανθρώπων που σκοτώθηκαν στο εβραϊκό παντοπωλείο έγινε στη μεγάλη συναγωγή του Παρισιού, παρουσία του Ολάντ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Οπως έγινε γνωστό, τα θύματα θα μεταφερθούν στο Ισραήλ, όπου και θα γίνει η κηδεία τους την Τρίτη.
Οι έρευνες για τις επιθέσεις
Υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα για τις επιθέσεις αφού, όπως ανέφερε ο Nouvelle Observateur, οι δράστες ήταν γνωστοί -όχι μόνο στις γαλλικές αρχές, αλλά και στις βρετανικές και στις αμερικανικές- και παρ’ όλα αυτά η παρακολούθησή τους είχε σταματήσει εδώ και έξι μήνες. Προπαγανδιστικό βίντεο διάρκειας περίπου επτά λεπτών, που κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο λίγο πριν αρχίσει η μεγαλειώδης πορεία, δείχνει τον Αμεντί Κουλιμπαλί- τον δράστη της επίθεσης στο παντοπωλείο και της δολοφονίας μιας αστυνομικού- να συντάσσεται με τους εξτρεμιστές του Ισλαμικού Κράτους, να χαρακτηρίζει τον εαυτό του «στρατιώτη του χαλιφάτου» και να δηλώνει την πίστη του στον ηγέτη του ΙΚ, αλ Μπαγκντάτι.
Στο βίντεο ο Κουλιμπαλί υποστηρίζει ότι συντόνισε τις κινήσεις του με τους Σερίφ και Σαΐντ Κουασί: «Μερικά τα κάναμε μαζί, μερικά χώρια. Με αυτό τον τρόπο θα ήταν μεγαλύτερος ο αντίκτυπος… κανονίσαμε να συγχρονίσουμε τις κινήσεις μας, έτσι ώστε να αρχίσουμε περίπου την ίδια ώρα».
Οι αδελφοί Κουασί είχαν διακηρύξει ότι είναι οπαδοί της Αλ Κάιντα στην Αραβική Χερσόνησο (AQAP) και όπως έγινε γνωστό, και οι δύο είχαν ταξιδέψει στην Υεμένη το 2011. «Τα αδέλφια έφτασαν στο Ομάν στις 25 Ιουλίου του 2011 και από το Ομάν πέρασαν παράνομα στην Υεμένη, όπου έμειναν δυο εβδομάδες», είπε στο πρακτορείο Reuters ανώτερος αξιωματούχος των υπηρεσιών ασφαλείας στη χώρα. Υποστήριξε ακόμα ότι οι Κουασί είχαν συναντήσει τον ιμάμη της AQAP, Ανουάρ αλ Αουλάκι, λίγους μήνες προτού αυτός σκοτωθεί από βομβαρδισμό με αμερικανικό μη επανδρωμένο τον Σεπτέμβριο. Τα αδέλφια, είπε, «εκπαιδεύτηκαν στην έρημο του Μαρίμπ στη σκοποβολή και μετά επέστρεψαν στο Ομάν και από εκεί έφυγαν αεροπορικώς στις 15 Αυγούστου του 2011 για τη Γαλλία».
Αυτό το ταξίδι στην Υεμένη είναι βέβαιο ότι θα εγείρει ερωτήματα για την απόφαση που πήρε η γαλλική αντιτρομοκρατική υπηρεσία να σταματήσει την παρακολούθηση των Κουασί, μήνες πριν από το μακελειό στο Charlie Hebdo. Οπως αναφέρει η «Liberation», η παρακολούθηση του τηλεφώνου του Σερίφ σταμάτησε στα τέλη του 2013 και του Σαΐντ το καλοκαίρι του 2014.
-320x213.png)
