Αβουλοι και άβολοι

Δεν πήγα ποτέ στο Πολυτεχνείο, ούτε μέσα ούτε έξω… Δεν πήρα ποτέ μέρος στις προσκοπικές τελετές και τις ηλίθιες πορείες κατά την ημέρα της «επετείου», τούτο το μεγάλο συλλογικό άλλοθι για την ηθική ανεπάρκεια ενός ολόκληρου λαού. Πρόκειται για ένα πολύ βολικό άλλοθι, που οικειοποιήθηκαν όσοι νιώθουν την ανάγκη να ξεπλύνουν την ντροπή για την απέραντη δειλία τους επί έξι ολόκληρα χρόνια.

Επισήμαινε κι άλλα πολλά για την αλήστου μνήμης περίοδο της δικτατορίας ο Βασίλης Ραφαηλίδης στα βιβλία του: «Μνημόσυνο για έναν ημιτελή θάνατο» και «Ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους 1930-1974». Οπως και γι’ αυτούς που αντιστάθηκαν με μια τουριστικού τύπου διαμαρτυρία στο εξωτερικό ή για τη Μαρία Δαμανάκη, τον Κώστα Λαλιώτη, τον Μίμη Ανδρουλάκη, τον Στέφανο Τζουμάκα και πλείστους ακόμα που εξαργύρωσαν την όποια συνεισφορά τους στα ταμεία της εξουσίας.

Ισως να ‘χει δίκιο. Η δική μου γενιά πολιτικοποιήθηκε, αντιθέτως, ακριβώς σε τούτες τις προσκοπικές δράσεις. Και κατεβαίνει ακόμα στις αμφιλεγόμενες πορείες, προσπαθώντας να αναβιώσει το ημιτελές παρελθόν, να καλλιεργήσει την αυταπάτη ότι η θέση των ένδοξων ημερών μπορεί και ν’ ανήκει στο μέλλον. Αυτά σκεφτόμουν χθες χαιρετώντας παλιούς κολλητούς, συνοδοιπόρους και φίλους.

Λαθρεπιβάτες άλλοτε στην εμποροπανήγυρη της οδού Πατησίων, πασχίζαμε εις μάτην να πυροδοτήσουμε το αφλεγές υλικό της εξέγερσης. Λοιδορούσαμε τα ταρατατζούμ των μεγαφώνων και τις υποκριτικές καταθέσεις στεφάνων από λογής λογής παράσιτα, καρεκλοκένταυρους και οσφυοκάμπτες.

Ιδιαζόντως σκωπτικοί τύποι έστηναν τραπεζάκια στα οποία πουλούσαν, κρύβοντας ένα σαρδόνιο χαμόγελο, σακουλάκια με τρίχες από τα γένια του Μαρξ και πιτυρίδα από τη φαλάκρα του Μπακούνιν. Πολλοί αγόραζαν. Γόνοι των δήθεν αντιστασιακών εξόρκιζαν με τη φευγαλέα συμμετοχή τους τον συλλογικό ωχαδερφισμό μιας κοινωνίας που βουλιάζει στην ανευόδωτη και επίπλαστη ευμάρεια.

Αντιήρωες, λοιπόν, οι πρωταγωνιστές της εξέγερσης; Οχι όλοι, αλησμόνητε Βασίλη Ραφαηλίδη. Οι περισσότεροι κρατούν ακόμα αναμμένη τη σπίθα εκείνων των ημερών στην καρδιά τους. Δεν επαίρονται για τη δράση τους. Δεν τη μετατρέπουν σε ακάλυπτες συναλλαγματικές. Μαθαίνεις από τρίτους ότι πληγώθηκαν από σφαίρα, ότι βρέθηκαν κάτω απ’ τις ερπύστριες, ότι βασανίστηκαν και φυλακίστηκαν. Κι αν σταθείς τυχερός νιώθεις σε σχολειά και δημόσιες συναθροίσεις κάθε είδους τον εναγώνιο πόθο τους να ξαναγίνει η ανενεργή θρυαλλίδα πυρκαγιά.