H επόμενη ημέρα της τρίτης ψηφοφορίας για την προεδρική εκλογή, εκτός από πρόωρες κάλπες, φέρνει το ΠΑΣΟΚ ενώπιον ραγδαίων εξελίξεων, σηματοδοτώντας ουσιαστικά τη διάσπαση του Κινήματος και το οριστικό διαζύγιο Βενιζέλου – Παπανδρέου.
Ο πρώην πρωθυπουργός φέρεται να έχει λάβει τις αποφάσεις του και όπως έχει γράψει η «Εφ.Συν.», η επίσημη ανακοίνωση της ίδρυσης νέου πολιτικού φορέα θα γίνει άμεσα, πιθανότατα στις 30 Δεκεμβρίου.
Οι τίτλοι τέλους στην κοινή πορεία μπήκαν άτυπα χθες στην άκαρπη συνάντηση που είχαν οι δύο άνδρες στη Βουλή. Την πρωτοβουλία έλαβε ο Ευάγγελος Βενιζέλος σε μια ύστατη προσπάθεια να αποτρέψει τον Γιώργο Παπανδρέου από τους σχεδιασμούς του, αλλά κυρίως -όπως παραδέχτηκε ο ίδιος σε δηλώσεις του- να εξαντλήσει κάθε περιθώριο διατήρησης της ενότητας του χώρου.
Στην πραγματικότητα, ο κ. Βενιζέλος ανησυχεί σφόδρα για τις εκλογικές επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ, που ήδη ασθμαίνει δημοσκοπικά και εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει ακόμη περισσότερο εξαιτίας της αποχώρησης των παπανδρεϊκών.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, μέσα από την εικόνα διαλλακτικότητας που εμφανίζει έναντι του εσωκομματικού του αντιπάλου, καλώντας τον και κατά το χθεσινό τους ραντεβού να είναι παρών στα ψηφοδέλτια του Κινήματος (αν και ήταν πεπεισμένος για την απορριπτική του απάντηση), επιδιώκει την κρίσιμη στιγμή της ανακοίνωσης ίδρυσης κόμματος από τον κ. Παπανδρέου να του χρεώσει την ευθύνη της διάσπασης του χώρου και να τον εκθέσει στα μάτια των ψηφοφόρων.
Ενδεικτική σε αυτό το μήκος κύματος ήταν η εκτίμηση του εκπροσώπου Τύπου, Δημήτρη Καρύδη, ότι «θα είναι προσβολή στη μνήμη του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέα Παπανδρέου, η περαιτέρω διάσπαση». Αντίστοιχες παρεμβάσεις έκαναν η Φώφη Γεννηματά -ότι «κανείς δεν δικαιούται να διασπάσει το ΠΑΣΟΚ»- και ο υπουργός Περιβάλλοντος, Γιάννης Μανιάτης.
Από την άλλη, η πλευρά Παπανδρέου σπεύδει να κατηγορήσει την ηγεσία της Χαριλάου Τρικούπη για συρρίκνωση του ΠΑΣΟΚ «στα όρια του αφανισμού» και συνειδητή επιχείρηση εγκατάλειψης της εκλογικής βάσης, των αρχών και των συμβόλων του, μέσα από «συγκολλήσεις κορυφής» και σχήματα όπως η Δημοκρατική Παράταξη που προωθεί ο κ. Βενιζέλος.
«Ο Γιώργος Παπανδρέου, όπως είναι γνωστό, έχει καταθέσει τις απόψεις και τις θέσεις του και για την πορεία της χώρας και για την πορεία του Κινήματος, που παραμένουν σε ισχύ και είναι αναγκαίες. Προτάσεις που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της προϊούσας διάλυσης που εμφανίζει το ΠΑΣΟΚ και παράλληλα, της αναγέννησης και ανασυγκρότησής του. Επ’ αυτών δεν υπήρξε ουσιαστική απάντηση», υπογραμμίστηκε από το γραφείο του, αμέσως μετά την 20λεπτη συνάντηση με τον κ. Βενιζέλο, επιβεβαιώνοντας το αγεφύρωτο χάσμα και την πορεία προς την επισημοποίηση της ρήξης.
Τον «διάλογο κωφών» και το κενό επικοινωνίας παραδέχτηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, δηλώνοντας ότι δεν έλαβε συγκεκριμένη απάντηση στις ανοιχτές εκκλήσεις που απηύθυνε προς τον πρώην πρωθυπουργό «να δώσουν μαζί τη μάχη των εκλογών» και να συμβάλει στην ενότητα της παράταξης.
Από τις δηλώσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης μετά τη σύσκεψη που είχε με τον Αντώνη Σαμαρά πως «δεν θα έλεγα ότι υπάρχει βεβαιότητα για εκλογή Προέδρου», συνάγεται ότι οι 180 δεν πρόκειται να βρεθούν ούτε στην ψηφοφορία της επόμενης εβδομάδας κι ως εκ τούτου το μόνο που απομένει είναι η προκήρυξη των πρόωρων εκλογών.
Το γεγονός αυτό κινητοποιεί άπαντες στα δύο επιτελεία, τόσο του Ευάγγελου Βενιζέλου όσο και του Γιώργου Παπανδρέου. Ο μεν πρώτος υποχρεώνεται να επισπεύσει τις διαδικασίες της Δημοκρατικής Παράταξης διοργανώνοντας εντός Ιανουαρίου συνδιάσκεψη αντί συνεδρίου και να καταλήξει στη συγκρότηση της λίστας των ψηφοδελτίων που ήδη επεξεργάζεται αρμόδια επιτροπή.
Τα αποκαλυπτήρια
Ο δε δεύτερος πρέπει να «τρέξει» σαφώς πιο γρήγορα και δεν διευκολύνεται από την επιτάχυνση των εξελίξεων, πλην όμως ο ίδιος και οι συνεργάτες του θεωρούν ότι «τώρα είναι η ευκαιρία». Τα αποκαλυπτήρια του νέου φορέα, που ακούγεται ότι θα ονομάζεται Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΣΟΚ) ή Αλλαγή, θα αποτελέσουν το πρώτο βήμα και θα ακολουθήσουν οι ανακοινώσεις για τα πρόσωπα που θα κατέλθουν ως υποψήφιοι.
Στο διαδικαστικό σκέλος, όπως πληροφορείται η «Εφ.Συν.», γίνονται αυτές τις ημέρες οι τελευταίες κινήσεις που θα επιτρέψουν τη συμμετοχή στις προσεχείς κάλπες, όπως η κατάρτιση του καταστατικού.
Ενα σενάριο για το οποίο πιέζουν βουλευτές και στελέχη του ΠΑΣΟΚ σε ενωτική κατεύθυνση είναι η διεξαγωγή συνεδρίου του Κινήματος από τη βάση -όμως σε χρόνο μετά τις εκλογές- και στο οποίο θα συζητούνταν όσα είχε ζητήσει ο Γιώργος Παπανδρέου, χωρίς να αποκλείεται ακόμη και το ζήτημα της ηγεσίας.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος θα ήταν ανοιχτός σε μια τέτοια προοπτική, μετά τις κάλπες, ωστόσο ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίζεται -σύμφωνα με πληροφορίες- αρνητικός, έχοντας ζητήσει τη διεξαγωγή του «εδώ και τώρα» και άρα οι δρόμοι τους δεν μπορεί παρά να χωρίσουν.
