Από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή, οι Έλληνες ήταν έτοιμοι να ξεκινήσουν μάχη για την Ωραία Ελένη, αναφέρει σε δημοσίευμά του το Politico.
Η κυκλοφορία της νέας ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν, «Οδύσσεια», η οποία προβάλλεται ήδη στους κινηματογράφους, έχει προκαλέσει με τη σειρά της νέες διαμάχες στη χώρα του Ομήρου.
Σε μια χώρα όπου τα παιδιά διδάσκονται το έπος από νωρίς στα σχολεία, οι συζητήσεις σχετικά με τη μεταφορά του στον κινηματογράφο είναι συχνές και έντονες. Πόσο προσεκτικά έχει ακολουθήσει ο Νόλαν την ιστορία του Ομήρου; Γιατί δεν υπάρχουν Έλληνες ηθοποιοί στο καστ; Και γιατί υποδύεται την Ωραία Ελένη μια μαύρη ηθοποιός;
Η χολιγουντιανή ταινία με πρωταγωνιστή τον Ματ Ντέιμον ως Βασιλιά Οδυσσέα, ακολουθεί τα γεγονότα του έπους, περιγράφοντας το επικίνδυνο 10ετές ταξίδι της επιστροφής του από τον Τρωικό Πόλεμο και την προσπάθειά του να επανενωθεί με τη σύζυγό του, Πηνελόπη.
Η ταινία γυρίστηκε εν μέρει στην Ελλάδα σε μερικά από τα πιο εμβληματικά της αξιοθέατα: το Παλάτι του Νέστορα στην Πύλο, την παραλία Βοϊδοκοιλιά, το Κάστρο της Μεθώνης και τον Ακροκόρινθο, με τους Έλληνες να αναμένουν με υπερηφάνεια ότι η φυσική τους κληρονομιά θα λάβει παγκόσμια αναγνώριση, ενώ παράλληλα καυχιούνται για το γεγονός ότι το διάσημο ελληνικό έπος παραμένει ζωντανό 3.000 χρόνια μετά, σημειώνει το Politico.
Η παραγωγή έλαβε περίπου 6,5 εκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις από το ελληνικό κράτος (ο συνολικός προϋπολογισμός της έφτασε τα 250 εκατομμύρια ευρώ). Βάσει ενός προγράμματος επιδοτήσεων που εισήχθη το 2017, η ελληνική κυβέρνηση προσφέρει αποζημιώσεις για μέρος των εξόδων για παραγωγές που πραγματοποιούνται στη χώρα.
Οι αντι-woke γκρίνιες
Στη συνέχεια, όμως, ακολούθησε η επιλογή της Αμερικανίδας ηθοποιού Λουπίτα Νιόνγκο – μεξικανικής και κενυατικής καταγωγής – για να υποδυθεί την Ωραία Ελένη, της οποίας η απαγωγή από τον πρίγκιπα της Τροίας, Πάρη, πυροδότησε τον Τρωικό Πόλεμο.
Υπενθυμίζεται ότι , Έλον Μασκ, έσπευσε να σχολιάσει το γεγονός, λέγοντας τα εξής: «Ο Κρις Νόλαν βεβήλωσε τον Όμηρο και γονάτισε μόνο και μόνο για να ανταποκριθεί στους woke κανόνες που απαιτούνται για να κερδίσει Όσκαρ». «Τι σκουλήκι», πρόσθεσε στη συνέχεια.
Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης φιλοξένησαν εκτενείς συζητήσεις σχετικά με την επιλογή, με κάποιους ιστορικούς, σκηνοθέτες και κριτικούς κινηματογράφου να την υποστηρίζουν και άλλους να αντιτίθενται σε αυτήν. Όσοι είναι υπέρ υποστηρίζουν ότι τα ελληνικά έπη είναι μέρος του δυτικού πολιτισμού και ανήκουν σε όλους. Η δημιουργική ελευθερία επιτρέπεται, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μύθους.
Όσοι είναι κατά της επιλογής επισημαίνουν ότι ο Όμηρος περιέγραψε την Ελένη με όμορφα μαλλιά, όμορφο πρόσωπο, κομψό στυλ ντυσίματος, αλλά χωρίς συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, αφήνοντάς την ανοιχτή στη φαντασία του αναγνώστη. Η μόνη περιγραφή που παρέχεται είναι τα λευκά της χέρια.
Το μικρό υπερορθόδοξο κόμμα «Νίκη» έφερε αντίρρηση για το κάστινγκ και τις κρατικές επιδοτήσεις, υποστηρίζοντας ότι οι Έλληνες φορολογούμενοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν την επιβολή μιας «ιδεολογίας τύπου woke» στην ελληνική ιστορία και πολιτιστική ταυτότητα.
Η «λεγόμενη πατριωτική κυβέρνηση» της Ελλάδας συνεχίζει να υποστηρίζει κάθε “woke” έκφραση και να φιμώνει κάθε πρωτοβουλία που αναδεικνύει την εθνική μας ταυτότητα», δήλωσε σε ανακοίνωσή της ο πρόεδρος του κόμματος, Δημήτρης Νάτσιος.
«Δεν είναι ρόλος του κράτους να υπαγορεύει σε έναν δημιουργό πώς πρέπει να ερμηνεύσει καλλιτεχνικά ένα έργο ή έναν μύθο», δήλωσε, από την πλευρά της, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στη Lifo. «Είναι δυνατόν να κάνουμε συζήτηση για το αν το κράτος πρέπει να λογοκρίνει τον Κρίστοφερ Νόλαν;»
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι δεν αντιτίθεται στην απόφαση της κυβέρνησής του να χρηματοδοτήσει την ταινία, αλλά είπε ότι δυσκολεύεται να κατανοήσει τις επιλογές του Νόλαν.
«Ο Νόλαν το παράκανε. Δεν ξέρω αν το κάνει για να κερδίσει Όσκαρ», δήλωσε ο Γεωργιάδης στον ANT1.
Πού πήγαν όλοι οι Έλληνες;
Κάποιοι επίσης θεώρησαν ότι οι Έλληνες μένουν εντελώς εκτός της διασκευής του ελληνικού έπους, καθώς δεν περιλαμβάνεται κανένας Έλληνας ηθοποιός στο καστ. Η ιστοσελίδα της ελληνικής διασποράς Greek City Times απηύθυνε ανοιχτή επιστολή στο καστ και την ομάδα συντελεστών της ταινίας υποστηρίζοντας ότι: «Η Ελλάδα δεν είναι μόνο ένα σκηνικό στην αρχαιότητα. Είναι μια ζωντανή χώρα. Οι Έλληνες δεν είναι ιστορικά πρόσωπα. Είμαστε στον σύγχρονο κόσμο».
Μιλώντας στο podcast War Room του Steve Bannon, ο Έντι Ζεμενίδης, εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (Hellenic American Leadership Council), χαρακτήρισε αυτό το γεγονός ως «χαμένη ευκαιρία» για τον Νόλαν.
«Είναι απογοητευτικό να ακούμε ότι ίσως ορισμένες αποφάσεις για το καστ λήφθηκαν βασιζόμενες σε χαρακτηριστικά ταυτότητας, ώστε να μπορούν να πληρούν τις προϋποθέσεις για ένα Όσκαρ», δήλωσε ο Ζεμενίδης.
«Ο Όμηρος ανήκει σε όλους, αλλά γιατί λείπουν οι Έλληνες από την Οδύσσεια του Νόλαν;» αναρωτιέται η Lifo.
Ο Guardian δημοσίευσε με τη σειρά του ένα παρόμοιο άρθρο: «What The Hellenic! Γιατί το νέο ελληνικό έπος του Κρίστοφερ Νόλαν είναι εντελώς κενό από Έλληνες;»
Παρόλα αυτά, η ταινία του Νόλαν αναμένεται να σημειώσει επιτυχία παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Έκανε πρεμιέρα την Πέμπτη και τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν γρήγορα, ενώ η διασκευή πυροδότησε μια άνοδο στα βιβλιοπωλεία για το έπος.
