Το σοβαρό ζήτημα που προέκυψε με την αιφνίδια απομάκρυνση (δια της μη ανανέωσης της σύμβασης) του εκπαιδευτικού του κλάδου ΠΕ08 Εικαστικών Χ.Π. από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών φαίνεται πως λειτούργησε ως σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι στην ήδη τεταμένη κατάσταση που επικρατεί στο ίδρυμα.
Η υπόθεση προκάλεσε την εντονότατη διαμαρτυρία σε επιστολή τους προς την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη των καθηγητών στην ΑΣΚΤ και Διευθυντών των Εργαστηρίων Ζωγραφικής Ζάφου Ξαγοράρη και Ιωάννη Σκαλτσά, καθώς και του αναπληρωτή καθηγητή Κώστα Χριστόπουλου και την καταγγελία του Φοιτητικού Συλλόγου. Κι επιπλέον προστέθηκε σε ένα ευρύτερο πλέγμα καταγγελιών και διαμαρτυριών που σε κοινό τους υπόμνημα και πάλι προς την υπουργό αλλά και προς την Εθνική Αρχή Διαφάνειας διατυπώνουν μέλη των Συλλόγων του Διδακτικού κι Ερευνητικού Προσωπικού και των διοικητικών υπαλλήλων, κάνοντας λόγο για αυθαίρετες διοικητικές πρακτικές, εκφοβισμό και σοβαρά προβλήματα θεσμικής λειτουργίας υπό την πρυτανική αρχή της Ερατούς Χατζησάββα. Πιο πρόσφατη ένδειξη της τεράστιας αναστάτωσης που επικρατεί και πάλι στο εσωτερικό της ΑΣΚΤ ήταν η παραίτηση από το Συμβούλιο Διοίκησης της Σχολής του καθηγητή Παντελή Χανδρή με μία επιστολή-κόλαφο προς την Πρύτανη στην οποία αναφέρεται σε «νοσηρό και ακραία πολωμένο κλίμα που έχει παγιωθεί στο Εικαστικό Τμήμα», για «συνθήκη θεσμικής φθοράς που είναι το προϊόν ενός ακραίου ρεβανσισμού» και για «αδυναμία ουσιαστικής διαχείρισης αυτής της κατάστασης», η οποία «έχει επιφέρει σοβαρότατο πλήγμα στο κύρος και ιδιαίτερα τη δημόσια εικόνα της Α.Σ.Κ.Τ.».
Αφετηρία των τελευταίων εξελίξεων αποτελεί η διαδικασία των αποσπάσεων στην ΑΣΚΤ εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027. Κατά τους τρείς διαμαρτυρόμενους καθηγητές οι οποίοι επικαλούνται επίσημα έγγραφα που έχουν κατατεθεί στο υπουργείο Παιδείας, η Έκτακτη Συνέλευση του Τμήματος Εικαστικών Τεχνών είχε αξιολογήσει τις υποψηφιότητες και καταλήξει ομόφωνα στον Χ.Π. ως πρώτη επιλογή, κρίνοντας ότι η παρουσία του είναι απαραίτητη για τα Εργαστήρια Ζωγραφικής Ε΄ και Η’. Ωστόσο, απ’ την τελική υπουργική απόφαση το όνομά του απουσίαζε παντελώς.
Αποκλεισμός
Οι διαμαρτυρόμενοι καθηγητές υποστηρίζουν ότι «ο αποκλεισμός αυτός οφείλεται στην όλως αναιτιολόγητη, μονομερή απόφαση της Πρυτανικής Αρχής να αγνοήσει πλήρως την επίσημη εισήγηση του Τμήματος και να διαβιβάσει στο υπουργείο σας διαφοροποιημένα, μη αξιολογημένα στοιχεία».
Για τον λόγο αυτό ζήτησαν μάλιστα από την κ. Ζαχαράκη να εγκρίνει την απόσπασή του κατά τη διαδικασία των ενστάσεων, υποστηρίζοντας ότι διαφορετικά υπονομεύεται η ακαδημαϊκή κρίση του Τμήματος. Απ΄ την πλευρά της η Πρύτανης Ερατώ Χατζησάββα απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις μας, αμφισβητεί ακόμα και την «ομόφωνη» επιλογή της Έκτακτης Συνέλευσης. «Η απόφαση, που ελήφθη δεν ήταν ομόφωνη, καθώς δεν αξιολογήθηκαν οι εισηγήσεις του Προέδρου του Τμήματος και του Αντιπρύτανη, ενώ η σύνταξη του σχετικού πρακτικού, ανατέθηκε στον καθηγητή του Εργαστηρίου, στον οποίο είχε υπηρετήσει προηγουμένως ο κος Π. στον οποίο αναφέρεστε, κατά προφανή παράβαση της αρχής της αμεροληψίας», υποστηρίζει.
Πάντως στο ίδιο μήκος κύματος με τους τρείς καθηγητές κινήθηκε και ο Φοιτητικός Σύλλογος της ΑΣΚΤ, ο οποίος κάνει λόγο για «αναίτια απομάκρυνση» του Χ.Π. ενός καθηγητή που δίδασκε σε δύο εργαστήρια και είχε διαμορφώσει σταθερή σχέση με τους φοιτητές. Στην ανακοίνωσή του καταγγέλλει ότι η απόφαση διακόπτει την εκπαιδευτική συνέχεια, αφήνει ουσιαστικά υποστελεχωμένο το Ε’ Εργαστήριο Ζωγραφικής και αποτελεί ακόμη ένα επεισόδιο στη χρόνια υποστελέχωση της σχολής. Παράλληλα, εννέα μέλη ΔΕΠ υπέβαλαν επισήμως αίτημα στο υπουργείο Παιδείας ζητώντας να τους χορηγηθούν όλα τα διοικητικά έγγραφα που διαβιβάστηκαν από την Πρυτανική Αρχή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν η πρόταση που έφτασε στο υπουργείο ταυτίζεται με την ομόφωνη απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος.
Η υπόθεση του εκπαιδευτικού, όμως, δεν είναι μεμονωμένο διοικητικό επεισόδιο. Αντίθετα, συνδέεται με τις καταγγελίες που διατυπώνει το ΔΣ του Συλλόγου ΔΕΠ της ΑΣΚΤ, το οποίο κάνει λόγο για επαναλαμβανόμενο μοτίβο διοικητικών παρεμβάσεων.
Σε πρόσφατο δελτίο Τύπου του με τίτλο «Θεσμική εκτροπή, πειθαρχικές διώξεις και αναπομπές στην Α.Σ.Κ.Τ./Ερωτήματα περί νομιμότητας και λογοδοσίας» υποστήριζε ότι μέλη ΔΕΠ που προσέφυγαν σε ελεγκτικούς μηχανισμούς για ζητήματα δημοσίων συμβάσεων βρέθηκαν αντιμέτωπα με διαδοχικές πειθαρχικές διώξεις και άλλες μορφές διοικητικής πίεσης, ενώ επεσήμαινε ότι μέσα σε λιγότερο από τρία χρόνια έχουν αναπεμφθεί έξι διαδικασίες εκλογής ή εξέλιξης μελών ΔΕΠ σε ένα ίδρυμα μόλις 31 καθηγητών. Κατά τον Σύλλογο, η εικόνα αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη νομιμότητα, τη διαφάνεια και τη λειτουργία των συλλογικών οργάνων, ενώ καλούσε και το Συμβούλιο Διοίκησης να αναλάβει τις ευθύνες του-η παραίτηση του Παντελή Χανδρή ήρθε μερικές μέρες μετά.
Στο ήδη βαρύ κλίμα προστέθηκε και το κοινό υπόμνημα του Συλλόγου Διοικητικού Προσωπικού και του Συλλόγου ΔΕΠ προς την Εθνική Αρχή Διαφάνειας και το υπουργείο Παιδείας. Οι δύο σύλλογοι κάνουν λόγο για συστηματική εργασιακή παρενόχληση (mobbing), ψυχολογική πίεση, αυθαίρετες μετακινήσεις προσωπικού, υποβάθμιση καθηκόντων και πρακτικές που, όπως υποστηρίζουν, δημιουργούν περιβάλλον ανασφάλειας και υπηρεσιακής απαξίωσης. Στο υπόμνημα περιγράφονται συγκεκριμένες περιπτώσεις εργαζομένων, οι οποίοι καταγγέλλουν στοχοποίηση, αδικαιολόγητες μετακινήσεις και ανάθεση καθηκόντων που δεν αντιστοιχούν στη θέση ή στα προσόντα τους. Οι δύο σύλλογοι ζητούν την άμεση διερεύνηση όλων των καταγγελλόμενων περιστατικών και τη λήψη μέτρων για την αποκατάσταση της νομιμότητας και της εύρυθμης λειτουργίας της Σχολής.
Ανάκληση διορισμού
Η αντιπαράθεση έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις μετά το κατεπείγον αίτημα που κατέθεσαν στις αρχές Ιουλίου οι δύο καθηγητές του Τμήματος Εικαστικών Τεχνών της ΑΣΚΤ, Βασίλειος Βλασταράς και Ιωάννης Σκαλτσάς προς την υπουργό Παιδείας ζητώντας τάμεση και αυτεπάγγελτη ανάκληση του διορισμού της Πρυτάνεως της Σχολής, Ερατούς Χατζησάββα από το Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο Πρυτάνεων. Όπως διαβάζουμε στο alfavita.gr το αίτημα των δύο καθηγητών συνοδεύεται από ογκωδέστατο φάκελο «με δικαστικές αποφάσεις, δημόσια έγγραφα και πορίσματα, που –όπως υποστηρίζουν– αποδομούν πλήρως το τεκμήριο αμεροληψίας και το κύρος της Πρυτάνεως».
Όλα αυτά καταδεικνύουν κατά τα φαινόμενα μια παρατεταμένη και συνολικότερης κρίση στην ΑΣΚΤ, όπου καθηγητές, διοικητικοί υπάλληλοι και φοιτητές συγκλίνουν, έστω από διαφορετικές αφετηρίες, αν μη τί άλλο στην ανάγκη θεσμικής διερεύνησης όσων καταγγέλλονται και αποκατάστασης της εύρυθμης λειτουργίας του ιδρύματος.
Τι απαντά η Ερατώ Χατζησάββα
Για το θέμα του εκπαιδευτικού Χ.Π. απευθυνθήκαμε στην πρύτανη της ΑΣΚΤ, Ερατώ Χατζησάββα, ζητώντας ν’ απαντήσει σε ερωτήσεις μας. Μας έστειλε ένα κείμενο ενιαίο, ευρύτατο και πλήρες αναφορών σε νόμους και αποφάσεις.
«Κατ’ αρχήν θα ήθελα να επισημάνω, ότι οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στα Ανώτατα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Συγκεκριμένα αυτό προβλέπει η παράγραφος 6 του άρθρου 6 του ν. Ν. 2740/1999, όπως αυτή τροποποιήθηκε με το άρθρο 82 του Ν. 5291/2026. Εξάλλου, το σύνολο της διαδικασίας ρυθμίζεται από το ίδιο το υπουργείο Παιδείας, το οποίο και εξέδωσε την υπ’ αρ. 41298/Ε2 (ΑΔΑ: ΕΩΕΙ46ΝΚΠΔ-ΝΟ6) «Πρόσκληση Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για υποβολή αιτήσεων αποσπάσεων σε υπηρεσίες και φορείς αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για το σχολικό έτος 2026-2027 και με μονοετή/τριετή/πενταετή διάρκεια κατά περίπτωση».
Ειδικά για τα Πανεπιστήμια και την ΑΣΠΑΙΤΕ, η ως άνω πρόσκληση προβλέπει «Γ. Οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι θα αποσπαστούν σε Πανεπιστήμια/ΑΣΠΑΙΤΕ θα ασκούν έργο που θα τους ανατεθεί με ευθύνη των Προέδρων των Τμημάτων των Πανεπιστημίων/ΑΣΠΑΙΤΕ. Για την επιλογή των υποψηφίων προς απόσπαση απαιτείται αιτιολογημένη πρόταση του οικείου φορέα. Για τις αποσπάσεις των παραπάνω περιπτώσεων τα αρμόδια καθ’ ύλη όργανα λαμβάνουν υπόψη, ανάλογα με τη θέση που πρόκειται να καλυφθεί, τα εξής κριτήρια: α. τις μεταπτυχιακές σπουδές β. την αξιόλογη εμπειρία στο αντικείμενο της θέσης που πρόκειται να καλυφθεί γ. τη γνώση των νέων τεχνολογιών, η οποία αποδεικνύεται με πτυχίο, μεταπτυχιακό τίτλο ή πιστοποίηση επιπέδου Α, Β, Β1, Β2 ή άλλη αντίστοιχη δ. την πιστοποιημένη γνώση ξένων γλωσσών, η οποία αποδεικνύεται με πτυχίο, μεταπτυχιακό τίτλο ή πιστοποιητικό επιπέδου Β2 και άνω. Στην αίτησή τους για τις υπηρεσίες αυτές οι εκπαιδευτικοί θα επισυνάψουν τα δικαιολογητικά που αφορούν στα ως άνω αναφερόμενα κριτήρια μαζί με σύντομο βιογραφικό σημείωμα (όχι παραπάνω από 500 λέξεις) στο οποίο θα περιγράψουν τυχόν πρόσθετα προσόντα που διαθέτουν».
Ομοίως, η απόφαση με την οποία πραγματοποιείται η απόσπαση των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αποτελεί αρμοδιότητα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το οποίο και εξέδωσε τις υπ’ αρ. 82943/Ε2/23-6-2026 και 83126/Ε2/23-6-2026 αποφάσεις απόσπασης. Επιπροσθέτως, όπως προκύπτει από την υπ’ αρ. 41298/Ε2 (ΑΔΑ: ΕΩΕΙ46ΝΚΠΔ-ΝΟ6) Πρόσκληση οι αιτήσεις των υποψηφίων υποβάλλονται ηλεκτρονικά στη διαδικτυακή πύλη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Προσωπικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΟΠΣΥΔ) του ΥΠΑΙΘΑ.
Μετά τον πρώτο έλεγχο, που υλοποιείται από τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, τα δικαιολογητικά των υποψηφίων αποστέλλονται στα επιμέρους Πανεπιστήμια, τα οποία και καλούνται μέσω των αρμοδίων οργάνων τους να υποβάλλουν πρόταση για τους υποψήφιους, τους οποίους επιθυμούν να αποσπαστούν σε αυτά.
Ο ρόλος, συνεπώς, της Πρυτανείας και της Συνέλευσης του Τμήματος, όπως προκύπτει από τον νόμο και την σχετική Πρόσκληση του Υπουργείου στην εν γένει διαδικασία είναι καθαρά συμβουλευτικός και όχι αποφασιστικός. Ομοίως, η αξιολόγηση των υποψηφίων δεν γίνεται με αυστηρά μοριοδοτούμενα κριτήρια, αλλά με συνεκτίμηση των προσόντων τους και της δυνατότητας τους να συμβάλλουν στο έργο του Πανεπιστημίου, διδακτικό αλλά και διοικητικό. Επιτρέψτε μου δε να επισημάνω, ότι η δυνατότητα των υποψηφίων να συνδράμουν μεταξύ άλλων και στην διοικητική υποστήριξη της Σχολής είναι επιτακτική ανάγκη, αφού η ΑΣΚΤ μαστίζεται από χρόνια, ακραία υποστελέχωση, που δυσχεραίνει το έργο της και υποβαθμίζει την ποιότητα παροχής του εκπαιδευτικού της έργου.
Αναφορικά με το ποιο όργανο είναι αρμόδιο να διατυπώσει γνώμη για τους υποψήφιους, πρέπει να επισημανθεί, ότι οι αρμοδιότητες της Συνέλευσης του Τμήματος περιγράφονται αναλυτικά στο άρθρο 30 του ν. 4957/2022 και μεταξύ αυτών δεν περιλαμβάνεται η παροχή γνώμης για την απόσπαση εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στο Πανεπιστημιακό Ίδρυμα. Αντιθέτως, αποτελεί αρμοδιότητα του Πρύτανη κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 15 του ιδίου νόμου η μέριμνα για την στελέχωση των υπηρεσιών του Ιδρύματος. Μολαταύτα, στο πλαίσιο της διαφάνειας, που διέπει την δράση της σχολής, ζητήθηκε συμβουλευτικά η γνώμη του Τμήματος ΤΕΤ, στο οποίο και απεστάλησαν οι φάκελοι των υποψηφίων. Δυστυχώς, ωστόσο, η πρόταση του Τμήματος παρουσίαζε σημαντικές ελλείψεις.
Η απόφαση, που ελήφθη δεν ήταν ομόφωνη, καθώς δεν αξιολογήθηκαν οι εισηγήσεις του Προέδρου του Τμήματος και του Αντιπρύτανη, οι οποίοι και γνωρίζουν με πληρέστερο τρόπο τις ανάγκες του Τμήματος ενώ η σύνταξη του σχετικού πρακτικού, ανατέθηκε στον καθηγητή του Εργαστηρίου, στο οποίο είχε υπηρετήσει προηγουμένως ο κος Π. στον οποίο αναφέρεστε, κατά προφανή παράβαση της αρχής της αμεροληψίας, που πρέπει να διέπει τις ενέργειες της διοικήσεως. Στο εν λόγω πρακτικό, δεν περιέχεται καμία αναφορά στα διοικητικά καθήκοντα, που κάθε υποψήφιος μπορεί να αναλάβει και ουδεμία αξιολόγηση έγινε στο κρίσιμο αυτό στοιχείο. Αντιθέτως, η Συνέλευση του Τμήματος πρότεινε 5 υποψηφίους με μοναδικό κριτήριο την βοηθητική διδασκαλία σε εργαστήρια και την παροχή επικουρίας στον Διευθυντή του Εργαστηρίου. Η εν λόγω έλλειψη επισημάνθηκε και από τον Πρόεδρο του Τμήματος και τον Αντιπρύτανη.
Τέλος, τα πρακτικά της Συνέλευσης του ΤΕΤ δεν εστάλησαν από αυτό στην Πρυτανεία, όπως έπρεπε, αλλά σε προσωπικό email υπαλλήλου, με αποτέλεσμα να υπάρξει σημαντική καθυστέρηση, με κίνδυνο να μην υποβληθεί εγκαίρως γνώμη και να στερηθεί η Σχολή του προσωπικού, που είναι αναγκαίο για την λειτουργία της. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω και με ιδιαίτερη έμφαση πρωτίστως τις διοικητικές ανάγκες της Σχολής, η Πρυτανεία αναγκάστηκε να αποστείλει πρόταση στο Υπουργείο Παιδείας, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία. Κατανοώ απόλυτα τις προσωπικές ανάγκες του υποψηφίου, ο οποίος είχε την δυνατότητα μετά την έκδοση της απόφασης του Υπουργείου Παιδείας να υποβάλει αίτημα επανεξέτασης, πράγμα, το οποίο δεν έπραξε, εξ όσων γνωρίζω. Ωστόσο, πρώτιστη μέριμνα των πρυτανικών αρχών είναι η διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του Ιδρύματος και η παροχή υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης στους φοιτητές και όχι η ικανοποίηση προσωπικών αναγκών ή επιδιώξεων».
Θεσμικό πλαίσιο
«Θεωρώ δε, ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο παρέχει τρόπους σε έναν υποψήφιο να τύχει προστασίας εάν πιστεύει, ότι θίγεται από μία απόφαση του υπουργείου ή μία εισήγηση της Πρυτανικής Αρχής. Και τούτο είναι απολύτως θεμιτό.
Η συστηματική, ωστόσο, υποβολή αβάσιμων καταγγελιών, η άκριτη και πολλές φορές υβριστική αμφισβήτηση της νομιμότητας των ενεργειών των οργάνων της ΑΣΚΤ από μία μικρή ομάδα, αντιπολιτευόμενων, που πάση θυσία επιδιώκει να θίξει τον ρόλο της Πρυτανείας αλλά και εμού προσωπικά, όχι μόνο δεν συμβάλουν στην ομαλή λειτουργία του Ιδρύματος αλλά αποδεικνύουν ένα και μόνο πράγμα: ότι ο προσωπικός μου αγώνας για την εξυγίανση του Ιδρύματος και οι καθημερινές κοπιώδεις προσπάθειες τόσο εμού προσωπικά όσο και των ανθρώπων, που στελεχώνουν την ΑΣΚΤ, δεν είναι εις μάτην. Είμαι απολύτως συμβιβασμένη, με το γεγονός, ότι ο αγώνας να γυρίσει σελίδα η ΑΣΚΤ, να γίνει ένα σύγχρονο και οργανωμένο Πανεπιστημιακό Ίδρυμα και να αφήσει πίσω της περιόδους αδιαφάνειας και ευνοιοκρατίας θα βρίσκει πάντοτε απέναντι του όσους επιθυμούν εναγωνίως να συντηρήσουν το παρελθόν και να υπονομεύσουν το μέλλον».
