Ξεκίνησαν πριν από έξι χρόνια τις έρευνες. Τότε ο βενιαμίν της οικογένειας Βούρχη, Κερτ, ήταν μόλις 16 ετών με τον αδερφό του Τζον στα 20. Ωστόσο, τα ελληνικής καταγωγής (από τη μεριά της μητέρας τους) αδέρφια από την Αμερική είχαν από πολύ νωρίς ξεκάθαρο στόχο να δημιουργήσουν μια ταινία για την επιστροφή των κλεμμένων μαρμάρων του Παρθενώνα. Οι γονείς τους και ο παππούς τους (με καταγωγή από την Τρίπολη) ανήκαν σε ένα δικηγορικό γραφείο που είχε ξεκινήσει την ιστορία της επιστροφής. Αλλά η προσπάθεια ναυάγησε.
Με χρηματοδότηση από τη γιαγιά τους, λοιπόν, που ήθελε πολύ τα εγγόνια της να ασχοληθούν με το θέμα, τα αδέρφια Βούρχη ολοκλήρωσαν φέτος την ταινία μυθοπλασίας «Πρόμαχος». Τους συναντήσαμε μία μέρα μετά την επίσημη προβολή της στο Μουσείο της Ακρόπολης.
«Ηταν στοίχημα ζωής για εμάς κι ας ακούγεται παράλογο λόγω του νεαρού της ηλικίας μας», μας εξηγούν. Είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία τους και στο εξωτερικό έχει πάρει πολύ καλές κριτικές, ειδικά μετά την προβολή της σε ειδική εκδήλωση στη Μ. Βρετανία, στην οποία ήταν παρούσα και η Αμάλ Αλαμουντίν. «Ο ηθοποιός Στίβεν Φράι ενθουσιάστηκε. Μας είπε πως είναι η πρώτη φορά που ταινία μυθοπλασίας δίνει τόσο αληθινά επιχειρήματα για ένα ζωντανό και ιδιαίτερο ευαίσθητο ζήτημα, όπως αυτό», λέει ο Τζον.
Στην Ελλάδα δυστυχώς οι κριτικές δεν είναι και οι καλύτερες. Πράγματι, το σενάριο μοιάζει από φτωχό μέχρι αφελές, είναι φανερό ότι η ματιά ανήκει σε Ελληνες του εξωτερικού, καθώς δεν έχουν αποφύγει αμερικάνικα κλισέ και την αρχαιολαγνεία («η σωτηρία μας είναι γραμμένη σε αυτές τις πέτρες», «κάποιος πρέπει να αγωνιστεί για την Ελλάδα!» ακούγονται στην ταινία). Οι ίδιοι υποστηρίζουν πως βασίστηκαν σε αρχαία ελληνικά κείμενα και πραγματικά γεγονότα.
Ο τίτλος της ταινίας «Πρόμαχος» προέρχεται από τη θεά Αθηνά, που πάντα προπορεύεται στη μάχη, το άγαλμα της οποίας υψωνόταν ανάμεσα στα Προπύλαια και στο Ερέχθειο.
«Η ταινία ξεκινάει με την ανάγνωση κομματιών από τον Επιτάφιο του Περικλή. Ακόμη και τα έγγραφα που χρησιμοποιούνται ως σεναριακό εύρημα, και τα οποία αποκαλύπτουν πως οι αποδείξεις περί “νόμιμης” πώλησης των Μαρμάρων από τους Τούρκους αξιωματούχους στον λόρδο Ελγιν είναι πλαστές, είναι υπαρκτά», διευκρινίζει ο Κερτ. «Για μας, το κυρίαρχο και βασικό επιχείρημα για την επιστροφή των Μαρμάρων είναι πως χωρίς αυτά ο Παρθενώνας δεν μπορεί να αναδείξει στην ολότητά του ούτε τον συμβολισμό του ούτε το μεγαλείο του. Γι’ αυτό και σαν μότο της ταινίας χρησιμοποιούμε το “η δικαιοσύνη επιστρέφει στην Αθήνα”. Γιατί αυτό συμβολίζει ο Παρθενώνας: τη δικαιοσύνη, την ελευθερία, τη δημοκρατία».
Μήπως χρησιμοποίησαν την Ελλάδα εν μέσω κρίσης (γιατί η ταινία τοποθετείται στο σήμερα) και το ζήτημα της επιστροφής των Μαρμάρων με τη συμβολική του έννοια; «Δεν θέλουμε να δώσουμε ούτε συμβολικό ούτε πολιτικό στίγμα», λένε. «Βέβαια, ο καθένας από τους θεατές μπορεί να το μεταφράσει όπως θέλει. Πέραν της ταινίας όμως, ναι, όχι μόνο είμαστε πολιτικοποιημένοι αλλά και ψηφίζουμε – κάτι που δεν είναι δεδομένο στις ΗΠΑ, καθώς οι περισσότεροι δεν εγγράφονται καν στους εκλογικούς καταλόγους. Είχαμε λάβει μέρος και στην καμπάνια για τον εκπρόσωπο των Δημοκρατικών στο Κολοράντο που μένουμε. Οπως και ο Περικλής έτσι και ο Ομπάμα βρίσκει μεγάλες δυσκολίες στο να εφαρμόσει το όραμά του. Βρισκόμαστε στο 2014 κι όμως ακόμη ενοχλεί πως είναι μαύρος».
Στην ταινία παίζουν ο πρωτοεμφανιζόμενος Παντελής Κοντογιάννης (ο δικηγόρος της υπόθεσης), η Κασσάνδρα Βογιατζή, οι «διεθνείς» Γιώργος Χωραφάς και Σπύρος Φωκάς, ο Γιάννης Μόρτζος. Από τους ξένους, ο Τζιανκάρλο Τζιανίνι μάς συμπαραστέκεται ως διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης.
Info:
Ο «Πρόμαχος», που θα ταξιδέψει σε Ευρώπη και Αμερική είναι υπό την αιγίδα των υπουργείων Πολιτισμού και Τουρισμού.
