Τα υπαρξιακά ερωτήματα ενός Μουντιάλ

Το Μουντιάλ που τελείωσε πριν από μια εβδομάδα θέτει μερικά νέα ερωτήματα, μεγάλης σημασίας. Και αυτά δεν είναι τα προφανή, όπως το αν το ποδόσφαιρο αποτελεί πλέον ένα εμπόρευμα και μόνο, αν η παρακολούθησή του στο γήπεδο είναι μια υπόθεση για υπερπλούσιους ή αν η πολιτική εξουσία θα επεμβαίνει πλέον σε αυτό τόσο απροκάλυπτα όσο το έκαναν ο Ντόναλντ Τραμπ και οι αμερικανικές αρχές, ακυρώνοντας μια κόκκινη κάρτα, μη δίνοντας βίζα σε διαιτητή μη αρεστής εθνικότητας και βάζοντας χίλια μύρια εμπόδια στην ιρανική αποστολή. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι πολύ περισσότερο υπαρξιακά για την ανθρωπότητα και έχουν να κάνουν με τα όρια του σύγχρονου νεοφιλελευθερισμού ή καπιταλισμού, αν υπάρχουν τέτοια όρια και ποια ακριβώς είναι.

Ας δούμε όμως πρώτα μερικά δεδομένα: το Μουντιάλ του 2026 είναι το πρώτο ποδοσφαιρικό γεγονός στην ιστορία στο οποίο εφαρμόστηκε, στην πώληση εισιτηρίων, το σύστημα της δυναμικής τιμολόγησης. Είναι το σύστημα πώλησης των αεροπορικών εισιτηρίων, όπου η τιμή καθορίζεται δυναμικά από τη ζήτηση ή άλλους παράγοντες της στιγμής. Κάπως έτσι η τιμή εκκίνησης των φτηνών εισιτηρίων του τελικού ήταν 700 ευρώ, έφτασε όμως, λίγες ώρες πριν από την έναρξη του ματς, τα 6.700 ευρώ. Τα ακριβά εισιτήρια του τελικού ξεκινούσαν αρχικά από τα 9.600 ευρώ, η τιμή τους όμως στο τέλος σκαρφάλωσε στα 189.000 ευρώ.

Κάποιες ελάχιστες θέσεις που πρόσφεραν πακέτο υπηρεσιών, όπως πρόσβαση σε απροσπέλαστους χώρους του γηπέδου όπου κινούνταν παράγοντες της FIFA και άνετο καναπέ δίπλα στη γραμμή του πλάγιου άουτ, κόστιζαν ένα εκατομμύριο δολάρια. Συνυπολογίζοντας και την αύξηση των συμμετοχών στις 48, η FIFA έβγαλε από τα εισιτήρια 2,3 δισ. ευρώ περισσότερα από ό,τι στο προηγούμενο Μουντιάλ του Κατάρ.

Το περίφημο «διάλειμμα ενυδάτωσης» δεν υπάκουε σε κάποια πραγματική ανάγκη των παικτών να δροσιστούν, αφού τα στάδια πλέον κλιματίζονται και έχουν θερμοκρασία 22 βαθμούς. Ωστόσο το τηλεοπτικό σποτ των 20 δευτερολέπτων κόστιζε από 200.000 μέχρι και 425.000 ευρώ στον τελικό. Επιπλέον, η FIFA κυκλοφόρησε και 2.026 δαχτυλίδια με χρυσό 18 καρατίων και 89 διαμαντάκια. Στη νικήτρια Ισπανία δόθηκαν δωρεάν 30. Τα υπόλοιπα πωλούνται προς 12.000 δολάρια το ένα.

Στο συγκεκριμένο Μουντιάλ έγινε ένα ακραίο πείραμα τιμολόγησης συναισθημάτων: πρώτον της ατομικής επιθυμίας παρακολούθησης εκ του σύνεγγυς σπουδαίων ποδοσφαιρικών συναντήσεων, που είναι πανίσχυρη στον ανδρικό πληθυσμό της μισής ανθρωπότητας. Σε δεύτερο πλάνο, του συνολικού εθνικού συναισθήματος, που είναι ένα συλλογικό συναίσθημα ιδεολογικής τάξης, επίσης πανίσχυρο (σε όλη την ανθρωπότητα).

Το πείραμα έδειξε κάποια αποτελέσματα. Ένας υπερπλούσιος είναι διατεθειμένος να δώσει 200.000 ευρώ για μία θέση στον τελικό. Και ένας λιγότερο εύπορος, ή ακόμα και μερικοί φτωχοί, δανειζόμενοι, μέχρι και 6.700 ευρώ για μια θέση στον ίδιο τελικό. Το μέγα ερώτημα, στο οποίο ίσως συνοψίζονται όλα τ’ άλλα, είναι πού θα φτάσει στο μέλλον, όχι πια η διαχείριση της επιθυμίας, αλλά η τιμολόγηση της ανάγκης. Και αν θα υπάρχει κράτος να ρυθμίζει τουλάχιστον αυτή.