Δύο πόλεμοι στη συσκευασία του ενός;

Τον Νοέμβριο του 2025, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους είχε δηλώσει, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο συνέντευξης στη Frankfurter Allgemeine Zeitung: «Ορισμένοι στρατιωτικοί πιστεύουν ακόμη και ότι έχουμε ήδη ζήσει το τελευταίο ειρηνικό καλοκαίρι» [σ.σ. του 2025].

Όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα δεν προϊδεάζουν βέβαια για μια τόσο σοβαρή άμεση κλιμάκωση προς έναν «μεγάλο» πόλεμο, ευρωπαϊκό ή και όχι μόνο. Καταγράφεται όμως μια ταυτόχρονη σοβαρή κλιμάκωση στα πολεμικά μέτωπα της Μέσης Ανατολής και της Ουκρανίας, με τις συνέπειες να συνδυάζονται –καταρχήν οικονομικά, ενδεχομένως όμως και γεωπολιτικά.

Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, το «σκληρό» αντικείμενο της διαπραγμάτευσης, όπου μια συμφωνία είναι τρομερά δύσκολη, είναι τα «διόδια» (τέλη διέλευσης) στα Στενά του Ορμούζ. Οι εφοπλιστές παγκοσμίως, των Ελλήνων leader της αγοράς περιλαμβανομένων, προτιμούν να πληρώνουν το κόστος των τελών διέλευσης παρά να επιχειρούν υπό τη δαμόκλειο σπάθη κρίσεων και υψηλού γεωπολιτικού ρίσκου, που κοστίζουν περισσότερο από τα τέλη διέλευσης. Όμως για τον Τραμπ θα ήταν εξευτελιστικό και αδιάσειστη απόδειξη ήττας να αποδεχτεί το δικαίωμα του Ιράν να επιβάλει τέλη διέλευσης –δεν μπορεί να συμβιβαστεί με αυτό. Για το Ιράν, πάλι, που ανακάλυψε στην πορεία του πολέμου ότι το πραγματικό πυρηνικό του όπλο είναι τα Στενά του Ορμούζ, είναι επίσης τρομερά δύσκολο να παραιτηθεί από αυτό.

Η επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, προσεκτικών και όχι καθολικού χαρακτήρα αλλά σταθερά κλιμακούμενων, δεν έχει σχέση με βραχύβιες και αβαθείς διαπραγματευτικές τακτικές, αλλά με το σκληρό αντικείμενο της διαπραγμάτευσης. Αυτός είναι ο λόγος που οι αγορές πετρελαίου πείσθηκαν ότι δεν είναι φρόνιμο να αισιοδοξούν.

Στο άλλο μεγάλο μέτωπο, οι εξελίξεις δοκιμάζουν τα όρια αντοχής και των δύο πλευρών: της μεν Ουκρανίας διότι χάνει στο έδαφος αργά αλλά σταθερά και ταυτόχρονα αντιμετωπίζει πολιτική κρίση κορυφής και σοβαρής έκτασης κοινωνική διαμαρτυρία· της δε Ρωσίας διότι το οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό κόστος των επιθέσεων με drowns σε υποδομές στις ρωσικές πόλεις και σε ρωσικά πλοία στη θάλασσα γίνεται πλέον ανυπόφορο. Η ρωσική τακτική του τελευταίου διαστήματος να βάλει στο στόχαστρο την Οδησσό και τον θαλάσσιο εφοδιασμό της Ουκρανίας από τη Μαύρη θάλασσα δημιουργεί μια νέα εστία αναταραχής σε μια κρίσιμη θαλάσσια οδό.

Εδώ συναντιούνται και αθροίζονται οι συνέπειες των δύο πολέμων σε οικονομικό επίπεδο· πυροδοτώντας όλες τις αγορές: καυσίμων, ομολόγων, ναύλων, σιτηρών. Τελικά, το καλοκαίρι του 2026 δεν θα είναι ήρεμο αλλά πολύ αγχωτικό και οδυνηρό –ας ελπίσουμε μόνο από οικονομική άποψη…