«Με Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινους λειτουργούμε σε κλίμα εμπιστοσύνης», δηλώνει ο αριστερός μελλοντικός πρωθυπουργός της Θουριγγίας και επικεφαλής της Κ.Ο. του Die Linke στο τοπικό Κοινοβούλιο. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι δεν υπάρχει θέμα συμμετοχής του κόμματός του σε μια ομοσπονδιακή κυβέρνηση και ξεκαθαρίζει ότι στην Ανατολική Γερμανία «επικρατούσε ανελευθερία»
• Καταφέρατε να έρθετε σε συνεννόηση με τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Οικολόγους προκειμένου να σχηματίσετε κυβέρνηση στη Θουριγγία. Πού βασιστήκατε;
Το Die Linke, το SPD και οι Πράσινοι μοιράζονται ένα μεγάλο πεδίο συνεννόησης. Εδώ και χρόνια υπάρχουν κοινά πεδία σε θέματα όπως η ανάγκη για περισσότερη και αμεσότερη δημοκρατία, στα ζητήματα παιδείας, στην πολιτική για τους πρόσφυγες, στην εργασιακή πολιτική και στην ανάγκη για διοικητική μεταρρύθμιση.
• Μπορεί αυτό το μοντέλο να «επεκταθεί» σε παγγερμανικό επίπεδο;
Το Die Linke στη Θουριγγία διαμορφώνει εδώ και χρόνια μια πετυχημένη πολιτική. Και οι ψηφοφόροι της Θουριγγίας μάς έχουν ανταμείψει με το καλύτερο εκλογικό αποτέλεσμα του κόμματός μας σε ολόκληρη τη χώρα. Αν αυτό οδηγήσει σε θετική εξέλιξη και πέρα από τα όρια του κρατιδίου, ώστε και σε ομοσπονδιακό επίπεδο να ιδωθεί από διαφορετική σκοπιά η πιθανότητα μιας κυβέρνησης «κοκκινο-κοκκινο-πράσινου» συνασπισμού, τότε θα μιλάμε για μεγάλη επιτυχία. Τώρα, πάντως, δεν υπάρχει θέμα συμμετοχής του Die Linke σε μια ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αφού οι πιθανοί κυβερνητικοί εταίροι μας πρέπει να επανεξετάσουν την ευρωπαϊκή και τη στρατιωτική πολιτική τους.
• Ο Λένιν είπε κάποτε ότι «αν ο σκοπός το απαιτεί, τότε θα συνεργαστούμε και με τον διάβολο»…
Οποιος παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Θουριγγία και προσέξει την κοινή δουλειά των τριών κομμάτων κατανοεί πόσο παράλογη είναι μια τέτοια ρήση. Η συνεργασία μας στο επίπεδο της κοινότητας, αλλά και στα ζητήματα του κρατιδίου, είναι εμφανές ότι διεξάγεται επί χρόνια σε κλίμα εμπιστοσύνης και καλής συνύπαρξης, με μεγάλες συμπτώσεις και με καλό επίπεδο συνομιλιών. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι η συμμετοχή σε μια κυβέρνηση δεν αποτελεί το μέσο για έναν σκοπό, αλλά ένα δημοκρατικά νομιμοποιημένο σχήμα που θα εφαρμόσει επιτέλους μεταρρυθμίσεις, με κοινωνικό πρόσημο, δίκαιες και οικολογικές.
• Ηταν δύσκολο για το Die Linke να αποδεχτεί τον όρο «κράτος μη-δικαίου» για τη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας;
Δεν υπήρξε σαφής ορισμός του «κράτους μη-δικαίου». Σε αυτό τον βαθμό είναι λοιπόν αυτονόητο ότι η όλη συζήτηση θα διεξαχθεί με διαφορετικές ερμηνείες. Γεγονός είναι, πάντως, ότι στη ΛΓΔ επικρατούσε ανελευθερία, δεν υπήρχαν δημοκρατικές εκλογές και δεν υπήρχε κράτος δικαίου. Θεωρήσαμε ωστόσο σημαντικό ότι δεν θα αμφισβητηθούν τα πεπραγμένα των ανθρώπων τότε μέσα από το πρίσμα ενός τέτοιου όρου.
• Ο Γιόαχιμ Γκάουκ, ο Γερμανός πρόεδρος, δήλωσε πρόσφατα ότι όσοι έζησαν στη ΛΓΔ θα το έβρισκαν «δύσκολο να αποδεχτούν» μια κυβέρνηση στη Θουριγγία της οποίας ηγούνται σοσιαλιστές…
Δεν αμφιβάλλω ότι για κάποιους μπορεί να ισχύει αυτό που δήλωσε ο πρόεδρος. Αυτός είναι και ο λόγος που πλησιάζω και αφουγκράζομαι όσους υπέστησαν αδικίες στη ΛΓΔ ή αυτούς που η ζωή τους καταστράφηκε. Αλλά πρόκειται για μια ευαίσθητη διαδικασία, στην οποία δεν θέλω να θέσω κανέναν υπό πίεση.
Οσον αφορά, πάντως, τις λέξεις που χρησιμοποίησε ο κ. Γκάουκ, θεωρώ ατυχές το γεγονός ότι ηχούν όχι ως μια πρόσκληση σε διάλογο, αλλά ως ένα θέσφατο. Χρειαζόμαστε όμως τον διάλογο, ιδίως όταν θέλουμε να επανεκτιμήσουμε τις αδικίες και να βρούμε μια οδό συμφιλίωσης ανάμεσα σε θύτες και θύματα.
• Τους τελευταίους μήνες η «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) κερδίζει έδαφος βασιζόμενη στην άποψη ότι η χώρα σας πρέπει να εγκαταλείψει το ευρώ. Θεωρείτε ότι η διάλυση της ευρωζώνης θα είχε θετικό αντίκτυπο στους ευρωπαϊκούς λαούς;
Αυτό που προτείνει η ευρω-κριτική και δεξιά λαϊκίστικη AfD θα οδηγούσε μόνο στην απώλεια της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και σίγουρα δεν θα αποτελούσε λύση για την κρίση. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι τη χαλάρωση της πολιτικής λιτότητας, ώστε να ενισχυθεί πάλι η αγοραστική δύναμη των πολιτών. Εκτός αυτού, το Die Linke παλεύει για μια ευρωπαϊκή στροφή προς περισσότερη δικαιοσύνη, η οποία θα έχει τρία στοιχεία. Πρώτον, πρέπει να υπάρξουν μέτρα μακροχρόνιας ρύθμισης του χρηματοπιστωτικού συστήματος και να μπει τέρμα στην κερδοσκοπία του, που απειλεί να ρίξει στην άβυσσο ολόκληρα κράτη. Δεύτερον, είναι αναγκαίο ένα πρόγραμμα σε ευρωπαϊκή κλίμακα, που θα ανατρέψει το επενδυτικό έλλειμμα μέσω δημόσιων επενδύσεων στα έργα υποδομής και θα καταπολεμήσει τη μαζική ανεργία. Και τρίτον, η Ευρώπη πρέπει να μετεξελιχθεί σε μια κοινωνική ένωση στην οποία θα εισαχθούν κοινά κατώτατα επίπεδα για τους μισθούς, τις συντάξεις, την κοινωνική ασφάλιση και τη φορολογία των επιχειρήσεων και των πλουσίων.
• H νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα επηρεάσει την Ευρώπη;
Ενα ισχυρό αποτέλεσμα του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι ένα σημαντικό «σινιάλο» για ολόκληρη την Ευρώπη. Θα δώσει το σήμα ότι το μέλλον της Ενωσης δεν έγκειται στην απομόνωση των κρατών-μελών, αλλά στην εμβάθυνση της έννοιας της κοινής ευθύνης. Οι λαοί της Ευρώπης δεν πρέπει να ανταγωνίζονται μεταξύ τους, αλλά χρειαζόμαστε πάνω από όλα δίκαιες συνθήκες ζωής. Γι’ αυτό παλεύει και ο ΣΥΡΙΖΑ, και του εύχομαι καλή επιτυχία στις επόμενες εκλογές.
• Είστε ένας εκ των βασικών ερευνητών για τις κοινωνικές και πολιτικές ρίζες της NSU. Η Γερμανία έχει πράξει τα δέοντα για τον περιορισμό της ακροδεξιάς τρομοκρατίας; Και τι οφείλει να κάνει η Αριστερά;
Δυστυχώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν έχει κάνει ακόμα τα απαραίτητα για να αντιταχθεί αποφασιστικά στον δεξιό εξτρεμισμό. Η απαγόρευση του NPD, για παράδειγμα, έχει αποτύχει, επειδή πάρα πολλοί πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών δραστηριοποιούνται στο κόμμα και το Συνταγματικό Δικαστήριο αδυνατούσε να καταλήξει στο κατά πόσο οι κρατικοί αυτοί κατάσκοποι επηρέαζαν την πολιτική.
Ως πολιτική Αριστερά πρέπει να κάνουμε αυτό που συμφωνήσαμε να πράξουμε στην προγραμματική συμφωνία της κυβέρνησης συνασπισμού στη Θουριγγία: να ενισχύσουμε στα σχολεία τη δουλειά ενάντια στον ρατσισμό, να δίνουμε καλύτερη υποστήριξη σε συμβουλευτικά κέντρα ενάντια στον δεξιό εξτρεμισμό και να ευαισθητοποιήσουμε τις δυνάμεις ασφαλείας, ώστε η βία με πολιτικά κίνητρα να διώκεται και να τιμωρείται ακριβώς ως τέτοια.
