Τα επιεικώς πενιχρά αποτελέσματα της ετήσιας αναφοράς του Vouliwatch για το Μητρώο Lobbying δείχνουν πως ο σχετικός Ν.4829/2021 επί Βορίδη στο υπουργείο Εσωτερικών παραμένει διακοσμητικός, καθώς ούτε ρυθμίζει ακόμα την οργανωμένη άσκηση επιρροής από μεγάλους παίκτες της ιδιωτικής αγοράς ούτε μειώνει τις συνέπειες των δραστηριοτήτων τους στη χάραξη και νομοθέτηση πολιτικών.
Τέσσερα χρόνια μετά την υιοθέτηση του Μητρώου Διαφάνειας η κατάσταση μοιάζει να μην έχει αλλάξει σχεδόν καθόλου. Η έκθεση για το 2015 διαπιστώνει ελλιπή εφαρμογή του νόμου, ισχνό αριθμό γνωστοποιημένων συναντήσεων και εγγεγραμμένων λομπιστών, όπως επίσης μηδενική ανάρτηση αναφορών από θεσμικούς φορείς και ανεπαρκή εποπτεία από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Στοιχεία
Μόλις 409 από τους χιλιάδες θεσμικούς φορείς εμφανίζονται στο Μητρώο: 11 βουλευτές και 288 μέλη της τοπικής αυτοδιοίκησης, που έχει 1.500 υπόχρεα πρόσωπα στους 332 δήμους και τις 13 περιφέρειες της χώρας.
Μάλιστα, μειώθηκαν σε… τέσσερις από 13 την προηγούμενη χρονιά οι φορείς, που δήλωσαν συναντήσεις με εκπροσώπους συμφερόντων. Επίσης, 26 εκπρόσωποι συμφερόντων δεν έχουν υποβάλει ετήσια δήλωση, παρά την υποχρέωσή τους, ακόμη και αν δεν έχουν πραγματοποιηθεί συναντήσεις. Και φέτος μόνο η εταιρεία Εffectus ανέφερε συναντήσεις, τρεις τον αριθμό, με τους Α. Σκέρτσο, Θ. Κοντογεώργη, Μ. Αργυρού, Δ. Πολίτη και Ν. Ζώρζο για «διευκρινίσεις σχετικά με το τέλος της κρουαζιέρας και επενδύσεις».
Ως εκ τούτου δεν καθίσταται εφικτός ο στόχος της καταγραφής αφενός των εταιρειών και των φορέων, που προσπαθούν να επηρεάσουν τη δημόσια πολιτική, και των σκοπών τους, και αφετέρου των δημόσιων αξιωματούχων, που δέχονται τέτοιου είδους επιρροή, σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνεται διεθνώς η πολιτική και οικονομική εξάρτηση σε ιδιώτες και η διαμεσολάβησή τους μέσω παρεμβάσεων lobbying, ενώ κανονικοποιείται και στην Ελλάδα η προώθηση πρακτικών μεγάλων οικονομικών δρώντων για υφαρπαγή πόρων, αγαθών και κονδυλίων μέσω διάφορων νόμιμων ή παράτυπων πρακτικών.
Προτάσεις
Ετσι ο εξοβελισμός της πολιτικής επιτρέπει συχνά στο κράτος να γίνεται όχημα μεταβίβασης ιδιωτικών, κυρίως, συμφερόντων και σε αυτά τη συσσώρευση κερδών και επενδύσεων. «Η ετήσια επισκόπηση της λειτουργίας του Μητρώου για το lobbying αποκαλύπτει για μια ακόμη φορά, ελλείψεις και ανεπαρκή συμμόρφωση από τους φορείς, βαθαίνοντας έτσι το ελληνικό ρήγμα ανάμεσα στη θεωρητική ενίσχυση της διαφάνειας και την πρακτική εφαρμογή της» σημειώνει το Vouliwatch, που είχε πρωτοστατήσει στην προώθηση και στη διαμόρφωση του παραπάνω νόμου.
Τώρα ζητά τροποποίηση του ισχύοντος πλαισίου, προκειμένου να ανακοπεί αυτή η πορεία, να καθιερωθούν λειτουργικοί μηχανισμοί λογοδοσίας, να αποτραπούν φαινόμενα αθέμιτης επιρροής στη λήψη δημόσιων αποφάσεων στο πλαίσιο του δικαιώματος των πολιτών να γνωρίζουν ποιοι και πώς επηρεάζουν τις στρατηγικές της χώρας, το παρατηρητήριο προτείνει τα εξής:
● Διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του νόμου ώστε να καλύπτει όλους τους τύπους lobbying.
● Επέκταση της υποχρέωσης εγγραφής σε όλους τους φορείς που ασκούν lobbying (π.χ. εταιρείες, δικηγορικά γραφεία) ανεξαρτήτως του αν το κάνουν με αμοιβή ή όχι και για λογαριασμό τρίτου.
● Υποχρεωτική καταγραφή κάθε συνάντησης lobbying σε πραγματικό χρόνο και όχι δημοσίευση των εκθέσεων μία φορά το χρόνο.
● Συστηματικοί έλεγχοι από την ΕΑΔ και επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
● Βελτίωση της διαφάνειας και λειτουργικότητας του Μητρώου.
● Εκπαίδευση και ενημέρωση υπόχρεων (θεσμικών φορέων και λομπιστών).
